Δεν ξέρω αν έχετε εικόνα για το τι πραγματικά συνέβη τη Δευτέρα στο κέντρο της Αθήνας και στα Εξάρχεια. Τα κανάλια πλέον σπανίως μιλούν και αυτά και οι εφημερίδες αρκούνται σε μια εικόνα με την Βουλή πνιγμένη στους καπνούς. Στην μια εφημερίδα η φωτογραφία έχει λεζάντα «το αστυνομικό κράτος» και στην άλλη «το κράτος των αναρχικών». Αλλά όλα αυτά είναι γνωστά.
«Στα Εξάρχεια όλη την ημέρα έβλεπες αφηνιασμένους πιτσιρικάδες», θα μου πει ο φίλος μου ο Παντελής, μόνιμος κάτοικος της πλατείας. «14, 15, το πολύ 16. Οι περισσότεροι ήταν σαν να πατούσαν για πρώτη φορά στα Εξάρχεια. Πετούσαν δυο πέτρες και μόλις οι μπάτσοι έκαναν να τους κυνηγήσουν, έτρεχαν σαν τα γαλόπουλα. Μετά από λίγο, πάλι τα ίδια: γηπεδικές χειρονομίες, βρισιές και μαζί γέλια υπερηφάνειας στην παρέα τους». Αναρχικός ο Παντελής - αλλά πολύ μεγάλος πια για να παίζει πετροπόλεμο με τους αστυνομικούς- δεν ξέρει να μου πει αν αυτό που έζησε ήταν καλό ή κακό.
Ήταν απλώς έκπληκτος. «14, 15, το πολύ 16», μου επαναλάμβανε. «Σαν να ήρθαν εκδρομή στα Εξάρχεια. Αναρχοτουρισμός». Τα ίδια λένε και οι φοιτητές που βρέθηκαν στα Προπύλαια: «Έσπασαν τη γυάλινη πυραμίδα του Μετρό και μετά έκαψαν το περίπτερο των Γιατρών του Κόσμου. Προσπαθήσαμε να τους σταματήσουμε αλλά ποιος να μας ακούσει; Ακόμα και το «ρε φίλε» που τους φωνάζαμε, ακουγόταν πατρικό. Σας είπαμε, ήταν παιδιά 14,15,το πολύ 16». Οι κομματικές νεολαίες αδυνατούσαν να τους περάσουν τα συνθήματα τους – για την χούντα του ΔΝΤ- και το μόνο που άκουγες ξεκάθαρα ήταν το «μπάτσοι - γουρούνια - δολοφόνοι». Και επειδή οι τράπεζες και τα κοσμηματοπωλεία είναι πια θωρακισμένα στο Σύνταγμα, την πλήρωσαν οι καφετέριες και τα περίπτερα. Ακόμη και τα παρτέρια με τα ανεμικά λουλούδια έσπασαν. Γιατί; Γιατί έτσι.
Και μη μου πείτε ότι «πάντα έτσι συνέβαινε» γιατί μάλλον δεν έχετε ιδέα για τα όσα γίνονται τα τελευταία 2 χρόνια στο κέντρο της Αθήνας. Στις μαθητικές κινητοποιήσεις του ’79, στα συλαλλητήρια του 80 (δολοφονία Κουμή – Κανελλοπούλου), του 85 (δολοφονία Καλτεζά), του 90 (δολοφονία Τεμπονέρα) ακόμη και η βία είχε τις αρχές της. Σήμερα όμως οι μολότοφ δεν ξεχωρίζουν τους Γιατρούς του Κόσμου, από τους γιατρούς του δικού μας κόσμου που τα πιάνουν. Ούτε οι πέτρες ξεχωρίζουν τα τζάμια μιας Cayenne ή μιας κλούβας των ΜΑΤ, από τα τζάμια του Μετρό. Για τους ανήλικους διαδηλωτές όλα είναι ίδια. Και κανείς δεν φαίνεται διατεθειμένος να τους πει τις διαφορές. Ούτε οι γονείς τους, ούτε οι καθηγητές τους βέβαια. Σαν να έχουμε αφήσει τη διαπαιδαγώγηση τους (κάποιοι) στα ΜΑΤ, (κάποιοι άλλοι) στην τηλεόραση και (οι υπόλοιποι) στην ηθική των γηπέδων.
άρθρο του Σ. Θεοδωράκη στο www.protagon.gr
Blog προσωπικών απόψεων και παρουσίασης άρθρων, θεμάτων, οπτικών και ειδήσεων που έχουν ενδιαφέρον....
Thursday, 9 December 2010
Ελληνική πρωτιά ακρίβειας
Η Ελλάδα κατέχει την πρωτιά στην ευρωζώνη σε ετήσιες αυξήσεις των τιμών πολλών προϊόντων ευρείας κατανάλωσης για το μήνα Οκτώβριο, σύμφωνα με την ανάλυση που πραγματοποίησε το ΕΛΚΕΚΑ.
Τον Οκτώβριο ο πληθωρισμός έφτασε στο 5,2%, επίπεδο ρεκόρ μεταξύ των κρατών της Ε.Ε, όπου ο πληθωρισμός ανήλθε στο 1,9%. Οι Έλληνες ήρθαν τον Οκτώβριο αντιμέτωποι με τις μεγαλύτερες αυξήσεις τιμών μεταξύ της Ε.Ε. σε δέκα προϊόντα.
Οι δέκα πρωτιές στις αυξήσεις τιμών:
Ένδυση: αύξηση 2,6% των τιμών με το μέσο όρο (Μ.Ο) της Ε.Ε στο 0,2% .
Καύσιμα: αύξηση 37,9% των τιμών καταναλωτή, όταν ο Μ.Ο της Ε.Ε είναι 11,9%.
Αυτοκίνητα: αύξηση 10,3% , με το Μ.Ο της Ε.Ε στο 0,7%.
Οδικές μεταφορές επιβατών: αύξηση 17,3%, όταν ο Μ.Ο της Ε.Ε είναι 3,3%.
Καφετέριες και ξενοδοχεία: 3,3% ,όταν ο Μ.Ο της Ε.Ε είναι 1,5%.
Καπνός: αύξηση 18,7%, όταν ο Μ.Ο της Ε.Ε είναι 4,9%.
Ζάχαρη, μέλι, ζαχαρώδη: αύξηση 2,8%, με το Μ.Ο της Ε.Ε στο -0,2%.
Ηλεκτρικές συσκευές: αύξηση 2,7%, όταν ο Μ.Ο της Ε.Ε είναι 0,5%.
Μπίρα: αύξηση 13,7% στις τιμές καταναλωτή, με το Μ.Ο της Ε.Ε στο 0,9%.
Ασφάλειες μεταφορών: αύξηση 12,4% όταν ο Μ.Ο της Ε.Ε είναι 3,7%
www.enet.gr 9-12-2010
Τον Οκτώβριο ο πληθωρισμός έφτασε στο 5,2%, επίπεδο ρεκόρ μεταξύ των κρατών της Ε.Ε, όπου ο πληθωρισμός ανήλθε στο 1,9%. Οι Έλληνες ήρθαν τον Οκτώβριο αντιμέτωποι με τις μεγαλύτερες αυξήσεις τιμών μεταξύ της Ε.Ε. σε δέκα προϊόντα.
Οι δέκα πρωτιές στις αυξήσεις τιμών:
Ένδυση: αύξηση 2,6% των τιμών με το μέσο όρο (Μ.Ο) της Ε.Ε στο 0,2% .
Καύσιμα: αύξηση 37,9% των τιμών καταναλωτή, όταν ο Μ.Ο της Ε.Ε είναι 11,9%.
Αυτοκίνητα: αύξηση 10,3% , με το Μ.Ο της Ε.Ε στο 0,7%.
Οδικές μεταφορές επιβατών: αύξηση 17,3%, όταν ο Μ.Ο της Ε.Ε είναι 3,3%.
Καφετέριες και ξενοδοχεία: 3,3% ,όταν ο Μ.Ο της Ε.Ε είναι 1,5%.
Καπνός: αύξηση 18,7%, όταν ο Μ.Ο της Ε.Ε είναι 4,9%.
Ζάχαρη, μέλι, ζαχαρώδη: αύξηση 2,8%, με το Μ.Ο της Ε.Ε στο -0,2%.
Ηλεκτρικές συσκευές: αύξηση 2,7%, όταν ο Μ.Ο της Ε.Ε είναι 0,5%.
Μπίρα: αύξηση 13,7% στις τιμές καταναλωτή, με το Μ.Ο της Ε.Ε στο 0,9%.
Ασφάλειες μεταφορών: αύξηση 12,4% όταν ο Μ.Ο της Ε.Ε είναι 3,7%
www.enet.gr 9-12-2010
Tuesday, 7 December 2010
Γ.Σταθάκης: Σε αυτές τις συνθήκες δεν υπάρχουν περιθώρια ανάπτυξης
Μια προοδευτική κυβέρνηση θα πίεζε για την προφανή αναδιάρθρωση του χρέους σε ορίζοντα 15-20 χρόνων, για ένα “κούρεμα” της τάξης του 10-20%, και για τη διόρθωση των δημόσιων οικονομικών με τρόπους κοινωνικά δικαιότερους και πιο αποτελεσματικούς. Η Ε.Ε., και όχι μόνο η Ελλάδα, ήδη δοκιμάζεται από τους δανειστές, οπότε τα περιθώρια για μια κοινή αντιμετώπιση των δανειστών σε ευρωπαϊκό επίπεδο αυξάνουν, αντί να μειώνονται εκτιμά ο καθηγητής πολιτικής οικονομίας στο Πανεπιστήμιο της Κρήτης, Γιώργος Σταθάκης. Αναλυτικά η συνέντευξη.
*Τι σημαίνει η επέκταση της εξόφλησης του δανείου της τρόικας και της παράτασης των όρων του Μνημονίου; Αυξάνονται οι δυνατότητες επιλογών και περισσεύουν χρήματα για αναπτυξιακούς σκοπούς;
Κάθε συζήτηση περί ανάπτυξης εν μέσω της πολιτικής του Μνημονίου, δηλαδή της πολιτικής του βίαιου αποπληθωρισμού, φαντάζει τραγελαφική. Η ανάπτυξη, σύμφωνα με τους θιασώτες αυτής της πολιτικής, έπεται του αποπληθωρισμού και θα προέλθει αποκλειστικά από ιδιωτικές επενδύσεις όταν ο αποπληθωρισμός θα έχει ολοκληρώσει τον κύκλο του. Αν αυτό συνεπάγεται μείωση των μισθών και των τιμών κατά 20, 30 ή 40% είναι αδιευκρίνιστο. Ο κίνδυνος είναι η “παγίδα της ύφεσης και του αποπληθωρισμού” να φθάσει στο 40-50% των τιμών, οπότε και η μείωση του ΑΕΠ θα είναι περίπου στο μισό από αυτό, της τάξης του 20%.
* Ο σύμβουλος του πρωθυπουργού, ο Ιταλός Τομάζο Σκιόπα μίλησε πρόσφατα για την ελληνική οικονομία και εκτίμησε ότι η χώρα μας θα χρειαστεί 10 με 15 χρόνια για να ανακάμψει.
Προφανώς ο κ. Σκιόπα θεωρεί ότι ο αποπληθωρισμός πρέπει να φτάσει στα υψηλά μεγέθη του 40-50%, στην οποία περίπτωση η επιστροφή της οικονομίας στα επίπεδα του 2008 όντως θα πάρει 10 χρόνια.
* Τι δυνατότητες έχει μία νέα κυβερνητική πλειοψηφία για να καταφέρει να απεγκλωβίσει τη χώρα από τα σημερινά ασφυκτικά δεσμά και τι δυνατότητες έχουν οι δανειστές μας ώστε να εμποδίσουν αυτόν τον απεγκλωβισμό;
Η επέκταση του χρόνου αποπληρωμής των 110 δισ. καθιστά την αποπληρωμή πιο ρεαλιστική εάν, και μόνο εάν, γίνει η αναδιάρθρωση και των υπόλοιπων 250 δισ. του δημόσιου χρέους σε ορίζοντα 20ετίας. Η δυνατότητα εξάλλου της εξυπηρέτησης του χρέους δεν μπορεί να είναι μεγαλύτερη των 20 δισ. τον χρόνο, κάτι που αντιπροσωπεύει το 6-7% του ΑΕΠ, όπως ήταν την περίοδο 1990-1996 (προσωρινά είχε φθάσει και το 10%).
* Πόσο μπορεί να αντέξει η ευρωπαϊκή συνοχή με δανειακή υποδούλωση των αδυνάμων οικονομιών της Ευρώπης;
Μια προοδευτική κυβέρνηση θα πίεζε για την προφανή αναδιάρθρωση του χρέους σε ορίζοντα 15-20 χρόνων, για ένα “κούρεμα” της τάξης του 10-20%, και για τη διόρθωση των δημόσιων οικονομικών με τρόπους κοινωνικά δικαιότερους και πιο αποτελεσματικούς. Η Ε.Ε., και όχι μόνο η Ελλάδα, ήδη δοκιμάζεται από τους δανειστές, οπότε τα περιθώρια για μια κοινή αντιμετώπιση των δανειστών σε ευρωπαϊκό επίπεδο αυξάνουν, αντί να μειώνονται. Η Ε.Ε., αργά ή γρήγορα, θα οδηγηθεί στην προφανή πολιτική “αντιμετώπισης των αγορών” με ενεργητική παρέμβαση της Κεντρικής Τράπεζας (ευρωομόλογα), διπλασιασμό πιθανά των πόρων του μηχανισμού στήριξης και ενίσχυση των μηχανισμών αντιμετώπισης των “ασύμμετρων συνεπειών” της κρίσης κατά χώρα.
* Και αν αποτύχουν οι συνταγές των Μνημονίων, ποια είναι η επόμενη φάση για την Ε.Ε. Ένωση με λιγότερα μέλη;
Η Ε.Ε. έχει το χαμηλότερο δημόσιο χρέος στον κόσμο συνολικά και με εμφανή τα σημάδια εξόδου από την κρίση των ισχυρότερων οικονομιών. Κινδυνεύει από μια ακραία και αυτοκαταστροφική πολιτική που ξεκίνησε το 2008, όταν αρνήθηκε να συνδράμει στην “κευνσιανή πολιτική” των ΗΠΑ και της Κίνας, και όταν αρνήθηκε να σταθεροποιήσει τις διεθνείς ισοτιμίες. Η “επίθεση των αγορών” στο δημόσιο χρέος μεμονωμένων χωρών επιδιώκει να τη “συμμορφώσει” διαμορφώνοντας την ισοτιμία δολαρίου και ευρώ σε επιθυμητά επίπεδα, προκειμένου να διατηρήσουν οι ΗΠΑ την επεκτατική τους πολιτική και ταυτόχρονα να συνεχίσουν να χρηματοδοτούνται από τον υπόλοιπο κόσμο. Η Ε.Ε. δεν κινδυνεύει από διάλυση, αλλά από έλλειψη πολιτικής ηγεσίας. Η Ε.Ε. με λιγότερα μέλη αποκρύπτει το πρόβλημα, που ενώ όλοι νομίζουν ότι αυτό εκπορεύευται από την “περιφέρεια” της Ε.Ε., τελικά είναι πρόβλημα και της ίδιας της “καρδιάς” της Ευρώπης. Αυτό ισχύει πρωτίστως για το τραπεζικό σύστημα. Η Ευρώπη κινδυνεύει από γεωπολιτικούς και όχι οικονομικούς λόγους.
* Για τις χώρες της Ε.Ε. που υποφέρουν από τους επιβαλλόμενους όρους υπάρχουν τρεις εκδοχές. Μένουμε σε Ε.Ε. και ευρώ, μένουμε στην Ε.Ε. αλλά φεύγουμε από το νόμισμα, και η τρίτη, φεύγουμε και από τα δύο. Ποια είναι τα υπέρ και κατά αυτών των επιλογών;
Το φεύγουμε από το ευρώ και μένουμε στην Ε.Ε. θα μας γλύτωνε από το Μνημόνιο διότι θα έφερνε τα αποτελέσματα του Μνημονίου άμεσα. Άρα εντάσσεται στο ίδιο μήκος κύματος. Οι μισθοί και οι εγχώριες τιμές θα μειώνονταν ανάλογα με την υποτίμηση και οι εισαγωγές θα γίνονταν ακριβότερες. Θα αντιμετώπιζε το πρόβλημα του εμπορικού ισοζυγίου και θα διευκόλυνε την ανάκαμψη της εγχώριας παραγωγής. Θα είχε νόημα εάν η ελληνική οικονομία είχε ισχυρή εξαγωγική παρουσία σε αγροτικά και βιομηχανικά προϊόντα. Εντούτοις θα τραυμάτιζε το ισοζύγιο πληρωμών καθώς η ναυτιλία και ο τουρισμός, που προσφέρουν διπλάσιους πόρους από τις εξαγωγές αγαθών απαιτούν σταθερό νόμισμα. Δεν θα μας γλύτωνε από τη μέγγενη των αγορών, καθώς μετά την υποτίμηση θα άρχιζε η κλασική διαδικασία των συνεχών διακυμάνσεων του νομίσματος μέσω των αποτιμήσεων των αγορών. Πολύ σύντομα θα ετίθετο το θέμα της επαναπρόσδεσης σε κάποιο από τα ισχυρά νομίσματα. Θα εκτόξευε το δημόσιο χρέος σε δυσθεώρατα ύψη και θα έθετε την αποπληρωμή των δανείων πάλι σε διαδιακασία αναδιάρθρωσης. Τέλος η διόρθωση των δημόσιων οικονομικών θα ήταν πάλι απαραίτητη, καθώς η υποτίμηση απαντά στο πρόβλημα του εμπορικού ισοζυγίου, όχι στο πρόβλημα των δημόσιων οικονομικών. Μάλιστα ακριβώς επειδή προκαλεί πληθωρισμό λόγω αύξησης των τιμών των εισαγωγών, η διόρθρωση των δημόσιων οικονομικών θα γινόταν ακόμα πιο επιτακτική.
- Το φεύγουμε και από το ευρώ και από την Ε.Ε. δεν αποτελεί ρεύμα διεθνών θεωρητικών, ιδεολογικών ή πολιτικών αναζητήσεων. Προφανώς επειδή δεν αποτελεί “ιστορικό διακύβευμα”, ένα αίτημα συμβατό με τα οικονομικά και πολιτικά δεδομένα της εποχής. Δεν αποτελεί καν θέση κανενός αριστερού πολιτικού σχηματισμού στην Ευρώπη, αν και συνήθως τα “ιστορικά διακυβεύματα”, αφορούν και τις άλλες πολιτικές δυνάμεις. Αποτελεί μάλλον “ελληνική ιδιαιτερότητα” που εκπορεύεται από την διατήρηση της πολιτικής παρουσίας του ΚΚΕ και της εμμονής στην ιδέα του “σοσιαλισμού σε μία χώρα”. Με την ιδέα φλερτάρουν και μικρότερα ρεύματα. Η αριστερά όμως δεν μπορεί παρά να πατάει σε πιο στέρεο έδαφος εάν θέλει με τις ιδέες της να γίνει μέρος μιας ιστορικής κίνησης ή πιο σημαντικό να προκαλέσει νέα “ιστορικά διακυβεύματα”.
www.avgi.gr
*Τι σημαίνει η επέκταση της εξόφλησης του δανείου της τρόικας και της παράτασης των όρων του Μνημονίου; Αυξάνονται οι δυνατότητες επιλογών και περισσεύουν χρήματα για αναπτυξιακούς σκοπούς;
Κάθε συζήτηση περί ανάπτυξης εν μέσω της πολιτικής του Μνημονίου, δηλαδή της πολιτικής του βίαιου αποπληθωρισμού, φαντάζει τραγελαφική. Η ανάπτυξη, σύμφωνα με τους θιασώτες αυτής της πολιτικής, έπεται του αποπληθωρισμού και θα προέλθει αποκλειστικά από ιδιωτικές επενδύσεις όταν ο αποπληθωρισμός θα έχει ολοκληρώσει τον κύκλο του. Αν αυτό συνεπάγεται μείωση των μισθών και των τιμών κατά 20, 30 ή 40% είναι αδιευκρίνιστο. Ο κίνδυνος είναι η “παγίδα της ύφεσης και του αποπληθωρισμού” να φθάσει στο 40-50% των τιμών, οπότε και η μείωση του ΑΕΠ θα είναι περίπου στο μισό από αυτό, της τάξης του 20%.
* Ο σύμβουλος του πρωθυπουργού, ο Ιταλός Τομάζο Σκιόπα μίλησε πρόσφατα για την ελληνική οικονομία και εκτίμησε ότι η χώρα μας θα χρειαστεί 10 με 15 χρόνια για να ανακάμψει.
Προφανώς ο κ. Σκιόπα θεωρεί ότι ο αποπληθωρισμός πρέπει να φτάσει στα υψηλά μεγέθη του 40-50%, στην οποία περίπτωση η επιστροφή της οικονομίας στα επίπεδα του 2008 όντως θα πάρει 10 χρόνια.
* Τι δυνατότητες έχει μία νέα κυβερνητική πλειοψηφία για να καταφέρει να απεγκλωβίσει τη χώρα από τα σημερινά ασφυκτικά δεσμά και τι δυνατότητες έχουν οι δανειστές μας ώστε να εμποδίσουν αυτόν τον απεγκλωβισμό;
Η επέκταση του χρόνου αποπληρωμής των 110 δισ. καθιστά την αποπληρωμή πιο ρεαλιστική εάν, και μόνο εάν, γίνει η αναδιάρθρωση και των υπόλοιπων 250 δισ. του δημόσιου χρέους σε ορίζοντα 20ετίας. Η δυνατότητα εξάλλου της εξυπηρέτησης του χρέους δεν μπορεί να είναι μεγαλύτερη των 20 δισ. τον χρόνο, κάτι που αντιπροσωπεύει το 6-7% του ΑΕΠ, όπως ήταν την περίοδο 1990-1996 (προσωρινά είχε φθάσει και το 10%).
* Πόσο μπορεί να αντέξει η ευρωπαϊκή συνοχή με δανειακή υποδούλωση των αδυνάμων οικονομιών της Ευρώπης;
Μια προοδευτική κυβέρνηση θα πίεζε για την προφανή αναδιάρθρωση του χρέους σε ορίζοντα 15-20 χρόνων, για ένα “κούρεμα” της τάξης του 10-20%, και για τη διόρθωση των δημόσιων οικονομικών με τρόπους κοινωνικά δικαιότερους και πιο αποτελεσματικούς. Η Ε.Ε., και όχι μόνο η Ελλάδα, ήδη δοκιμάζεται από τους δανειστές, οπότε τα περιθώρια για μια κοινή αντιμετώπιση των δανειστών σε ευρωπαϊκό επίπεδο αυξάνουν, αντί να μειώνονται. Η Ε.Ε., αργά ή γρήγορα, θα οδηγηθεί στην προφανή πολιτική “αντιμετώπισης των αγορών” με ενεργητική παρέμβαση της Κεντρικής Τράπεζας (ευρωομόλογα), διπλασιασμό πιθανά των πόρων του μηχανισμού στήριξης και ενίσχυση των μηχανισμών αντιμετώπισης των “ασύμμετρων συνεπειών” της κρίσης κατά χώρα.
* Και αν αποτύχουν οι συνταγές των Μνημονίων, ποια είναι η επόμενη φάση για την Ε.Ε. Ένωση με λιγότερα μέλη;
Η Ε.Ε. έχει το χαμηλότερο δημόσιο χρέος στον κόσμο συνολικά και με εμφανή τα σημάδια εξόδου από την κρίση των ισχυρότερων οικονομιών. Κινδυνεύει από μια ακραία και αυτοκαταστροφική πολιτική που ξεκίνησε το 2008, όταν αρνήθηκε να συνδράμει στην “κευνσιανή πολιτική” των ΗΠΑ και της Κίνας, και όταν αρνήθηκε να σταθεροποιήσει τις διεθνείς ισοτιμίες. Η “επίθεση των αγορών” στο δημόσιο χρέος μεμονωμένων χωρών επιδιώκει να τη “συμμορφώσει” διαμορφώνοντας την ισοτιμία δολαρίου και ευρώ σε επιθυμητά επίπεδα, προκειμένου να διατηρήσουν οι ΗΠΑ την επεκτατική τους πολιτική και ταυτόχρονα να συνεχίσουν να χρηματοδοτούνται από τον υπόλοιπο κόσμο. Η Ε.Ε. δεν κινδυνεύει από διάλυση, αλλά από έλλειψη πολιτικής ηγεσίας. Η Ε.Ε. με λιγότερα μέλη αποκρύπτει το πρόβλημα, που ενώ όλοι νομίζουν ότι αυτό εκπορεύευται από την “περιφέρεια” της Ε.Ε., τελικά είναι πρόβλημα και της ίδιας της “καρδιάς” της Ευρώπης. Αυτό ισχύει πρωτίστως για το τραπεζικό σύστημα. Η Ευρώπη κινδυνεύει από γεωπολιτικούς και όχι οικονομικούς λόγους.
* Για τις χώρες της Ε.Ε. που υποφέρουν από τους επιβαλλόμενους όρους υπάρχουν τρεις εκδοχές. Μένουμε σε Ε.Ε. και ευρώ, μένουμε στην Ε.Ε. αλλά φεύγουμε από το νόμισμα, και η τρίτη, φεύγουμε και από τα δύο. Ποια είναι τα υπέρ και κατά αυτών των επιλογών;
Το φεύγουμε από το ευρώ και μένουμε στην Ε.Ε. θα μας γλύτωνε από το Μνημόνιο διότι θα έφερνε τα αποτελέσματα του Μνημονίου άμεσα. Άρα εντάσσεται στο ίδιο μήκος κύματος. Οι μισθοί και οι εγχώριες τιμές θα μειώνονταν ανάλογα με την υποτίμηση και οι εισαγωγές θα γίνονταν ακριβότερες. Θα αντιμετώπιζε το πρόβλημα του εμπορικού ισοζυγίου και θα διευκόλυνε την ανάκαμψη της εγχώριας παραγωγής. Θα είχε νόημα εάν η ελληνική οικονομία είχε ισχυρή εξαγωγική παρουσία σε αγροτικά και βιομηχανικά προϊόντα. Εντούτοις θα τραυμάτιζε το ισοζύγιο πληρωμών καθώς η ναυτιλία και ο τουρισμός, που προσφέρουν διπλάσιους πόρους από τις εξαγωγές αγαθών απαιτούν σταθερό νόμισμα. Δεν θα μας γλύτωνε από τη μέγγενη των αγορών, καθώς μετά την υποτίμηση θα άρχιζε η κλασική διαδικασία των συνεχών διακυμάνσεων του νομίσματος μέσω των αποτιμήσεων των αγορών. Πολύ σύντομα θα ετίθετο το θέμα της επαναπρόσδεσης σε κάποιο από τα ισχυρά νομίσματα. Θα εκτόξευε το δημόσιο χρέος σε δυσθεώρατα ύψη και θα έθετε την αποπληρωμή των δανείων πάλι σε διαδιακασία αναδιάρθρωσης. Τέλος η διόρθωση των δημόσιων οικονομικών θα ήταν πάλι απαραίτητη, καθώς η υποτίμηση απαντά στο πρόβλημα του εμπορικού ισοζυγίου, όχι στο πρόβλημα των δημόσιων οικονομικών. Μάλιστα ακριβώς επειδή προκαλεί πληθωρισμό λόγω αύξησης των τιμών των εισαγωγών, η διόρθρωση των δημόσιων οικονομικών θα γινόταν ακόμα πιο επιτακτική.
- Το φεύγουμε και από το ευρώ και από την Ε.Ε. δεν αποτελεί ρεύμα διεθνών θεωρητικών, ιδεολογικών ή πολιτικών αναζητήσεων. Προφανώς επειδή δεν αποτελεί “ιστορικό διακύβευμα”, ένα αίτημα συμβατό με τα οικονομικά και πολιτικά δεδομένα της εποχής. Δεν αποτελεί καν θέση κανενός αριστερού πολιτικού σχηματισμού στην Ευρώπη, αν και συνήθως τα “ιστορικά διακυβεύματα”, αφορούν και τις άλλες πολιτικές δυνάμεις. Αποτελεί μάλλον “ελληνική ιδιαιτερότητα” που εκπορεύεται από την διατήρηση της πολιτικής παρουσίας του ΚΚΕ και της εμμονής στην ιδέα του “σοσιαλισμού σε μία χώρα”. Με την ιδέα φλερτάρουν και μικρότερα ρεύματα. Η αριστερά όμως δεν μπορεί παρά να πατάει σε πιο στέρεο έδαφος εάν θέλει με τις ιδέες της να γίνει μέρος μιας ιστορικής κίνησης ή πιο σημαντικό να προκαλέσει νέα “ιστορικά διακυβεύματα”.
www.avgi.gr
Monday, 6 December 2010
Ανακοίνωση συνδέσμων φίλων ΟΦΗ
Η ανακοίνωση υπογράφεται από τους δύο μεγαλύτερους συνδέσμους οργανωμένων φιλάθλων του ΟΦΗ (Snakes 4, Κρήτες 4 Θόδωρος Παπαδόπουλος)
Αναλυτικά η ανακοίνωση
«Το ζήσαμε και αυτό. Τον προπονητή τερματοφυλάκων του Πανθρακικου να επιδεικνύει τα γεννητικά του όργανα στον κόσμο του ΟΦΗ και να λέει ότι όταν θα πάμε στην Τουρκία (κατά δικιά του δήλωση) θα μας «γ….».
Είδαμε και την ελληνική αστυνομία. Η θύρα 6 άδεια και οι ένστολοι να φυλάνε τα καθίσματα τρώγοντας σποράκια. Βέβαια για να μην τους αδικούμε στο δεύτερο ημίχρονο έπιναν καφέ με την ομάδα νέων της Θράκης και δικαιολογώντας απόλυτα το μεροκάματο τους ενώ η διοίκηση του ΟΦΗ δεχόταν επίθεση από φουσκωτούς μεταφερομένους κολλητούς του κου Σαββακη αυτοί τα έβαλαν με την διοίκηση μας.
Στην συνέχεια και επειδή έπιανε κρύο , αποφάσισαν να ζεσταθούν χτυπώντας απροκάλυπτα και χωρίς κανένα λόγο οπαδούς μας ρωτώντας ταυτόχρονα αν πονάμε.
Με ποιο δικαίωμα κρατάτε την θύρα 6 κλειστή;
Για ποιο λόγο συντηρείτε αυτή την κόντρα με τον κόσμο μας;
Είστε η όχι αυτοί που πρέπει να κρατάτε την τάξη και όχι να την εκτραχύνετε;
Γιατί συνοδεύετε τους γενίτσαρους Κρητικούς Γαύρους και Βαζελους αφήνοντας ένα ολόκληρο Ηράκλειο απροστάτευτο;
Αν νομίζετε ότι θα κατεβάζουμε το κεφάλι κάνετε λάθος. Τέλος και η δικιά μας ανοχή.
Μια και μόνο παράκληση προς την ΠΑΕ. Ψάξτε λίγο το θέμα με την αστυνομία. Και επιτέλους σταματήστε τα κυριλίκια . Αν δεν μπορείτε να βοηθήσουμε εμείς. Στον λάκκο που πέσαμε κολυμπάμε και το μόνο που μας ενδιαφέρει είναι να φύγουμε από εκεί.
Προς οπαδούς Πανθρακικου. Ποτέ δεν θα ξεχάσουμε πως μας φερθήκατε επί Βατσινά τότε που δεν ήθελε να μπούμε μέσα στο γήπεδο σας . Πείτε όμως σε αυτόν τον γελοίο προπονητή τερματοφυλάκων ότι η Θράκη δεν είναι Τουρκία.
Κουράκη Γιάννη του 70 %. Υπάρχεις; Ανύπαρκτοι πολιτικοί των υποσχέσεων και του ΔΝΤ τελείωσαν οι εκλογές ε; Πρώην παράγοντες (όχι όλοι) κρυφτούλι και σάλια μόνο και από λεφτά τίποτα»
Αναλυτικά η ανακοίνωση
«Το ζήσαμε και αυτό. Τον προπονητή τερματοφυλάκων του Πανθρακικου να επιδεικνύει τα γεννητικά του όργανα στον κόσμο του ΟΦΗ και να λέει ότι όταν θα πάμε στην Τουρκία (κατά δικιά του δήλωση) θα μας «γ….».
Είδαμε και την ελληνική αστυνομία. Η θύρα 6 άδεια και οι ένστολοι να φυλάνε τα καθίσματα τρώγοντας σποράκια. Βέβαια για να μην τους αδικούμε στο δεύτερο ημίχρονο έπιναν καφέ με την ομάδα νέων της Θράκης και δικαιολογώντας απόλυτα το μεροκάματο τους ενώ η διοίκηση του ΟΦΗ δεχόταν επίθεση από φουσκωτούς μεταφερομένους κολλητούς του κου Σαββακη αυτοί τα έβαλαν με την διοίκηση μας.
Στην συνέχεια και επειδή έπιανε κρύο , αποφάσισαν να ζεσταθούν χτυπώντας απροκάλυπτα και χωρίς κανένα λόγο οπαδούς μας ρωτώντας ταυτόχρονα αν πονάμε.
Με ποιο δικαίωμα κρατάτε την θύρα 6 κλειστή;
Για ποιο λόγο συντηρείτε αυτή την κόντρα με τον κόσμο μας;
Είστε η όχι αυτοί που πρέπει να κρατάτε την τάξη και όχι να την εκτραχύνετε;
Γιατί συνοδεύετε τους γενίτσαρους Κρητικούς Γαύρους και Βαζελους αφήνοντας ένα ολόκληρο Ηράκλειο απροστάτευτο;
Αν νομίζετε ότι θα κατεβάζουμε το κεφάλι κάνετε λάθος. Τέλος και η δικιά μας ανοχή.
Μια και μόνο παράκληση προς την ΠΑΕ. Ψάξτε λίγο το θέμα με την αστυνομία. Και επιτέλους σταματήστε τα κυριλίκια . Αν δεν μπορείτε να βοηθήσουμε εμείς. Στον λάκκο που πέσαμε κολυμπάμε και το μόνο που μας ενδιαφέρει είναι να φύγουμε από εκεί.
Προς οπαδούς Πανθρακικου. Ποτέ δεν θα ξεχάσουμε πως μας φερθήκατε επί Βατσινά τότε που δεν ήθελε να μπούμε μέσα στο γήπεδο σας . Πείτε όμως σε αυτόν τον γελοίο προπονητή τερματοφυλάκων ότι η Θράκη δεν είναι Τουρκία.
Κουράκη Γιάννη του 70 %. Υπάρχεις; Ανύπαρκτοι πολιτικοί των υποσχέσεων και του ΔΝΤ τελείωσαν οι εκλογές ε; Πρώην παράγοντες (όχι όλοι) κρυφτούλι και σάλια μόνο και από λεφτά τίποτα»
Sunday, 5 December 2010
«Ενότητα ή ιδεολογική καθαρότητα;»
«Ο κόσμος της αριστεράς απαιτεί ξεκάθαρες συνεννοήσεις στον ΣΥΡΙΖΑ και όχι διχασμό»
ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ στον ΦΩΤΗ ΠΑΠΟΥΛΙΑ
Ο Αλ. Τσίπρας επί τρεις μέρες βρισκόταν στο Παρίσι και συμμετείχε στις συζητήσεις του Ευρωπαϊκού Κόμματος της Αριστεράς για τις συνέπειες της οικονομικής κρίσης και την αριστερή απάντηση σ' αυτές.
Ο πρόεδρος του ΣΥΝ εκτιμά ότι «η πορεία που ακολουθείται από το κυρίαρχο πολιτικό και οικονομικό κατεστημένο μας οδηγεί με ταχύτητα στην κατάρρευση της ευρωζώνης και ενδεχομένως και στη διάλυση της Ε.Ε. με τη σημερινή της μορφή». Πιστεύει ότι η χώρα χρειάζεται ένα μακροπρόθεσμο σχέδιο βιωσιμότητας, που θα μπορούσε να συνοψιστεί στα τέσσερα άλφα: αναδιαπραγμάτευση του χρέους σε ευρωπαϊκό επίπεδο, αναδιανομή του πλούτου, ανάπτυξη και απασχόληση.
Ο Αλ. Τσίπρας καλεί τις συνιστώσες του ΣΥΡΙΖΑ να απαντήσουν «αν τους ενδιαφέρει η ενότητα ή η ιδεολογική καθαρότητα. Αν η απάντηση είναι το πρώτο, είμαστε έτοιμοι να συνεννοηθούμε. Αν είναι το δεύτερο, ας κάνει ο καθένας ό,τι νομίζει» σημειώνει.
Τρεις μέρες στο Παρίσι στο συνέδριο του Ευρωπαϊκού Κόμματος της Αριστεράς, καταλήξατε τι φταίει και η ευρωπαϊκή αριστερά δείχνει εξαιρετικά αμήχανη στις νέες συνθήκες που διαμορφώνονται;
Βρισκόμαστε μπροστά σε μια βαθιά δομική κρίση του καπιταλισμού. Το ακραίο νεοφιλελεύθερο μοντέλο της ανεξέλεγκτης λειτουργίας των αγορών γέννησε ένα χρηματοπιστωτικό τομέα τέρας, που τώρα καταβροχθίζει ό,τι βρει μπροστά του. Ακόμα και τα χέρια που το ταΐζουν. Η επιλογή διάσωσης του χρηματοπιστωτικού τομέα με άπειρο κρατικό χρήμα, μεταφέρει την κρίση στα δημοσιονομικά. Στην Ευρώπη, όμως, η κρίση του χρέους φανερώνει τη γύμνια του βασιλιά. Το ευρώ οικοδομήθηκε στη βάση του μονεταρισμού, για να εξυπηρετεί τους βαθιά ταξικούς όρους των συμφερόντων του κεφαλαίου και μάλιστα του χρηματοπιστωτικού. Αν αυτό δεν αλλάξει άμεσα, θα καταρρεύσει. Η ευρωπαϊκή αριστερά που πρώτη επισήμανε αυτές τις δομικές αδυναμίες και λοιδορήθηκε, βλέπει τώρα τις προβλέψεις της να δικαιώνονται. Αλλά το ζήτημα δεν είναι να δικαιωθείς επειδή πρόβλεψες τη συντέλεια. Το ζήτημα είναι να την αποτρέψεις.
Μήπως το οπλοστάσιο της ευρωπαϊκής αριστεράς εξαντλείται στην παραδοσιακή αντίληψη της υπεράσπισης δικαιωμάτων, καθιστώντας την απλά φωνή διαμαρτυρίας;
Δεν θεωρώ ότι το να υπερασπίζεσαι δικαιώματα ή να διαμαρτύρεσαι είναι σήμερα ξεπερασμένο. Το αντίθετο μάλιστα. Σήμερα σε ολόκληρη την Ευρώπη, με πρόσχημα την κρίση, κατεδαφίζονται κατακτήσεις δεκαετιών. Το φάρμακο που προτείνουν είναι πολύ πιο επιβλαβές από την ίδια την ασθένεια, αλλά δεν τους ενδιαφέρει. Το μόνο που τους ενδιαφέρει είναι να διαμορφώσουν τους όρους να μεταφέρουν το κόστος στην εργασία, ώστε να συνεχίζουν να έχουν κέρδη. Είναι μια λογική κοντόφθαλμη και αυτοκαταστροφική. Είναι ώρα, λοιπόν, η ευρωπαϊκή αριστερά όχι μόνο να μη σνομπάρει τη διαμαρτυρία αλλά να επιστρέψει σε αυτό που εσείς ονομάζετε παραδοσιακή αντίληψη. Να εργαστεί για μια συντονισμένη και πανευρωπαϊκή εξέγερση των δυνάμεων της εργασίας. Να αποτρέψει την επερχόμενη καταστροφή και να οργανώσει τους κοινωνικούς αγώνες των λαών της Ευρώπης που θα ανοίξουν δρόμους για τη δημοκρατική της επανίδρυση, στη βάση της οικονομίας των κοινωνικών αναγκών και όχι της ασυδοσίας των αγορών.
Μιλήσατε για επερχόμενη καταστροφή. Ποιο είναι λοιπόν το μέλλον της Ευρώπης εν μέσω κρίσης; Τελειώσαμε με το κράτος πρόνοιας, οδεύουμε προς μια γερμανική οικονομική κυριαρχία, με άλλα λόγια ζούμε το τέλος της Ευρωπαϊκής Ενωσης;
Νομίζω ότι η πορεία που ακολουθείται από το κυρίαρχο πολιτικό και οικονομικό κατεστημένο μάς οδηγεί με ταχύτητα στην κατάρρευση της ευρωζώνης και ενδεχομένως και στη διάλυση της Ε.Ε., τουλάχιστον έτσι όπως υπήρξε έως σήμερα. Δεν βλέπω άλλες δυνατότητες. Ή θα ηττηθεί η πολιτική Μέρκελ ή αλλιώς το σκοινί για τη θηλιά που μέσω ΔΝΤ, φοράνε στις χώρες τις περιφέρειας, θα γίνει κόμπος για όλη την ευρωζώνη. Αν δεν επανασχεδιαστεί ο ρόλος της ΕΚΤ, ώστε να μπορεί να εκδίδει ευρωομόλογα, να αγοράζει τα επισφαλή ομόλογα και να δανείζει απευθείας τις χώρες που έχουν ανάγκη, όσους μηχανισμούς ελεγχόμενης πτώχευσης ή τιμωρίας και να φτιάξουν, δεν πρόκειται να σώσουν το ευρώ. Αντιστοίχως αν δεν αποφασιστεί μια γενναία διαδικασία αναδιανομής με μεταφορά πόρων προς την περιφέρεια που θα εξισορροπεί τις τεράστιες αντιθέσεις, το μοντέλο θα καταρρεύσει και αναρωτιέμαι αν οι Γερμανοί έχουν σκεφτεί πού θα εξάγουν όσα παράγουν.
Στα καθ' ημάς, η κυβέρνηση μάλλον χαίρει για την επιμήκυνση...
Οταν στο πρώτο μνημόνιο είπαμε ότι η κυβέρνηση χωρίς να διαπραγματεύεται πάει και υπογράφει πράγματα που δεν υλοποιούνται, μας απάντησαν ότι η αριστερά δεν έχει ρεαλιστικές προτάσεις. Τώρα ομολογούν τη χρεοκοπία του μνημονίου και αντί να το καταργούν το επιμηκύνουν με ακόμα σκληρότερους όρους. Ο λαός εξέλεξε τον Παπανδρέου με άλλο πρόγραμμα για τέσσερα χρόνια κι αυτός αποφάσισε να εγκλωβίσει το λαό σε ένα φαύλο κύκλο ύφεσης, για δυόμισι γενιές. Αν η κυβέρνησή του χαίρεται γι' αυτό το κατόρθωμα, ο κόσμος που υποφέρει, δεν χαίρεται καθόλου.
Αναφέρεστε προφανώς στο σύμβουλο του πρωθυπουργού που έκανε λόγο για «δεκαπέντε μαύρα χρόνια». Τι θα προτείνατε εσείς ώστε να είναι, αν όχι άσπρα, τουλάχιστον λιγότερο μαύρα;
Η χώρα χρειάζεται αντί για μνημόνια χρεοκοπίας, ένα μακροπρόθεσμο σχέδιο βιωσιμότητας, που επιγραμματικά θα μπορούσε να συνοψιστεί στα τέσσερα άλφα. Αναδιαπραγμάτευση του χρέους σε ευρωπαϊκό επίπεδο, με διαγραφή μέρους του αντί για ελεγχόμενη χρεοκοπία. Αναδιανομή του πλούτου προς όφελος των εργαζομένων αντί της δραματικής συρρίκνωσης του εισοδήματος. Ανάπτυξη και απασχόληση αντί του εφιάλτη της ύφεσης και της ανεργίας.
Στην πρόσφατη Κεντρική Επιτροπή ανεβάσατε τους αντιευρωπαϊκούς τόνους. Θα υποστηρίζατε την έξοδο της χώρας από το ευρώ;
Νομίζω ότι το ερώτημα της εξόδου από το ευρώ είναι ένα λάθος ερώτημα και σε ένα λάθος ερώτημα δεν μπορείς να δώσεις σωστή απάντηση. Και είναι λάθος γιατί το κρίσιμο σήμερα για το ευρώ αλλά και για την Ε.Ε. είναι αν θα αλλάξει ριζικά ή αν θα καταρρεύσει. Αν λοιπόν οδηγηθούμε στη δεύτερη εκδοχή, αυτή της κατάρρευσης, που θα σημάνει ταυτόχρονα και κοινωνική καταστροφή και χρεοκοπία, λίγη σημασία έχει με ποιο νόμισμα θα τη διαχειριστείς. Το κρίσιμο λοιπόν είναι να αποτρέψουμε τη δεύτερη εκδοχή και να αγωνιστούμε για την πρώτη. Οσοι πιστεύουν ότι σε μια παγκόσμια συστημική κρίση μπορεί να δοθεί εθνική λύση, μάλλον δεν έχουν καταλάβει ότι το μοντέλο του Χότζα δεν μπορεί να αποτελεί πρότυπο.
Τι θα κάνετε τελικά με τον ΣΥΡΙΖΑ, θα υπάρχει τον επόμενο χρόνο και με ποια μορφή;
Σίγουρα θα υπάρχει, γιατί πέραν των διαφόρων συνιστωσών υπάρχει και ο κόσμος της αριστεράς που απαιτεί να συνεχιστεί η προσπάθεια για την ευρύτερη δυνατή ενότητα της ριζοσπαστικής, οικολογικής και σοσιαλιστικής αριστεράς. Από εκεί και πέρα με τις συνιστώσες, χρειάζονται ξεκάθαρες συνεννοήσεις. Ο ΣΥΡΙΖΑ συγκροτήθηκε για να ενώσει δυνάμεις και όχι για να αποτελεί πεδίο νέων διχασμών και διαιρέσεων. Οφείλουν λοιπόν όλοι να απαντήσουν αν τους ενδιαφέρει η ενότητα ή η ιδεολογική καθαρότητα. Αν η απάντηση είναι το πρώτο, είμαστε έτοιμοι να συνεννοηθούμε. Αν είναι το δεύτερο, ας κάνει ο καθένας ό,τι νομίζει. Και πάλι στους αγώνες μαζί θα είμαστε.
Η Δημοκρατική Αριστερά διά του Φ. Κουβέλη κλείνει την όποια συζήτηση για συνεργασία. Εσείς γιατί επιμένετε;
Η ζωή επιβεβαιώνει την εκτίμηση ότι η ηγεσία της Δ.Α. δεν αποφάσισε την αποχώρηση από τον ΣΥΝ, εν βρασμώ ψυχής, αλλά υλοποίησε ένα σχέδιο που τους βασάνιζε καιρό και αφορά την ύπαρξη μιας αριστεράς συμπληρωματικής δύναμης στη σοσιαλδημοκρατία. Μόνο που στις μέρες μας η σοσιαλδημοκρατία εγκαταλείπει τον εαυτό της και με το μνημόνιο μεταλλάσσεται ραγδαία σε ακραία νεοφιλελεύθερη δύναμη που δεν μπορεί να έχει αναφορά ούτε στις παραδόσεις ούτε στις κοινωνικές δυνάμεις που τη στήριξαν. Αρα το σχέδιο των πρώην συντρόφων μας είναι έωλο. Πολύ γρήγορα θα κληθούν να πάρουν αποφάσεις δύσκολες. Εμείς θα παραμένουμε στη στρατηγική της αυτονομίας του χώρου της ανανεωτικής και ριζοσπαστικής αριστεράς καθώς και της ευρύτερης δυνατής ενότητας. Αν αποφασίσουν ότι δεν τους βγαίνει το αρχικό σχέδιο, θα είμαστε ανοιχτοί για συνεργασία. Αν πάλι επιχειρήσουν να περάσουν στην απέναντι όχθη, θα έχουμε πάντα ανοιχτές τις πόρτες μας για τον κόσμο τους, που στην πλειοψηφία του δεν πρόκειται να ακολουθήσει το ταξίδι στην κόλαση.
www.enet.gr (5-12-2010)
ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ στον ΦΩΤΗ ΠΑΠΟΥΛΙΑ
Ο Αλ. Τσίπρας επί τρεις μέρες βρισκόταν στο Παρίσι και συμμετείχε στις συζητήσεις του Ευρωπαϊκού Κόμματος της Αριστεράς για τις συνέπειες της οικονομικής κρίσης και την αριστερή απάντηση σ' αυτές.
Ο πρόεδρος του ΣΥΝ εκτιμά ότι «η πορεία που ακολουθείται από το κυρίαρχο πολιτικό και οικονομικό κατεστημένο μας οδηγεί με ταχύτητα στην κατάρρευση της ευρωζώνης και ενδεχομένως και στη διάλυση της Ε.Ε. με τη σημερινή της μορφή». Πιστεύει ότι η χώρα χρειάζεται ένα μακροπρόθεσμο σχέδιο βιωσιμότητας, που θα μπορούσε να συνοψιστεί στα τέσσερα άλφα: αναδιαπραγμάτευση του χρέους σε ευρωπαϊκό επίπεδο, αναδιανομή του πλούτου, ανάπτυξη και απασχόληση.
Ο Αλ. Τσίπρας καλεί τις συνιστώσες του ΣΥΡΙΖΑ να απαντήσουν «αν τους ενδιαφέρει η ενότητα ή η ιδεολογική καθαρότητα. Αν η απάντηση είναι το πρώτο, είμαστε έτοιμοι να συνεννοηθούμε. Αν είναι το δεύτερο, ας κάνει ο καθένας ό,τι νομίζει» σημειώνει.
Τρεις μέρες στο Παρίσι στο συνέδριο του Ευρωπαϊκού Κόμματος της Αριστεράς, καταλήξατε τι φταίει και η ευρωπαϊκή αριστερά δείχνει εξαιρετικά αμήχανη στις νέες συνθήκες που διαμορφώνονται;
Βρισκόμαστε μπροστά σε μια βαθιά δομική κρίση του καπιταλισμού. Το ακραίο νεοφιλελεύθερο μοντέλο της ανεξέλεγκτης λειτουργίας των αγορών γέννησε ένα χρηματοπιστωτικό τομέα τέρας, που τώρα καταβροχθίζει ό,τι βρει μπροστά του. Ακόμα και τα χέρια που το ταΐζουν. Η επιλογή διάσωσης του χρηματοπιστωτικού τομέα με άπειρο κρατικό χρήμα, μεταφέρει την κρίση στα δημοσιονομικά. Στην Ευρώπη, όμως, η κρίση του χρέους φανερώνει τη γύμνια του βασιλιά. Το ευρώ οικοδομήθηκε στη βάση του μονεταρισμού, για να εξυπηρετεί τους βαθιά ταξικούς όρους των συμφερόντων του κεφαλαίου και μάλιστα του χρηματοπιστωτικού. Αν αυτό δεν αλλάξει άμεσα, θα καταρρεύσει. Η ευρωπαϊκή αριστερά που πρώτη επισήμανε αυτές τις δομικές αδυναμίες και λοιδορήθηκε, βλέπει τώρα τις προβλέψεις της να δικαιώνονται. Αλλά το ζήτημα δεν είναι να δικαιωθείς επειδή πρόβλεψες τη συντέλεια. Το ζήτημα είναι να την αποτρέψεις.
Μήπως το οπλοστάσιο της ευρωπαϊκής αριστεράς εξαντλείται στην παραδοσιακή αντίληψη της υπεράσπισης δικαιωμάτων, καθιστώντας την απλά φωνή διαμαρτυρίας;
Δεν θεωρώ ότι το να υπερασπίζεσαι δικαιώματα ή να διαμαρτύρεσαι είναι σήμερα ξεπερασμένο. Το αντίθετο μάλιστα. Σήμερα σε ολόκληρη την Ευρώπη, με πρόσχημα την κρίση, κατεδαφίζονται κατακτήσεις δεκαετιών. Το φάρμακο που προτείνουν είναι πολύ πιο επιβλαβές από την ίδια την ασθένεια, αλλά δεν τους ενδιαφέρει. Το μόνο που τους ενδιαφέρει είναι να διαμορφώσουν τους όρους να μεταφέρουν το κόστος στην εργασία, ώστε να συνεχίζουν να έχουν κέρδη. Είναι μια λογική κοντόφθαλμη και αυτοκαταστροφική. Είναι ώρα, λοιπόν, η ευρωπαϊκή αριστερά όχι μόνο να μη σνομπάρει τη διαμαρτυρία αλλά να επιστρέψει σε αυτό που εσείς ονομάζετε παραδοσιακή αντίληψη. Να εργαστεί για μια συντονισμένη και πανευρωπαϊκή εξέγερση των δυνάμεων της εργασίας. Να αποτρέψει την επερχόμενη καταστροφή και να οργανώσει τους κοινωνικούς αγώνες των λαών της Ευρώπης που θα ανοίξουν δρόμους για τη δημοκρατική της επανίδρυση, στη βάση της οικονομίας των κοινωνικών αναγκών και όχι της ασυδοσίας των αγορών.
Μιλήσατε για επερχόμενη καταστροφή. Ποιο είναι λοιπόν το μέλλον της Ευρώπης εν μέσω κρίσης; Τελειώσαμε με το κράτος πρόνοιας, οδεύουμε προς μια γερμανική οικονομική κυριαρχία, με άλλα λόγια ζούμε το τέλος της Ευρωπαϊκής Ενωσης;
Νομίζω ότι η πορεία που ακολουθείται από το κυρίαρχο πολιτικό και οικονομικό κατεστημένο μάς οδηγεί με ταχύτητα στην κατάρρευση της ευρωζώνης και ενδεχομένως και στη διάλυση της Ε.Ε., τουλάχιστον έτσι όπως υπήρξε έως σήμερα. Δεν βλέπω άλλες δυνατότητες. Ή θα ηττηθεί η πολιτική Μέρκελ ή αλλιώς το σκοινί για τη θηλιά που μέσω ΔΝΤ, φοράνε στις χώρες τις περιφέρειας, θα γίνει κόμπος για όλη την ευρωζώνη. Αν δεν επανασχεδιαστεί ο ρόλος της ΕΚΤ, ώστε να μπορεί να εκδίδει ευρωομόλογα, να αγοράζει τα επισφαλή ομόλογα και να δανείζει απευθείας τις χώρες που έχουν ανάγκη, όσους μηχανισμούς ελεγχόμενης πτώχευσης ή τιμωρίας και να φτιάξουν, δεν πρόκειται να σώσουν το ευρώ. Αντιστοίχως αν δεν αποφασιστεί μια γενναία διαδικασία αναδιανομής με μεταφορά πόρων προς την περιφέρεια που θα εξισορροπεί τις τεράστιες αντιθέσεις, το μοντέλο θα καταρρεύσει και αναρωτιέμαι αν οι Γερμανοί έχουν σκεφτεί πού θα εξάγουν όσα παράγουν.
Στα καθ' ημάς, η κυβέρνηση μάλλον χαίρει για την επιμήκυνση...
Οταν στο πρώτο μνημόνιο είπαμε ότι η κυβέρνηση χωρίς να διαπραγματεύεται πάει και υπογράφει πράγματα που δεν υλοποιούνται, μας απάντησαν ότι η αριστερά δεν έχει ρεαλιστικές προτάσεις. Τώρα ομολογούν τη χρεοκοπία του μνημονίου και αντί να το καταργούν το επιμηκύνουν με ακόμα σκληρότερους όρους. Ο λαός εξέλεξε τον Παπανδρέου με άλλο πρόγραμμα για τέσσερα χρόνια κι αυτός αποφάσισε να εγκλωβίσει το λαό σε ένα φαύλο κύκλο ύφεσης, για δυόμισι γενιές. Αν η κυβέρνησή του χαίρεται γι' αυτό το κατόρθωμα, ο κόσμος που υποφέρει, δεν χαίρεται καθόλου.
Αναφέρεστε προφανώς στο σύμβουλο του πρωθυπουργού που έκανε λόγο για «δεκαπέντε μαύρα χρόνια». Τι θα προτείνατε εσείς ώστε να είναι, αν όχι άσπρα, τουλάχιστον λιγότερο μαύρα;
Η χώρα χρειάζεται αντί για μνημόνια χρεοκοπίας, ένα μακροπρόθεσμο σχέδιο βιωσιμότητας, που επιγραμματικά θα μπορούσε να συνοψιστεί στα τέσσερα άλφα. Αναδιαπραγμάτευση του χρέους σε ευρωπαϊκό επίπεδο, με διαγραφή μέρους του αντί για ελεγχόμενη χρεοκοπία. Αναδιανομή του πλούτου προς όφελος των εργαζομένων αντί της δραματικής συρρίκνωσης του εισοδήματος. Ανάπτυξη και απασχόληση αντί του εφιάλτη της ύφεσης και της ανεργίας.
Στην πρόσφατη Κεντρική Επιτροπή ανεβάσατε τους αντιευρωπαϊκούς τόνους. Θα υποστηρίζατε την έξοδο της χώρας από το ευρώ;
Νομίζω ότι το ερώτημα της εξόδου από το ευρώ είναι ένα λάθος ερώτημα και σε ένα λάθος ερώτημα δεν μπορείς να δώσεις σωστή απάντηση. Και είναι λάθος γιατί το κρίσιμο σήμερα για το ευρώ αλλά και για την Ε.Ε. είναι αν θα αλλάξει ριζικά ή αν θα καταρρεύσει. Αν λοιπόν οδηγηθούμε στη δεύτερη εκδοχή, αυτή της κατάρρευσης, που θα σημάνει ταυτόχρονα και κοινωνική καταστροφή και χρεοκοπία, λίγη σημασία έχει με ποιο νόμισμα θα τη διαχειριστείς. Το κρίσιμο λοιπόν είναι να αποτρέψουμε τη δεύτερη εκδοχή και να αγωνιστούμε για την πρώτη. Οσοι πιστεύουν ότι σε μια παγκόσμια συστημική κρίση μπορεί να δοθεί εθνική λύση, μάλλον δεν έχουν καταλάβει ότι το μοντέλο του Χότζα δεν μπορεί να αποτελεί πρότυπο.
Τι θα κάνετε τελικά με τον ΣΥΡΙΖΑ, θα υπάρχει τον επόμενο χρόνο και με ποια μορφή;
Σίγουρα θα υπάρχει, γιατί πέραν των διαφόρων συνιστωσών υπάρχει και ο κόσμος της αριστεράς που απαιτεί να συνεχιστεί η προσπάθεια για την ευρύτερη δυνατή ενότητα της ριζοσπαστικής, οικολογικής και σοσιαλιστικής αριστεράς. Από εκεί και πέρα με τις συνιστώσες, χρειάζονται ξεκάθαρες συνεννοήσεις. Ο ΣΥΡΙΖΑ συγκροτήθηκε για να ενώσει δυνάμεις και όχι για να αποτελεί πεδίο νέων διχασμών και διαιρέσεων. Οφείλουν λοιπόν όλοι να απαντήσουν αν τους ενδιαφέρει η ενότητα ή η ιδεολογική καθαρότητα. Αν η απάντηση είναι το πρώτο, είμαστε έτοιμοι να συνεννοηθούμε. Αν είναι το δεύτερο, ας κάνει ο καθένας ό,τι νομίζει. Και πάλι στους αγώνες μαζί θα είμαστε.
Η Δημοκρατική Αριστερά διά του Φ. Κουβέλη κλείνει την όποια συζήτηση για συνεργασία. Εσείς γιατί επιμένετε;
Η ζωή επιβεβαιώνει την εκτίμηση ότι η ηγεσία της Δ.Α. δεν αποφάσισε την αποχώρηση από τον ΣΥΝ, εν βρασμώ ψυχής, αλλά υλοποίησε ένα σχέδιο που τους βασάνιζε καιρό και αφορά την ύπαρξη μιας αριστεράς συμπληρωματικής δύναμης στη σοσιαλδημοκρατία. Μόνο που στις μέρες μας η σοσιαλδημοκρατία εγκαταλείπει τον εαυτό της και με το μνημόνιο μεταλλάσσεται ραγδαία σε ακραία νεοφιλελεύθερη δύναμη που δεν μπορεί να έχει αναφορά ούτε στις παραδόσεις ούτε στις κοινωνικές δυνάμεις που τη στήριξαν. Αρα το σχέδιο των πρώην συντρόφων μας είναι έωλο. Πολύ γρήγορα θα κληθούν να πάρουν αποφάσεις δύσκολες. Εμείς θα παραμένουμε στη στρατηγική της αυτονομίας του χώρου της ανανεωτικής και ριζοσπαστικής αριστεράς καθώς και της ευρύτερης δυνατής ενότητας. Αν αποφασίσουν ότι δεν τους βγαίνει το αρχικό σχέδιο, θα είμαστε ανοιχτοί για συνεργασία. Αν πάλι επιχειρήσουν να περάσουν στην απέναντι όχθη, θα έχουμε πάντα ανοιχτές τις πόρτες μας για τον κόσμο τους, που στην πλειοψηφία του δεν πρόκειται να ακολουθήσει το ταξίδι στην κόλαση.
www.enet.gr (5-12-2010)
Wednesday, 1 December 2010
Ζητείται ελπίς!
«Κόψτε μισθούς και στον ιδιωτικό τομέα»
Του ΚΩΣΤΑ ΜΟΣΧΟΝΑ
Επιδείνωση της ύφεσης και εκτίναξη της ανεργίας προβλέπει, μεταξύ άλλων, για την Ελλάδα η Ευρωπαϊκή Επιτροπή κατά τη διετία 2010-2011, ενώ για το 2012 επισημαίνει ότι θα χρειαστούν και άλλα μέτρα.
Εκτιμήσεις που φυσικά δεν αποτελούν έκπληξη. Παράλληλα, οι Βρυξέλλες δεν κρύβουν ότι η αναμενόμενη για το 2012 βελτίωση της ανταγωνιστικότητας θα οφείλεται «στην προσαρμογή της αγοράς εργασίας» όσον αφορά τους μισθούς στον δημόσιο αλλά και τον ιδιωτικό τομέα.
Μάλιστα, για τον ιδιωτικό τομέα αναφέρει ότι «ο μέσος μισθός προβλέπεται ότι θα ανταποκριθεί αναλόγως στην ύφεση και τη μείωση της απασχόλησης...».Κάτω από αυτές τις σκληρές προϋποθέσεις, η Επιτροπή προβλέπει ότι θα εμφανιστούν οι πρώτες ενδείξεις μιας ανάκαμψης κατά το δεύτερο 6μηνο του 2011.
Σύμφωνα, λοιπόν, με τις εκτιμήσεις της Επιτροπής, η ανεργία στη χώρα μας θα ανέλθει το 2010 στο 12,5%, για να αναρριχηθεί στο 15% το 2011 και στο 15,2% το 2012. Οι βασικοί λόγοι είναι η πτώση των επενδύσεων και η σημαντική μείωση της εσωτερικής κατανάλωσης.
*Η ύφεση θα καμφθεί με αργό ρυθμό. Αναμένεται να είναι της τάξης του -4,2% το 2010, το 2011 θα βρεθεί στο επίπεδο του -3% και το 2012 προβλέπεται μια ανάπτυξη +1,1%.
*Το δημόσιο έλλειμμα εκτιμάται ότι θα βρεθεί στο επίπεδο του -9,6% του ΑΕΠ το 2010, λίγο παραπάνω από τις εκτιμήσεις της κυβέρνησης, ενώ το 2011 θα μειωθεί στο -7,4% για να αυξηθεί το 2012 στο -7,6%. Απαιτούνται, λοιπόν, νέα μέτρα για το 2012, όπως αναφέρει η Κομισιόν.
*Επιδείνωση αναμένεται και στο χρέος καθ' όλη τη διάρκεια της τριετίας. Το 2010 θα βρεθεί στο 140,2% του ΑΕΠ έναντι 126,7% το 2009 και θα αυξηθεί το 2011 στο 150,2% για να αναρριχηθεί στο 156% το 2012.
*Βελτίωση αναμένεται στο ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών, το οποίο από το ύψος του -10,6% του ΑΕΠ το 2010 θα βρεθεί στο -8% το 2011 και -6,5% το 2012. Το έλλειμμα στις εμπορικές συναλλαγές θα μειωθεί σταδιακά από -13,1% το 2010 σε -11,1% το 2011 και σε -10,3% το 2012.
*Επιδείνωση αναμένεται στην εσωτερική κατανάλωση, η οποία από -4,1% το 2010 θα βρεθεί στο -4,3% το 2011. Το 2012 προβλέπεται βελτίωση (+0,5%) σε σχέση με την προηγούμενη διετία.
*Αρνητικές είναι οι εκτιμήσεις για τις επενδύσεις. Από -13% το 2010 και -7,3% το 2011 θα βρεθούν στο επίπεδο του -3,1% το 2012.
*Ο πληθωρισμός θα μειωθεί σταδιακά από 4,6% το 2010 σε 2,2% το 2011 και 0,5% το 2012. *
www.enet.gr
Γιατί (χαζό) χαίρονται τα media μπαμπά;
«Επιμήκυνση έχετε μόνο αν μας πείσετε»
Σε μία λεπτή κλωστή κρέμεται το μέλλον της ελληνικής οικονομίας, όπως προκύπτει από τις σκληρές διαπραγματεύσεις που έγιναν στις Βρυξέλλες αλλά και στην Αθήνα, στο περιθώριο της συμφωνίας για την επιμήκυνση του δανείου έως το 2024.
Πολιτικές ευθύνες; Μπα, κι εσείς εδώ ψηφίζετε; Πολιτικές ευθύνες; Μπα, κι εσείς εδώ ψηφίζετε; Πληροφορίες αναφέρουν ότι το θέμα δεν έχει λήξει, ενώ ακόμη και αν συμφωνηθεί είναι πιθανό να συνοδευθεί με πιο σκληρούς όρους επιτήρησης από την πλευρά της Ε.Ε. κατά τα μετά Μνημόνιον έτη 2014-2024.
Η απόφαση περί επιμήκυνσης του δανείου συνδέεται άρρηκτα με την κατά γράμμα υλοποίηση του προϋπολογισμού, αλλά και με απτές αποδείξεις που περιλαμβάνουν ακόμη και φυλάκιση φοροφυγάδων και απόδοση πολιτικών ευθυνών για τα ελλείμματα που δημιουργήθηκαν. Οι αποφάσεις θα ληφθούν μέσα στο κρίσιμο δίμηνο Ιανουαρίου -Φεβρουαρίου του 2011, όταν τα κράτη-μέλη μέσω των εθνικών Κοινοβουλίων θα πρέπει να αποφασίσουν αν θα ανάψουν το «πράσινο φως» στην Ελλάδα να αποπληρώσει το δάνειο σε 11 αντί για 5 χρόνια ή θα της γυρίσουν την πλάτη.
Αν δεν μας αποδείξετε ότι θα τα καταφέρετε, όχι επιμήκυνση δεν βλέπετε αλλά ούτε επόμενη δόση ούτε επιστροφή στις αγορές, μόνο την έξοδο από το ευρώ, φέρεται να είπε χθες υψηλόβαθμο στέλεχος της τρόικας ενημερώνοντας κορυφαίο κυβερνητικό παράγοντα. Παρόμοιες επισημάνσεις έγιναν χθες δημοσίως από στελέχη της τρόικας και σε συνέδριο για την ελληνική οικονομία (βλέπε σχετικό ρεπορτάζ, σελ. 4).
Ως σημεία που θα καθορίσουν την κάμψη των επιφυλάξεων, κυρίως της Γερμανίας, αναφέρονται: η πιστή τήρηση του νέου προϋπολογισμού του 2010 αλλά και του 2011 (υπολογίζει σε φορολογικά έσοδα 5,5 δισ. ευρώ μόνο τον Ιανουάριο), σε άμεσες αποδείξεις πάταξης της φοροδιαφυγής που θα οδηγήσουν ακόμη και σε φυλάκιση προσώπων, στην απόδειξη ότι το 2010 θα κλείσει χωρίς νέα χρέη και γνωστές «ρυθμίσεις», αλλά και σε εκκίνηση διαδικασίας απόδοσης πολιτικών ευθυνών για την κατάσταση στην οποία βρίσκεται σήμερα η χώρα.
Αν η κυβέρνηση καταφέρει να πείσει τους εταίρους, τότε ανοίγει ένας ανηφορικός δρόμος που φτάνει έως το 2024. Ο δρόμος δεν είναι καθόλου βέβαιο ότι θα οδηγήσει μετά το 2013 σε «ελαστικότερη» επιτήρηση.
Και τούτο διότι, όπως εξηγούν στελέχη εκ Βρυξελλών, τον Μάιο του 2013 λήγει μεν η ισχύς του Μνημονίου, αλλά μαζί με αυτό αποχωρεί και το ΔΝΤ, που πλέον πολλοί θεωρούν ως πιο «κοινωνικό» όργανο. Δηλαδή η Ελλάδα θα επιτηρείται από τον υπό σύσταση μηχανισμό δημοσιονομικής εποπτείας της Ε.Ε. που θα προβλέπει αυστηρές ποινές και αποφάσεις που θα ελέγχονται από το γαλλογερμανικό άξονα.
Πρώτο δείγμα των προθέσεων θα φανεί την επόμενη εβδομάδα κατά τη διάρκεια του Eurogroup, το οποίο ενδεχομένως να εντάξει και την Πορτογαλία στο μηχανισμό, ενώ η κυβέρνηση επιθυμεί η συμφωνία να «κλειδώσει» τον Φεβρουάριο για να λάβει τη δόση του Μαρτίου (15 δισ. ευρώ) με το νέο καθεστώς.
Εν τω μεταξύ, στο εσωτερικό η κυβέρνηση προσπαθεί να δημιουργήσει κλίμα ηρεμίας αλλά και ανάγκης για επιτάχυνση του έργου. Ο υπουργός Οικονομικών Γιώργος Παπακωνσταντίνου ανέφερε ότι η προσπάθεια δεν πρέπει να χαλαρώσει αλλά να επιταχυνθεί.
Εκτίμησε ως ιδιαίτερα κρίσιμο το τρίμηνο Δεκέμβριος 2010 - Φεβρουάριος 2011: πρέπει να υλοποιηθεί κατά γράμμα το Μνημόνιο για να διασφαλιστεί η έγκριση της παράτασης από τα Κοινοβούλια των κρατών (κυρίως του γερμανικού). Τότε, όπως ανέφερε σε άτυπη ενημέρωσή του, τα κράτη της Ε.Ε. θα εγκρίνουν από τα Κοινοβούλιά τους αν θα παραταθεί -και υπό ποίους όρους- ο χρόνος αποπληρωμής των 110 δισ. ευρώ.
Εξήγησε ότι το Μνημόνιο λήγει (καλώς εχόντων) τον Μάιο του 2013. Μετά η Ε.Ε. θα επιβλέπει την Ελλάδα μέσα από το νέο δημοσιονομικό πλαίσιο που θα ισχύει για όλα τα κράτη της Ε.Ε. με υψηλό έλλειμμα και χρέος και αποφασίζεται μέσα στον Δεκέμβριο. Το ΔΝΤ θα παρακολουθεί με «περιοδικές εκθέσεις» που ήδη πραγματοποιεί σε πολλά άλλα κράτη.
Ο υπουργός μάλιστα ανέφερε ότι από το 2013 και μετά, αν όλα πάνε καλά, αυτό που θα μπορέσει να δώσει πίσω η κυβέρνηση είναι «κοινωνικό μέρισμα ιδιαίτερα στους πιο ευάλωτους». Αλλά θα συνεχίσει την πολιτική πρωτογενών πλεονασμάτων (έλλειμμα μείον τόκοι) άνω του 4% του ΑΕΠ για πολλά χρόνια, με χρόνο τη δραστική μείωση του χρέους.
Ακόμη και αν όλα πάνε... «πρίμα» (δηλαδή αν το διεθνές περιβάλλον σταθεροποιηθεί, η Ελλάδα υλοποιήσει κατά γράμμα το Μνημόνιο, επιστρέψει στις διεθνείς αγορές και δεν χρειαστεί να λάβει κανένα άλλο μέτρο διαχείρισης του χρέους, όπως σύναψη νέου δανείου ή αναδιάρθρωση) θα υπάρχει για χρόνια αυστηρός «κορσές» επιτήρησης.
www.enet.gr
---> Καλό θα είναι να διαβάζουμε προσεκτικά τις λέξεις και να μην εθελοτυφλούμε. Τι σημαίνει επιμήκυνση αποπληρωμής? Μα και επιμήκυνση επιτήρησης. Και ότι για να μας κάνουν αυτή τη "χάρη", θα πρέπει και εμείς να είμαστε "καλά παιδάκια"....
Σε μία λεπτή κλωστή κρέμεται το μέλλον της ελληνικής οικονομίας, όπως προκύπτει από τις σκληρές διαπραγματεύσεις που έγιναν στις Βρυξέλλες αλλά και στην Αθήνα, στο περιθώριο της συμφωνίας για την επιμήκυνση του δανείου έως το 2024.
Πολιτικές ευθύνες; Μπα, κι εσείς εδώ ψηφίζετε; Πολιτικές ευθύνες; Μπα, κι εσείς εδώ ψηφίζετε; Πληροφορίες αναφέρουν ότι το θέμα δεν έχει λήξει, ενώ ακόμη και αν συμφωνηθεί είναι πιθανό να συνοδευθεί με πιο σκληρούς όρους επιτήρησης από την πλευρά της Ε.Ε. κατά τα μετά Μνημόνιον έτη 2014-2024.
Η απόφαση περί επιμήκυνσης του δανείου συνδέεται άρρηκτα με την κατά γράμμα υλοποίηση του προϋπολογισμού, αλλά και με απτές αποδείξεις που περιλαμβάνουν ακόμη και φυλάκιση φοροφυγάδων και απόδοση πολιτικών ευθυνών για τα ελλείμματα που δημιουργήθηκαν. Οι αποφάσεις θα ληφθούν μέσα στο κρίσιμο δίμηνο Ιανουαρίου -Φεβρουαρίου του 2011, όταν τα κράτη-μέλη μέσω των εθνικών Κοινοβουλίων θα πρέπει να αποφασίσουν αν θα ανάψουν το «πράσινο φως» στην Ελλάδα να αποπληρώσει το δάνειο σε 11 αντί για 5 χρόνια ή θα της γυρίσουν την πλάτη.
Αν δεν μας αποδείξετε ότι θα τα καταφέρετε, όχι επιμήκυνση δεν βλέπετε αλλά ούτε επόμενη δόση ούτε επιστροφή στις αγορές, μόνο την έξοδο από το ευρώ, φέρεται να είπε χθες υψηλόβαθμο στέλεχος της τρόικας ενημερώνοντας κορυφαίο κυβερνητικό παράγοντα. Παρόμοιες επισημάνσεις έγιναν χθες δημοσίως από στελέχη της τρόικας και σε συνέδριο για την ελληνική οικονομία (βλέπε σχετικό ρεπορτάζ, σελ. 4).
Ως σημεία που θα καθορίσουν την κάμψη των επιφυλάξεων, κυρίως της Γερμανίας, αναφέρονται: η πιστή τήρηση του νέου προϋπολογισμού του 2010 αλλά και του 2011 (υπολογίζει σε φορολογικά έσοδα 5,5 δισ. ευρώ μόνο τον Ιανουάριο), σε άμεσες αποδείξεις πάταξης της φοροδιαφυγής που θα οδηγήσουν ακόμη και σε φυλάκιση προσώπων, στην απόδειξη ότι το 2010 θα κλείσει χωρίς νέα χρέη και γνωστές «ρυθμίσεις», αλλά και σε εκκίνηση διαδικασίας απόδοσης πολιτικών ευθυνών για την κατάσταση στην οποία βρίσκεται σήμερα η χώρα.
Αν η κυβέρνηση καταφέρει να πείσει τους εταίρους, τότε ανοίγει ένας ανηφορικός δρόμος που φτάνει έως το 2024. Ο δρόμος δεν είναι καθόλου βέβαιο ότι θα οδηγήσει μετά το 2013 σε «ελαστικότερη» επιτήρηση.
Και τούτο διότι, όπως εξηγούν στελέχη εκ Βρυξελλών, τον Μάιο του 2013 λήγει μεν η ισχύς του Μνημονίου, αλλά μαζί με αυτό αποχωρεί και το ΔΝΤ, που πλέον πολλοί θεωρούν ως πιο «κοινωνικό» όργανο. Δηλαδή η Ελλάδα θα επιτηρείται από τον υπό σύσταση μηχανισμό δημοσιονομικής εποπτείας της Ε.Ε. που θα προβλέπει αυστηρές ποινές και αποφάσεις που θα ελέγχονται από το γαλλογερμανικό άξονα.
Πρώτο δείγμα των προθέσεων θα φανεί την επόμενη εβδομάδα κατά τη διάρκεια του Eurogroup, το οποίο ενδεχομένως να εντάξει και την Πορτογαλία στο μηχανισμό, ενώ η κυβέρνηση επιθυμεί η συμφωνία να «κλειδώσει» τον Φεβρουάριο για να λάβει τη δόση του Μαρτίου (15 δισ. ευρώ) με το νέο καθεστώς.
Εν τω μεταξύ, στο εσωτερικό η κυβέρνηση προσπαθεί να δημιουργήσει κλίμα ηρεμίας αλλά και ανάγκης για επιτάχυνση του έργου. Ο υπουργός Οικονομικών Γιώργος Παπακωνσταντίνου ανέφερε ότι η προσπάθεια δεν πρέπει να χαλαρώσει αλλά να επιταχυνθεί.
Εκτίμησε ως ιδιαίτερα κρίσιμο το τρίμηνο Δεκέμβριος 2010 - Φεβρουάριος 2011: πρέπει να υλοποιηθεί κατά γράμμα το Μνημόνιο για να διασφαλιστεί η έγκριση της παράτασης από τα Κοινοβούλια των κρατών (κυρίως του γερμανικού). Τότε, όπως ανέφερε σε άτυπη ενημέρωσή του, τα κράτη της Ε.Ε. θα εγκρίνουν από τα Κοινοβούλιά τους αν θα παραταθεί -και υπό ποίους όρους- ο χρόνος αποπληρωμής των 110 δισ. ευρώ.
Εξήγησε ότι το Μνημόνιο λήγει (καλώς εχόντων) τον Μάιο του 2013. Μετά η Ε.Ε. θα επιβλέπει την Ελλάδα μέσα από το νέο δημοσιονομικό πλαίσιο που θα ισχύει για όλα τα κράτη της Ε.Ε. με υψηλό έλλειμμα και χρέος και αποφασίζεται μέσα στον Δεκέμβριο. Το ΔΝΤ θα παρακολουθεί με «περιοδικές εκθέσεις» που ήδη πραγματοποιεί σε πολλά άλλα κράτη.
Ο υπουργός μάλιστα ανέφερε ότι από το 2013 και μετά, αν όλα πάνε καλά, αυτό που θα μπορέσει να δώσει πίσω η κυβέρνηση είναι «κοινωνικό μέρισμα ιδιαίτερα στους πιο ευάλωτους». Αλλά θα συνεχίσει την πολιτική πρωτογενών πλεονασμάτων (έλλειμμα μείον τόκοι) άνω του 4% του ΑΕΠ για πολλά χρόνια, με χρόνο τη δραστική μείωση του χρέους.
Ακόμη και αν όλα πάνε... «πρίμα» (δηλαδή αν το διεθνές περιβάλλον σταθεροποιηθεί, η Ελλάδα υλοποιήσει κατά γράμμα το Μνημόνιο, επιστρέψει στις διεθνείς αγορές και δεν χρειαστεί να λάβει κανένα άλλο μέτρο διαχείρισης του χρέους, όπως σύναψη νέου δανείου ή αναδιάρθρωση) θα υπάρχει για χρόνια αυστηρός «κορσές» επιτήρησης.
www.enet.gr
---> Καλό θα είναι να διαβάζουμε προσεκτικά τις λέξεις και να μην εθελοτυφλούμε. Τι σημαίνει επιμήκυνση αποπληρωμής? Μα και επιμήκυνση επιτήρησης. Και ότι για να μας κάνουν αυτή τη "χάρη", θα πρέπει και εμείς να είμαστε "καλά παιδάκια"....
Friday, 26 November 2010
Πολιτική οικονομία της συμφοράς…
Ημερομηνία δημοσίευσης: 26/11/2010
Όποιος είδε κι άκουσε τις συνεντεύξεις των μελών της τρόικας, τα νέα μέτρα -μεταρρυθμίσεις βαφτίστηκαν τα κακορίζικα…- και το παλιό μνημόνιο δεν μπορεί να έχει πια καμιά αμφιβολία ότι η πολιτική οικονομία είναι η απλούστερη των επιστημών.
Και το κεφάλαιο για την αντιμετώπιση των κρίσεων το απλούστερο από όλα τα κεφάλαια, που συνοψίζεται σε μια μόνο φράση: Κόψτε από το κράτος και απʼ όσους δεν έχουν και δώστε σε αυτούς που έχουν. Δεν είναι φυσικό που ακόμα κι ο Παπανδρέου το εμπέδωσε αμέσως και το εφαρμόζει επιτυχώς, χωρίς να χρειάζεται η βέργα της Μέρκελ;
Έτσι κόβουν ευσυνειδήτως από συνταξιούχους, μισθωτούς και μικρομεσαίους. Κόβουν επιδόματα ανεργίας, αναπηρίας, μητρότητας, πολυτέκνων και τριτέκνων.
Κόβουν από την υγεία, την Παιδεία, την αυτοδιοίκηση. Κόβουν εν γένει ότι κόβεται αλλά κυρίως ότι δεν κόβεται, υπερήφανοι που άφησαν επιτέλους πίσω τους τον επικίνδυνο Κέυνς και κινούνται στις κατευθύνσεις της έξοχης οικονομολόγου κυρίας Μέρκελ και του ΔΝΤ. Εσχάτως και του Αλέκου Παπαδόπουλου, ου μην και του Θεόδωρου Πάγκαλου, ο οποίος, αφού περιπλανήθηκε ματαίως στα δύσβατα μονοπάτια του Μαρξ, τώρα ανακάλυψε ότι το Μνημόνιο είναι ευτυχία!
Και ό,τι κόβουν το δίνουν φυσικά -πώς αλλιώς; Στους τοκογλύφους, πρωτίστως, αλλά κανένας δεν μένει παραπονεμένος. Οι μεγάλοι επιχειρηματίες απολαμβάνουν μικρότερους μισθούς και μικρότερα δικαιώματα των μισθωτών τους, μικρότερη φορολογία, μικρότερες περιβαλλοντικές και άλλες γραφειοκρατικές δυσκολίες και μεγαλύτερη πίστη (επιτέλους!) στην ιδιωτική πρωτοβουλία.
Οι τράπεζες ζεστό χρήμα, αλλά και τη στοργική φροντίδα του κράτους και της τρόικας, που από τις δέκα τελευταίες εντολές της οι εννιά είναι “κόψτε” και μόνο μία “δώστε” -στις τράπεζες. Και όλοι μαζί τρέχουν προς τη νέα ανταγωνιστικότητα χωρίς την τροχοπέδη των συλλογικών συμβάσεων.
Όλα αυτά δεν σημαίνουν φυσικά ταξική μονομέρεια και κοινωνική αναλγησία. Α, όχι! Τέτοιοι δογματισμοί δεν χωρούν στην πολιτική οικονομία ούτε στα κεφάλια του Παπανδρέου και της τρόικας. Κόβουν εν ονόματι του φτηνότερου κράτους και της ανταγωνιστικότητας. Δίνουν εν ονόματι των επενδύσεων και της ανταγωνιστικότητας. Η καταστροφή των πολλών είναι ευκαιρία της οικονομίας.
Κι όσοι τρομάζουν μπροστά στην καταστροφή και την ύφεση ξεχνούν ότι και στον πόλεμο γίνονται καταστροφές, αλλά η ανοικοδόμηση που ακολουθεί είναι μια τεράστια ευκαιρία ανάπτυξης. Αν δεν το πιστεύουν, ας ρωτήσουν και τους οικονομολόγους του Παπανδρέου…
www.avgi.gr
Όποιος είδε κι άκουσε τις συνεντεύξεις των μελών της τρόικας, τα νέα μέτρα -μεταρρυθμίσεις βαφτίστηκαν τα κακορίζικα…- και το παλιό μνημόνιο δεν μπορεί να έχει πια καμιά αμφιβολία ότι η πολιτική οικονομία είναι η απλούστερη των επιστημών.
Και το κεφάλαιο για την αντιμετώπιση των κρίσεων το απλούστερο από όλα τα κεφάλαια, που συνοψίζεται σε μια μόνο φράση: Κόψτε από το κράτος και απʼ όσους δεν έχουν και δώστε σε αυτούς που έχουν. Δεν είναι φυσικό που ακόμα κι ο Παπανδρέου το εμπέδωσε αμέσως και το εφαρμόζει επιτυχώς, χωρίς να χρειάζεται η βέργα της Μέρκελ;
Έτσι κόβουν ευσυνειδήτως από συνταξιούχους, μισθωτούς και μικρομεσαίους. Κόβουν επιδόματα ανεργίας, αναπηρίας, μητρότητας, πολυτέκνων και τριτέκνων.
Κόβουν από την υγεία, την Παιδεία, την αυτοδιοίκηση. Κόβουν εν γένει ότι κόβεται αλλά κυρίως ότι δεν κόβεται, υπερήφανοι που άφησαν επιτέλους πίσω τους τον επικίνδυνο Κέυνς και κινούνται στις κατευθύνσεις της έξοχης οικονομολόγου κυρίας Μέρκελ και του ΔΝΤ. Εσχάτως και του Αλέκου Παπαδόπουλου, ου μην και του Θεόδωρου Πάγκαλου, ο οποίος, αφού περιπλανήθηκε ματαίως στα δύσβατα μονοπάτια του Μαρξ, τώρα ανακάλυψε ότι το Μνημόνιο είναι ευτυχία!
Και ό,τι κόβουν το δίνουν φυσικά -πώς αλλιώς; Στους τοκογλύφους, πρωτίστως, αλλά κανένας δεν μένει παραπονεμένος. Οι μεγάλοι επιχειρηματίες απολαμβάνουν μικρότερους μισθούς και μικρότερα δικαιώματα των μισθωτών τους, μικρότερη φορολογία, μικρότερες περιβαλλοντικές και άλλες γραφειοκρατικές δυσκολίες και μεγαλύτερη πίστη (επιτέλους!) στην ιδιωτική πρωτοβουλία.
Οι τράπεζες ζεστό χρήμα, αλλά και τη στοργική φροντίδα του κράτους και της τρόικας, που από τις δέκα τελευταίες εντολές της οι εννιά είναι “κόψτε” και μόνο μία “δώστε” -στις τράπεζες. Και όλοι μαζί τρέχουν προς τη νέα ανταγωνιστικότητα χωρίς την τροχοπέδη των συλλογικών συμβάσεων.
Όλα αυτά δεν σημαίνουν φυσικά ταξική μονομέρεια και κοινωνική αναλγησία. Α, όχι! Τέτοιοι δογματισμοί δεν χωρούν στην πολιτική οικονομία ούτε στα κεφάλια του Παπανδρέου και της τρόικας. Κόβουν εν ονόματι του φτηνότερου κράτους και της ανταγωνιστικότητας. Δίνουν εν ονόματι των επενδύσεων και της ανταγωνιστικότητας. Η καταστροφή των πολλών είναι ευκαιρία της οικονομίας.
Κι όσοι τρομάζουν μπροστά στην καταστροφή και την ύφεση ξεχνούν ότι και στον πόλεμο γίνονται καταστροφές, αλλά η ανοικοδόμηση που ακολουθεί είναι μια τεράστια ευκαιρία ανάπτυξης. Αν δεν το πιστεύουν, ας ρωτήσουν και τους οικονομολόγους του Παπανδρέου…
www.avgi.gr
Thursday, 25 November 2010
Τράπεζες, μεγαλοεργοδότες και ΜΜΕ πίσω από το ξεπάστρεμα των κλαδικών
ΜΕ ΤΟ ΜΝΗΜΟΝΙΟ ΒΡΗΚΑΝ ΤΗΝ ΕΥΚΑΙΡΙΑ ΝΑ ΕΠΙΒΑΛΟΥΝ ΚΑΤΑΛΥΣΗ ΤΟΝ ΑΥΓΟΥΣΤΟ * ΕΛΑΦΡΙΑ ΑΝΑΔΙΠΛΩΣΗ ΤΟ «ΑΧΡΕΙΑΣΤΕΣ
Σαν αφορμή για γενικό ξεπάστρεμα στις ελάχιστες εγγυημένες -καθ' όλη τη μεταπολιτευτική περίοδο- αμοιβές είδαν και βλέπουν οι μεγάλοι εργοδότες το Μνημόνιο.
Οι άνθρωποι της τρόικας που προώθησαν την καταστρατήγηση των κλαδικών συμβάσεων. Οι υποκινητές δεν διακρίνονται στην φωτογραφία
Η διάταξη για την υπερίσχυση των επιχειρησιακών συμβάσεων σε κάθε περίπτωση, η διαγραφή του δικαιώματος του εργαζομένου να επιλέγει την ευνοϊκότερη σύμβαση και η μη καταβολή του «συνήθους μισθού» στις επιχειρήσεις που δεν είναι μέλη των εργοδοτικών ενώσεων «επιβλήθηκαν τον Αύγουστο -με την πρώτη αναθεώρηση του Μνημονίου- από τους τραπεζίτες, ορισμένα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης και τις μεγάλες εταιρείες», σύμφωνα με πηγή που μετείχε στις πρόσφατες διαπραγματεύσεις με την τρόικα.
Σε σημείο που τεχνοκράτης που μετείχε στις συσκέψεις να μεταφέρει την αίσθησή του ότι «δεν διαπραγματευόμουν με το ΔΝΤ, αλλά με συμφέροντα στην Ελλάδα». Για να συνεχίσει, «σιγά μην εμπνεύστηκε ο Ντομινίκ Στρος-Καν τις αμοιβές για τις Ελληνίδες καμαριέρες».
Μετά τις κυβερνητικές παλινωδίες, τις υπουργικές αντιπαραθέσεις περί... «μνημονοφρόνων» και «αντιμνημονιακών» και τις σκληρές δηλώσεις τόσο των εργατικών συνδικάτων όσο και των μικρών εργοδοτών (επαγγελματοβιοτέχνες και έμποροι), το θέμα των συμβάσεων επανήλθε, περίπου, στη διάσταση που είχε στο αρχικό Μνημόνιο (Μάιος 2010).
Το οποίο παρείχε την ευχέρεια, δυνητικά όμως, οι επιχειρησιακές συμβάσεις να βυθίζονται κάτω των κλαδικών. Αυτή όμως η δυνητική χρήση των επιχειρησιακών συμβάσεων ακυρώθηκε με τη δρακόντεια αναθεώρηση του Αυγούστου και έγινε οριζόντια, δηλ. γενικευμένη.
Τώρα, με την πρόβλεψη που περιέχει η δεύτερη αναθεώρηση του Μνημονίου περί υπεροχής μεν των επιχειρησιακών, κάτω όμως από ορισμένες (αχρείαστες) προϋποθέσεις, το όλο θέμα θα κριθεί στο Κοινοβούλιο με τους προαναφερθέντες εργοδότες να καραδοκούν για να μην περάσει μια ηπιότερη ρύθμιση έχοντας τις «πλάτες» της τρόικας.
Η υπουργός Εργασίας Λούκα Κατσέλη αναμένεται να καταθέσει πριν από το τέλος του έτους στη Βουλή τη σχετική ρύθμιση, αν και επιμένει να μην ανοίγει τα κυβερνητικά χαρτιά για τους όρους που θα γίνει αυτό. Προς τούτο έχει εξαγγείλει επαφές μεταξύ των κοινωνικών ανταγωνιστών (ΓΣΕΕ, ΣΕΒ, ΓΣΕΒΕΕ και Εμποροι) τις επόμενες ημέρες ώστε να εντοπίσει τυχόν σημεία συμφωνίας.
Σύμφωνα με πληροφορίες της «Ε», οι εκπρόσωποι των Εμπόρων και η ΓΣΕΒΕΕ έθεσαν ποσοτικούς, ποιοτικούς και χρονικούς περιορισμούς στη συνάντηση που είχαν προχθές με την κ. Κατσέλη, η οποία τους ενεχείρισε σχέδιο νόμου, το οποίο προβλέπει:
α) Τη σύναψη ειδικής επιχειρησιακής σύμβασης διάρκειας έως 24 μηνών,
β) Την υποχώρηση των μισθών έως και 20% έναντι των κλαδικών και
γ) Την επαναφορά των αμοιβών αμέσως μετά την πάροδο δύο ετών.
Φοβούνται αθέμιτο ανταγωνισμό οι μικροί
Επιπροσθέτως, οι μικροί εργοδότες θέτουν και θέμα «εγγύησης του ανταγωνισμού». Να μην αποτελέσει η ειδική σύμβαση, η οποία θα υπογράφεται έπειτα από γνώμη του συμβουλίου κοινωνικής πολιτικής και αφού έχουν πιστοποιηθεί τα «αξεπέραστα οικονομικά προβλήματα μιας επιχείρησης», αφορμή για κοινωνικό ντάμπινγκ και μειωμένες τιμές στην αγορά.
Κάτι τέτοιο φέρεται να είπε η κ. Κατσέλη στην τρόικα των επιτηρητών -ισχυρίζονται πηγές του υπουργείου Εργασίας- «θα εβαθύνει την ύφεση στην αγορά».
* Ο πρόεδρος των Εμπόρων Β. Κορκίδης πρότεινε στους εργοδότες που θέλουν να μειώσουν το εργατικό κόστος να κάνουν χρήση του προγράμματος επιδότησης των ασφαλιστικών εισφορών που ήδη «τρέχει» από τον ΟΑΕΔ, μέσω του οποίου μπορούν να επιτύχουν οικονομίες άνω του 20% επί του συνολικού μισθολογικού κόστους. Και να μην προχωρήσουν σε μείωση της εργατικής αμοιβής.
* Ο πρόεδρος των Εμπόρων καθώς και ο πρόεδρος της ΓΣΕΒΕΕ Δ. Ασημακόπουλος έχουν συμπήξει «μέτωπο» με την εργατική πλευρά κατά της διάλυσης των εργασιακών σχέσεων.
Πάντως, είτε μια εταιρεία επιλέξει την ειδική σύμβαση είτε την επιδότηση του ΟΑΕΔ θα έχουν όφελος 20% επί του συνολικού εργατικού κόστους, ενώ και στις δύο περιπτώσεις θα απαγορεύονται οι απολύσεις ενόσω διαρκεί το πρόγραμμα (ή η ειδική σύμβαση).
«Στα πρόθυρα του λουκέτου»
Λίγο πριν από το λουκέτο -λόγω αξεπέραστων οικονομικών προβλημάτων μιας επιχείρησης- θα βρίσκει πεδίο εφαρμογής η ειδική επιχειρησιακή σύμβαση, η οποία θα υπερισχύει των κλαδικών και θα προβλέπει μείωση των εργατικών αμοιβών, ανέφερε χθες ο αναπληρωτής υπουργός Εργασίας, Γ. Κουτρουμάνης.
Στο ζήτημα της ισχύος των συμβάσεων έχει μπει αρκετό νερό στο κρασί των στελεχών του ΣΕΒ, των ΜΜΕ και των τραπεζών και παραμένουν δύο ακόμη αγκάθια:
Πρώτον, αυτό της μη επέκτασης των συμβάσεων στους εργαζομένους μιας επιχείρησης που δεν ανήκει στην αντίστοιχη εργοδοτική ένωση.
Ζήτημα που η κ. Κατσέλη αναμένεται να αντιμετωπίσει με τη χρήση επιστολής που είχε στείλει ο ΣΕΒ τον περασμένο Σεπτέμβριο, με την οποία αποδεχόταν την επέκταση.
Και δεύτερον, την υπογραφή επιχειρησιακής σύμβασης όπου δεν υπάρχει σωματείο (κάτω των 50 εργαζομένων). *
www.enet.gr (25-11-2010)
Σαν αφορμή για γενικό ξεπάστρεμα στις ελάχιστες εγγυημένες -καθ' όλη τη μεταπολιτευτική περίοδο- αμοιβές είδαν και βλέπουν οι μεγάλοι εργοδότες το Μνημόνιο.
Οι άνθρωποι της τρόικας που προώθησαν την καταστρατήγηση των κλαδικών συμβάσεων. Οι υποκινητές δεν διακρίνονται στην φωτογραφία
Η διάταξη για την υπερίσχυση των επιχειρησιακών συμβάσεων σε κάθε περίπτωση, η διαγραφή του δικαιώματος του εργαζομένου να επιλέγει την ευνοϊκότερη σύμβαση και η μη καταβολή του «συνήθους μισθού» στις επιχειρήσεις που δεν είναι μέλη των εργοδοτικών ενώσεων «επιβλήθηκαν τον Αύγουστο -με την πρώτη αναθεώρηση του Μνημονίου- από τους τραπεζίτες, ορισμένα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης και τις μεγάλες εταιρείες», σύμφωνα με πηγή που μετείχε στις πρόσφατες διαπραγματεύσεις με την τρόικα.
Σε σημείο που τεχνοκράτης που μετείχε στις συσκέψεις να μεταφέρει την αίσθησή του ότι «δεν διαπραγματευόμουν με το ΔΝΤ, αλλά με συμφέροντα στην Ελλάδα». Για να συνεχίσει, «σιγά μην εμπνεύστηκε ο Ντομινίκ Στρος-Καν τις αμοιβές για τις Ελληνίδες καμαριέρες».
Μετά τις κυβερνητικές παλινωδίες, τις υπουργικές αντιπαραθέσεις περί... «μνημονοφρόνων» και «αντιμνημονιακών» και τις σκληρές δηλώσεις τόσο των εργατικών συνδικάτων όσο και των μικρών εργοδοτών (επαγγελματοβιοτέχνες και έμποροι), το θέμα των συμβάσεων επανήλθε, περίπου, στη διάσταση που είχε στο αρχικό Μνημόνιο (Μάιος 2010).
Το οποίο παρείχε την ευχέρεια, δυνητικά όμως, οι επιχειρησιακές συμβάσεις να βυθίζονται κάτω των κλαδικών. Αυτή όμως η δυνητική χρήση των επιχειρησιακών συμβάσεων ακυρώθηκε με τη δρακόντεια αναθεώρηση του Αυγούστου και έγινε οριζόντια, δηλ. γενικευμένη.
Τώρα, με την πρόβλεψη που περιέχει η δεύτερη αναθεώρηση του Μνημονίου περί υπεροχής μεν των επιχειρησιακών, κάτω όμως από ορισμένες (αχρείαστες) προϋποθέσεις, το όλο θέμα θα κριθεί στο Κοινοβούλιο με τους προαναφερθέντες εργοδότες να καραδοκούν για να μην περάσει μια ηπιότερη ρύθμιση έχοντας τις «πλάτες» της τρόικας.
Η υπουργός Εργασίας Λούκα Κατσέλη αναμένεται να καταθέσει πριν από το τέλος του έτους στη Βουλή τη σχετική ρύθμιση, αν και επιμένει να μην ανοίγει τα κυβερνητικά χαρτιά για τους όρους που θα γίνει αυτό. Προς τούτο έχει εξαγγείλει επαφές μεταξύ των κοινωνικών ανταγωνιστών (ΓΣΕΕ, ΣΕΒ, ΓΣΕΒΕΕ και Εμποροι) τις επόμενες ημέρες ώστε να εντοπίσει τυχόν σημεία συμφωνίας.
Σύμφωνα με πληροφορίες της «Ε», οι εκπρόσωποι των Εμπόρων και η ΓΣΕΒΕΕ έθεσαν ποσοτικούς, ποιοτικούς και χρονικούς περιορισμούς στη συνάντηση που είχαν προχθές με την κ. Κατσέλη, η οποία τους ενεχείρισε σχέδιο νόμου, το οποίο προβλέπει:
α) Τη σύναψη ειδικής επιχειρησιακής σύμβασης διάρκειας έως 24 μηνών,
β) Την υποχώρηση των μισθών έως και 20% έναντι των κλαδικών και
γ) Την επαναφορά των αμοιβών αμέσως μετά την πάροδο δύο ετών.
Φοβούνται αθέμιτο ανταγωνισμό οι μικροί
Επιπροσθέτως, οι μικροί εργοδότες θέτουν και θέμα «εγγύησης του ανταγωνισμού». Να μην αποτελέσει η ειδική σύμβαση, η οποία θα υπογράφεται έπειτα από γνώμη του συμβουλίου κοινωνικής πολιτικής και αφού έχουν πιστοποιηθεί τα «αξεπέραστα οικονομικά προβλήματα μιας επιχείρησης», αφορμή για κοινωνικό ντάμπινγκ και μειωμένες τιμές στην αγορά.
Κάτι τέτοιο φέρεται να είπε η κ. Κατσέλη στην τρόικα των επιτηρητών -ισχυρίζονται πηγές του υπουργείου Εργασίας- «θα εβαθύνει την ύφεση στην αγορά».
* Ο πρόεδρος των Εμπόρων Β. Κορκίδης πρότεινε στους εργοδότες που θέλουν να μειώσουν το εργατικό κόστος να κάνουν χρήση του προγράμματος επιδότησης των ασφαλιστικών εισφορών που ήδη «τρέχει» από τον ΟΑΕΔ, μέσω του οποίου μπορούν να επιτύχουν οικονομίες άνω του 20% επί του συνολικού μισθολογικού κόστους. Και να μην προχωρήσουν σε μείωση της εργατικής αμοιβής.
* Ο πρόεδρος των Εμπόρων καθώς και ο πρόεδρος της ΓΣΕΒΕΕ Δ. Ασημακόπουλος έχουν συμπήξει «μέτωπο» με την εργατική πλευρά κατά της διάλυσης των εργασιακών σχέσεων.
Πάντως, είτε μια εταιρεία επιλέξει την ειδική σύμβαση είτε την επιδότηση του ΟΑΕΔ θα έχουν όφελος 20% επί του συνολικού εργατικού κόστους, ενώ και στις δύο περιπτώσεις θα απαγορεύονται οι απολύσεις ενόσω διαρκεί το πρόγραμμα (ή η ειδική σύμβαση).
«Στα πρόθυρα του λουκέτου»
Λίγο πριν από το λουκέτο -λόγω αξεπέραστων οικονομικών προβλημάτων μιας επιχείρησης- θα βρίσκει πεδίο εφαρμογής η ειδική επιχειρησιακή σύμβαση, η οποία θα υπερισχύει των κλαδικών και θα προβλέπει μείωση των εργατικών αμοιβών, ανέφερε χθες ο αναπληρωτής υπουργός Εργασίας, Γ. Κουτρουμάνης.
Στο ζήτημα της ισχύος των συμβάσεων έχει μπει αρκετό νερό στο κρασί των στελεχών του ΣΕΒ, των ΜΜΕ και των τραπεζών και παραμένουν δύο ακόμη αγκάθια:
Πρώτον, αυτό της μη επέκτασης των συμβάσεων στους εργαζομένους μιας επιχείρησης που δεν ανήκει στην αντίστοιχη εργοδοτική ένωση.
Ζήτημα που η κ. Κατσέλη αναμένεται να αντιμετωπίσει με τη χρήση επιστολής που είχε στείλει ο ΣΕΒ τον περασμένο Σεπτέμβριο, με την οποία αποδεχόταν την επέκταση.
Και δεύτερον, την υπογραφή επιχειρησιακής σύμβασης όπου δεν υπάρχει σωματείο (κάτω των 50 εργαζομένων). *
www.enet.gr (25-11-2010)
Monday, 22 November 2010
Συνέντευξη Γκέκα! (με αλήθειες)
Βλέποντας κάποιος τον Torofanis στην προπόνηση της Άιντραχτ, έχει την εικόνα ενός ανθρώπου ήρεμου που αντιμετωπίζει τα πάντα με ένα χαμόγελο. Όταν ο Αμανατίδης πήρε φόρα και τον πάτησε κατά τη διάρκεια μιας άσκησης, ο Γκέκας διπλώθηκε στα δύο. «Έκανε τόσο κρύο και νόμιζα ότι έσπασαν τα δάχτυλά μου», αλλά αφού απεύθυνε στον συμπαίκτη του την κλασική ελληνική προσφώνηση, έβαλε τα γέλια όταν οι συμπαίκτες του τον περικύκλωσαν και άρχισαν να τον πειράζουν. Έτσι είναι η ζωή του Γκέκα στη Φρανκφούρτη.
Γέλια και ιδρώτας στις προπονήσεις, γκολ στο γήπεδο, κλάματα στο σπίτι (σ.σ. έχει δύο δίδυμα 2,5 ετών) και… ύπνος από νωρίς. Όταν αρχίσαμε να μιλάμε για την Εθνική Ελλάδας και τους λόγους που τον οδήγησαν στην αποχώρησή του όμως, ο Φάνης ήταν απόλυτος, αν και η στεναχώρια του για την κατάσταση της Εθνικής ήταν φανερή ακόμα και στη σερβιτόρα που του έφερνε το αγαπημένο του ρόφημα. Καπουτσίνο με Κόκα Κόλα! Άβυσσος η δίψα του σκόρερ…
Ώρα όμως για δράση και απαντήσεις. Διότι όσα λέει αλλά και όσα... δεν λέει ο Φάνης έχουν ιδιαίτερο ενδιαφέρον και ο καθένας θα βγάλει τα συμπεράσματά του. Δεν είναι άλλωστε και τόσο σύνηθες ο πρώτος σκόρερ της Μπουντεσλίγκα και ουσιαστικά εν ενεργεία διεθνής να δηλώνει για την Εθνική ότι είναι άρρωστη, χωρίς να κρύβεται πίσω από το δάχτυλό του...
Έχεις παράπονο από τον τρόπο που σε έχουν αντιμετωπίσει στην Ελλάδα;
«Με πειράζει που κάποιοι στεναχωριούνται που φέτος παίζω τόσο καλά με την Άιντραχτ, ενώ στο παρελθόν με πίκραναν πολλοί άνθρωποι από τον τρόπο που χειρίστηκαν το θέμα της αποχώρησής μου από την Εθνική. Νομίζω ότι ποτέ δεν προσπάθησαν να καταλάβουν τι έκανα και γιατί το έκανα, αλλά στο τέλος, όταν μάθουν την αλήθεια, ξέρω ότι θα με δικαιολογήσουν. Το να με κρίνει αρνητικά κάποιος που δεν γνωρίζει πρόσωπα και καταστάσεις δεν με πειράζει, αλλά το να ακούω αρνητικά σχόλια από ανθρώπους που γνωρίζουν τα πάντα και επιλέγουν να τα κρύβουν, ειλικρινά με εξοργίζει. Ο λόγος για τον οποίο έφυγα από την Εθνική είναι πολύ σημαντικός και ελπίζω ότι όταν μάθει όλος ο κόσμος τι έχει γίνει, θα σεβαστεί και θα δικαιολογήσει την απόφασή μου».
Πιστεύεις ότι ήρθε η ώρα να πεις τα πράγματα με το όνομά τους;
«Όχι, γιατί θα με κατηγορήσουν ότι θέλω το κακό της Εθνικής. Εύχομαι μέσα από την ψυχή μου η Εθνική να πετύχει τους στόχους της και να φτάσει όσο πιο μακριά γίνεται, αλλά με τη νοοτροπία που υπάρχει στην ομάδα, θεωρώ πως είναι πολύ δύσκολο. Μιλάμε για μια ομάδα που είναι άρρωστη και κανείς δεν κάνει κάτι για να τη γιατρέψει».
Στον ελληνικό Τύπο έχει γραφτεί ότι ένας από τους ανθρώπους στους οποίους προσωποποιείς τα προβλήματα της Εθνικής είναι ο Κώστας Κατσουράνης.
«Από την πρώτη στιγμή είπα ότι δεν πρόκειται να "δείξω" κανέναν συμπαίκτη μου δημόσια. Δεν είναι τώρα η κατάλληλη εποχή, καθώς η Εθνική έχει σημαντικές υποχρεώσεις. Όταν έρθει η ώρα θα πω τα πάντα, αλλά στον δικό μου χαρακτήρα δεν ταιριάζει να είμαι ο ρουφιάνος που θα ρίξει στους άλλους τις ευθύνες για να βγω εγώ ο καλός. Το ρόλο αυτόν τον αφήνω για άλλους… Ξέρεις τι με ενόχλησε περισσότερο. Να βλέπω ανθρώπους μέσα από τη διοίκηση της Εθνικής, που ήξεραν πολύ καλά τους λόγους για τους οποίους έφυγα και συμφωνούσαν μαζί μου, να μην έχουν το θάρρος να βγουν και να με στηρίξουν.
Αντιθέτως, ήταν οι πρώτοι που με "πυροβόλησαν" και προσπάθησαν με δηλώσεις τους στον Τύπο να τα ρίξουν όλα σε μένα. Αν ήμουν εγώ το πρόβλημα της Εθνικής, τότε… η ομάδα σώθηκε, γιατί εγώ δεν παίζω πλέον. Αυτό θεωρώ ότι ήταν το μεγαλύτερο λάθος της ΕΠΟ, αλλά ο καθένας θα κριθεί από τις πράξεις και τη συνέπειά του.
Βαρέθηκα να βλέπω παίκτες των οποίων η διάθεση άλλαζε ανάλογα με το αν ήταν ή όχι στην 11άδα. Η Εθνική είναι πάνω απ’ όλους. Πάνω από κάθε συμφέρον και εγωισμό. Τουλάχιστον, έτσι είναι στο δικό μου μυαλό…»
Έχεις μετανιώσει για την απόφασή σου; Θεωρείς ότι δεν το σκέφτηκες όσο έπρεπε; Ο Φερνάντο Σάντος, πάντως, έχει κάνει δηλώσεις προσέγγισης για την επιστροφή σου στο αντιπροσωπευτικό συγκρότημα.
«Δεν το έχω μετανιώσει ούτε στο ελάχιστο. Δεν είναι στο χαρακτήρα μου να λέω κάτι και να το παίρνω πίσω και να είσαι σίγουρος ότι σκέφτηκα πολύ καλά πριν αποφασίσω να αποχωρήσω από την Εθνική. Πήρα την απόφασή μου, την κρατάω και την επαναλαμβάνω. Εθνική για μένα τέλος!».
Διάβασα μια συνέντευξή σου στον γερμανικό Τύπο ότι «με την υπάρχουσα κατάσταση δεν υπάρχει περίπτωση να επιστρέψεις στην Εθνική», αλλά τόνισες ότι «κανείς δεν ξέρει τι του επιφυλάσσει το μέλλον».
«Μα δεν έχουν λυθεί το προβλήματα που με έκαναν να αποχωρήσω. Νομίζω ότι είναι πολύ ξεκάθαρο αυτό που λέω. Δεν έχει γίνει καμία ουσιαστική κίνηση για να αλλάξει μια κατάσταση, για την οποία όλοι συμφωνούσαν ότι ήταν απαράδεκτη, οπότε εμμένω σε αυτό που έχω πει. Η Εθνική Ελλάδας έχει τελειώσει για μένα. Και για να προλάβω τους καλοθελητές. Όποιος έχει φορέσει έστω μία φορά τη φανέλα με το εθνόσημο καταλαβαίνει πόσο δύσκολη μπορεί να είναι μια τέτοια απόφαση. Επαναλαμβάνω όμως αυτό που σου είπα και στην αρχή. Δεν μετανιώνω για τίποτα, γιατί ξέρω ότι έχω δίκιο και το ξέρουν και πολλοί από αυτούς που σήμερα με λιθοβολούν».
Αν αύριο ο Φερνάντο Σάντος σε πάρει στο τηλέφωνο και σου πει «Φάνη, σε χρειαζόμαστε στην Εθνική» τι θα του απαντήσεις;
«Αν δεν λυθούν τα προβλήματα που με έκαναν να φύγω είναι δώρο άδωρο να γίνει μια τέτοια κίνηση. Επειδή όμως δεν πιστεύω ότι θα γίνει τέτοια στροφή 100% και ξαφνικά θα μπουν υγιείς βάσεις στην Εθνική, δεν υπάρχει περίπτωση να επιστρέψω. Με την υπάρχουσα κατάσταση τουλάχιστον, είναι αδύνατον!»
Στην Ελλάδα θα επέστρεφες για να παίξεις ποδόσφαιρο;
«Η μόνη ομάδα για την οποία θα γύριζα στην Ελλάδα, αν είχα πρόταση, είναι ο Ολυμπιακός. Είναι η μοναδική που κατά τη γνώμη μου λειτουργεί με επαγγελματικά πρότυπα».
Από τον Παναθηναϊκό έφυγες με άσχημο τρόπο, ενώ έχεις δηλώσει ότι είναι η μόνη ομάδα στην οποία δεν θα πήγαινες ποτέ. Αρκετοί πρώην παίκτες του Παναθηναϊκού επίσης, δεν μιλούν με τα καλύτερα λόγια για το Τριφύλλι μετά την αποχώρησή τους.
«Δεν θέλω να γυρίσω σ’ εκείνη την εποχή. Μπορεί όλος ο κόσμος να καταλάβει με τι τρόπο και τι διάθεση φεύγουν οι περισσότεροι από τους παίκτες του Παναθηναϊκού. Ο καθένας που γυρίζει έχει τους λόγους του κι εγώ έχω τους δικούς μου. Δεν θέλω να αναφερθώ καθόλου στον Παναθηναϊκό!»
Σε ενοχλούν οι δημοσιογράφοι;
«Δεν έχω και την καλύτερη σχέση. Τα πράγματα είναι απλά. Δεν με γουστάρουν και δεν τους γουστάρω. Δεν ξέρω γιατί συμβαίνει αυτό, αλλά δεν με ενοχλεί κιόλας. Στην Ελλάδα υπάρχει ένα πρόβλημα. Το να γράφει κάποιος ότι είσαι καλός παίκτης, είναι κάτι υποκειμενικό. Το να είσαι άθλιος όμως και να γράφουν ότι είσαι ο καλύτερος του γηπέδου, πραγματικά δεν το καταλαβαίνω. Έχω διαβάσει κατά καιρούς απίστευτα πράγματα και θεωρώ ότι ο Τύπος έχει τη δική του ευθύνη που το ελληνικό ποδόσφαιρο έχει μείνει τόσο πίσω».
Νιώθεις αδικημένος;
«Πολλές φορές σκέφτομαι… Τι σας έχω κάνει και με κρίνετε έτσι; Γιατί κάποιοι άνθρωποι να βγάζουν τόσο μεγάλη κακία απέναντί μου; Δεν έχω μάθει τον λόγο και πλέον δεν με απασχολεί. Ας το κρατήσουν για τον εαυτό τους…»
Έχεις επαφές με συμπαίκτες σου από την Εθνική;
«Πλέον με πολύ λίγους. Με αυτούς που με στήριξαν όταν έπρεπε και απέδειξαν ότι είναι φίλοι μου και στα δύσκολα και δεν φοβούνται να πουν την άποψή τους».
Γέλια και ιδρώτας στις προπονήσεις, γκολ στο γήπεδο, κλάματα στο σπίτι (σ.σ. έχει δύο δίδυμα 2,5 ετών) και… ύπνος από νωρίς. Όταν αρχίσαμε να μιλάμε για την Εθνική Ελλάδας και τους λόγους που τον οδήγησαν στην αποχώρησή του όμως, ο Φάνης ήταν απόλυτος, αν και η στεναχώρια του για την κατάσταση της Εθνικής ήταν φανερή ακόμα και στη σερβιτόρα που του έφερνε το αγαπημένο του ρόφημα. Καπουτσίνο με Κόκα Κόλα! Άβυσσος η δίψα του σκόρερ…
Ώρα όμως για δράση και απαντήσεις. Διότι όσα λέει αλλά και όσα... δεν λέει ο Φάνης έχουν ιδιαίτερο ενδιαφέρον και ο καθένας θα βγάλει τα συμπεράσματά του. Δεν είναι άλλωστε και τόσο σύνηθες ο πρώτος σκόρερ της Μπουντεσλίγκα και ουσιαστικά εν ενεργεία διεθνής να δηλώνει για την Εθνική ότι είναι άρρωστη, χωρίς να κρύβεται πίσω από το δάχτυλό του...
Έχεις παράπονο από τον τρόπο που σε έχουν αντιμετωπίσει στην Ελλάδα;
«Με πειράζει που κάποιοι στεναχωριούνται που φέτος παίζω τόσο καλά με την Άιντραχτ, ενώ στο παρελθόν με πίκραναν πολλοί άνθρωποι από τον τρόπο που χειρίστηκαν το θέμα της αποχώρησής μου από την Εθνική. Νομίζω ότι ποτέ δεν προσπάθησαν να καταλάβουν τι έκανα και γιατί το έκανα, αλλά στο τέλος, όταν μάθουν την αλήθεια, ξέρω ότι θα με δικαιολογήσουν. Το να με κρίνει αρνητικά κάποιος που δεν γνωρίζει πρόσωπα και καταστάσεις δεν με πειράζει, αλλά το να ακούω αρνητικά σχόλια από ανθρώπους που γνωρίζουν τα πάντα και επιλέγουν να τα κρύβουν, ειλικρινά με εξοργίζει. Ο λόγος για τον οποίο έφυγα από την Εθνική είναι πολύ σημαντικός και ελπίζω ότι όταν μάθει όλος ο κόσμος τι έχει γίνει, θα σεβαστεί και θα δικαιολογήσει την απόφασή μου».
Πιστεύεις ότι ήρθε η ώρα να πεις τα πράγματα με το όνομά τους;
«Όχι, γιατί θα με κατηγορήσουν ότι θέλω το κακό της Εθνικής. Εύχομαι μέσα από την ψυχή μου η Εθνική να πετύχει τους στόχους της και να φτάσει όσο πιο μακριά γίνεται, αλλά με τη νοοτροπία που υπάρχει στην ομάδα, θεωρώ πως είναι πολύ δύσκολο. Μιλάμε για μια ομάδα που είναι άρρωστη και κανείς δεν κάνει κάτι για να τη γιατρέψει».
Στον ελληνικό Τύπο έχει γραφτεί ότι ένας από τους ανθρώπους στους οποίους προσωποποιείς τα προβλήματα της Εθνικής είναι ο Κώστας Κατσουράνης.
«Από την πρώτη στιγμή είπα ότι δεν πρόκειται να "δείξω" κανέναν συμπαίκτη μου δημόσια. Δεν είναι τώρα η κατάλληλη εποχή, καθώς η Εθνική έχει σημαντικές υποχρεώσεις. Όταν έρθει η ώρα θα πω τα πάντα, αλλά στον δικό μου χαρακτήρα δεν ταιριάζει να είμαι ο ρουφιάνος που θα ρίξει στους άλλους τις ευθύνες για να βγω εγώ ο καλός. Το ρόλο αυτόν τον αφήνω για άλλους… Ξέρεις τι με ενόχλησε περισσότερο. Να βλέπω ανθρώπους μέσα από τη διοίκηση της Εθνικής, που ήξεραν πολύ καλά τους λόγους για τους οποίους έφυγα και συμφωνούσαν μαζί μου, να μην έχουν το θάρρος να βγουν και να με στηρίξουν.
Αντιθέτως, ήταν οι πρώτοι που με "πυροβόλησαν" και προσπάθησαν με δηλώσεις τους στον Τύπο να τα ρίξουν όλα σε μένα. Αν ήμουν εγώ το πρόβλημα της Εθνικής, τότε… η ομάδα σώθηκε, γιατί εγώ δεν παίζω πλέον. Αυτό θεωρώ ότι ήταν το μεγαλύτερο λάθος της ΕΠΟ, αλλά ο καθένας θα κριθεί από τις πράξεις και τη συνέπειά του.
Βαρέθηκα να βλέπω παίκτες των οποίων η διάθεση άλλαζε ανάλογα με το αν ήταν ή όχι στην 11άδα. Η Εθνική είναι πάνω απ’ όλους. Πάνω από κάθε συμφέρον και εγωισμό. Τουλάχιστον, έτσι είναι στο δικό μου μυαλό…»
Έχεις μετανιώσει για την απόφασή σου; Θεωρείς ότι δεν το σκέφτηκες όσο έπρεπε; Ο Φερνάντο Σάντος, πάντως, έχει κάνει δηλώσεις προσέγγισης για την επιστροφή σου στο αντιπροσωπευτικό συγκρότημα.
«Δεν το έχω μετανιώσει ούτε στο ελάχιστο. Δεν είναι στο χαρακτήρα μου να λέω κάτι και να το παίρνω πίσω και να είσαι σίγουρος ότι σκέφτηκα πολύ καλά πριν αποφασίσω να αποχωρήσω από την Εθνική. Πήρα την απόφασή μου, την κρατάω και την επαναλαμβάνω. Εθνική για μένα τέλος!».
Διάβασα μια συνέντευξή σου στον γερμανικό Τύπο ότι «με την υπάρχουσα κατάσταση δεν υπάρχει περίπτωση να επιστρέψεις στην Εθνική», αλλά τόνισες ότι «κανείς δεν ξέρει τι του επιφυλάσσει το μέλλον».
«Μα δεν έχουν λυθεί το προβλήματα που με έκαναν να αποχωρήσω. Νομίζω ότι είναι πολύ ξεκάθαρο αυτό που λέω. Δεν έχει γίνει καμία ουσιαστική κίνηση για να αλλάξει μια κατάσταση, για την οποία όλοι συμφωνούσαν ότι ήταν απαράδεκτη, οπότε εμμένω σε αυτό που έχω πει. Η Εθνική Ελλάδας έχει τελειώσει για μένα. Και για να προλάβω τους καλοθελητές. Όποιος έχει φορέσει έστω μία φορά τη φανέλα με το εθνόσημο καταλαβαίνει πόσο δύσκολη μπορεί να είναι μια τέτοια απόφαση. Επαναλαμβάνω όμως αυτό που σου είπα και στην αρχή. Δεν μετανιώνω για τίποτα, γιατί ξέρω ότι έχω δίκιο και το ξέρουν και πολλοί από αυτούς που σήμερα με λιθοβολούν».
Αν αύριο ο Φερνάντο Σάντος σε πάρει στο τηλέφωνο και σου πει «Φάνη, σε χρειαζόμαστε στην Εθνική» τι θα του απαντήσεις;
«Αν δεν λυθούν τα προβλήματα που με έκαναν να φύγω είναι δώρο άδωρο να γίνει μια τέτοια κίνηση. Επειδή όμως δεν πιστεύω ότι θα γίνει τέτοια στροφή 100% και ξαφνικά θα μπουν υγιείς βάσεις στην Εθνική, δεν υπάρχει περίπτωση να επιστρέψω. Με την υπάρχουσα κατάσταση τουλάχιστον, είναι αδύνατον!»
Στην Ελλάδα θα επέστρεφες για να παίξεις ποδόσφαιρο;
«Η μόνη ομάδα για την οποία θα γύριζα στην Ελλάδα, αν είχα πρόταση, είναι ο Ολυμπιακός. Είναι η μοναδική που κατά τη γνώμη μου λειτουργεί με επαγγελματικά πρότυπα».
Από τον Παναθηναϊκό έφυγες με άσχημο τρόπο, ενώ έχεις δηλώσει ότι είναι η μόνη ομάδα στην οποία δεν θα πήγαινες ποτέ. Αρκετοί πρώην παίκτες του Παναθηναϊκού επίσης, δεν μιλούν με τα καλύτερα λόγια για το Τριφύλλι μετά την αποχώρησή τους.
«Δεν θέλω να γυρίσω σ’ εκείνη την εποχή. Μπορεί όλος ο κόσμος να καταλάβει με τι τρόπο και τι διάθεση φεύγουν οι περισσότεροι από τους παίκτες του Παναθηναϊκού. Ο καθένας που γυρίζει έχει τους λόγους του κι εγώ έχω τους δικούς μου. Δεν θέλω να αναφερθώ καθόλου στον Παναθηναϊκό!»
Σε ενοχλούν οι δημοσιογράφοι;
«Δεν έχω και την καλύτερη σχέση. Τα πράγματα είναι απλά. Δεν με γουστάρουν και δεν τους γουστάρω. Δεν ξέρω γιατί συμβαίνει αυτό, αλλά δεν με ενοχλεί κιόλας. Στην Ελλάδα υπάρχει ένα πρόβλημα. Το να γράφει κάποιος ότι είσαι καλός παίκτης, είναι κάτι υποκειμενικό. Το να είσαι άθλιος όμως και να γράφουν ότι είσαι ο καλύτερος του γηπέδου, πραγματικά δεν το καταλαβαίνω. Έχω διαβάσει κατά καιρούς απίστευτα πράγματα και θεωρώ ότι ο Τύπος έχει τη δική του ευθύνη που το ελληνικό ποδόσφαιρο έχει μείνει τόσο πίσω».
Νιώθεις αδικημένος;
«Πολλές φορές σκέφτομαι… Τι σας έχω κάνει και με κρίνετε έτσι; Γιατί κάποιοι άνθρωποι να βγάζουν τόσο μεγάλη κακία απέναντί μου; Δεν έχω μάθει τον λόγο και πλέον δεν με απασχολεί. Ας το κρατήσουν για τον εαυτό τους…»
Έχεις επαφές με συμπαίκτες σου από την Εθνική;
«Πλέον με πολύ λίγους. Με αυτούς που με στήριξαν όταν έπρεπε και απέδειξαν ότι είναι φίλοι μου και στα δύσκολα και δεν φοβούνται να πουν την άποψή τους».
Συγκλονιστικές αποκαλύψεις Αμανατίδη!
Καραγκούνης, Κατσουράνης, Χαριστέας, μάνατζερ, κλίκες, καπαρωμένες θέσεις στην Εθνική. Αυτή η συνέντευξη του Γιάννη Αμανατίδη στο gazzetta.gr θα προκαλέσει σάλο! Διότι για πρώτη φορά εν ενεργεία διεθνής μιλάει για όλα με ονόματα!
Ο επίλογος της αποστολής του gazzetta.gr στη Φρανκφούρτη γίνεται με τη συνέντευξη του Γιάννη Αμανατίδη, που μιλά χωρίς δισταγμό για όλες εκείνες τις νοσηρές καταστάσεις που βίωσε στην Εθνική Ελλάδας, καθώς και τους συμπαίκτες του, που πληγώνουν με τη συμπεριφορά τους τη φανέλα με το εθνόσημο.
Μετά από πέντε χρόνια στην Άιντραχτ, ο Γιάννης Αμανατίδης νιώθει πλέον ότι παίζει «εντός έδρας» επί γερμανικού εδάφους. Και είναι λογικό, από τη στιγμή, που ο ίδιος και οι γονείς του μετακόμισαν το 1988 στη Στουτγκάρδη, όταν ο Γιάννης ήταν μόλις 7 ετών.
Το ραντεβού μας πάντως, δόθηκε στο ξενοδοχείο, που ο Yannis, όπως τον φωνάζουν όλοι στην πόλη, πέρασε το πρώτο του εξάμηνο ως παίκτης της Άιντραχτ, με τους υπαλλήλους της ρεσεψιόν τον υποδέχονται με πλατιά χαμόγελα. «Την εποχή εκείνη δεν βιαζόμουν να βρω σπίτι, κι έτσι κατέληξα να μένω περίπου ένα εξάμηνο εδώ. Με βόλευε γιατί είναι πολύ κοντά στο γήπεδο και δεν έχει καθόλου φασαρία. Πέρασαν ήδη πέντε χρόνια από τότε που έμενα εδώ, αλλά οι υπάλληλοι είναι ίδιοι. Ακόμα και ο σερβιτόρος που έφερνε και τότε τον καφέ μου…» λέει ο Γιάννης, που δεν προλαβαίνει να χαιρετάει τους παλιούς γνωστούς.
Η εμφάνισή του Αμανατίδη πάντως, προκάλεσε πάταγο και για έναν επιπλέον λόγο. Εκτός της δεδομένης δημοφιλίας του στην πόλη –«ο Yannis είναι μακράν ο πιο διάσημος και πιο αγαπητός παίκτης της Άιντραχτ», μας έχουν βεβαιώσει όλα τα μέλη της ομάδας- εμφανίστηκε στο lobby του ξενοδοχείου με τον σκύλο του, που όπως ήταν φυσικό έκλεψε την παράσταση. Ο Χίρον είναι 2 ετών, ράτσας Ακίτα και μπορεί να μοιάζει κάπως… τρομακτικός με τα 55 κιλά του, αλλά στην πραγματικότητα, είναι γεννημένος για χάδια και πασαρέλα, καθώς δέχθηκε να φωτογραφηθεί απ’ όλους όσους βρίσκονταν στο καφέ του ξενοδοχείου. Μια Αμερικανίδα τουρίστρια μάλιστα, «προχώρησε» λίγο περισσότερο και ρώτησε ευθέως τον Αμανατίδη, πόσα χρήματα έχει για να τον αγοράσει, καθώς «στις ΗΠΑ στοιχίζει το λιγότερο 10.000 δολάρια και είναι σχεδόν αδύνατο να τον αποκτήσει κάποιος». Απάντηση πάντως, δεν πήρε…
Επειδή, ο Γιάννης Αμανατίδης ήθελε να μιλήσει για ζητήματα πολύ πιο σημαντικά και ενδιαφέροντα από την… τιμή του σκύλου του, προχωρήσαμε στη συνέντευξη του 28χρονου πρώην διεθνή επιθετικού, στην οποία κατονομάζει πρόσωπα και καταστάσεις, που τον οδήγησαν στο να κλείσει άπαξ και διαπαντός την πόρτα της Εθνικής.
Είσαι ήδη 5 χρόνια στην Άιντραχτ και όλοι με τους οποίους μιλήσαμε, από τους ταξιτζήδες και τους φιλάθλους μέχρι τον πρόεδρο και τους συμπαίκτες σου, συμφωνούν ότι είσαι η σημαία και ο ηγέτης αυτής της ομάδας, εντός και εκτός αγώνα.
Για να το λένε, έτσι θα είναι… Είναι πολύ ευχάριστο αυτό που λες και νομίζω ότι συμβαίνει επειδή ήμουν παρών σε όλη την πορεία της ομάδας, από τότε που ανέβηκε από τη Β’ Εθνική και μαζί με κάποιους συμπαίκτες μου καταφέραμε να τη σταθεροποιήσουμε στην Μπουντεσλίγκα. Όποιος ξέρει την ιστορία της ομάδας ξέρει ότι έχει περάσει πολλές δυσκολίες με ανόδους, υποβιβασμούς και προβλήματα χρεών και είναι πραγματική ικανοποίηση για όλη την πόλη να βλέπει την Άιντραχτ σήμερα στην 5η θέση της Μπουντεσλίγκα.
Νιώθεις ότι σωματικά είσαι έτοιμος να επιστρέψεις στο επίπεδο που βρισκόσουν πριν τους τραυματισμούς; Σου συνέβησαν σε ένα χρόνο όσες ατυχίες δεν είχες σε όλη σου την καριέρα.
Έτσι ακριβώς είναι. Ενώ δεν είχα τραυματιστεί ποτέ, ξαφνικά βρέθηκα από το πουθενά να έχω τον πιο σοβαρό τραυματισμό (σ.σ. χόνδρος στο γόνατο) που μπορεί να πάθει ένας επαγγελματίας ποδοσφαιριστής. Το κακό με τον τραυματισμό μου ήταν ότι δεν μπορείς να είσαι ποτέ σίγουρος ότι ο χόνδρος έχει θρέψει και αυτή ήταν η ατυχία μου την πρώτη φορά, όταν πίστεψα ότι είμαι 100% και τραυματίστηκα πάλι στο ίδιο σημείο. Δεν παραπονιέμαι όμως… Όλα είναι μέσα στο πρόγραμμα και είμαι χαρούμενος που πλέον νιώθω καλά, πατάω γερά στα πόδια μου και είμαι έτοιμος να τα δώσω όλα για την ομάδα μου. Επιτέλους…
Με δεδομένο το γεγονός ότι ο τραυματισμός αυτός ήρθε στην καλύτερη ποδοσφαιρική ηλικία, στα 26 σου, είπες ποτέ «γιατί σε ‘μένα»;
Δεν είμαι άνθρωπος που κάνει τέτοιες σκέψεις. Δεν θεωρώ ότι με βοηθάνε εξάλλου, καθώς το μόνο που θα κατάφερνα είναι να απογοητεύομαι και να χάνω το χρόνο μου. Θα σου πω όμως και κάτι άλλο, που το θεωρώ πολύ σημαντικό. Είμαι τυχερός που είμαι επαγγελματίας αθλητής. Έχω άπειρα προνόμια στη ζωή μου και μου φαίνεται αδιανόητο να παραπονιέμαι για έναν τραυματισμό, όταν αν δεν έπαιζα ποδόσφαιρο, θα ζούσα μια άλλη ζωή και θα είχα χιλιάδες σοβαρά προβλήματα, όπως οι περισσότεροι συνάνθρωποι μας. Ζω ένα όνειρο! Η κανονική ζωή των αθλητών αρχίζει μετά το ποδόσφαιρο. Αυτό που βιώνουμε τώρα είναι κάτι ουτοπικό και εκτός πραγματικότητας. Είμαι χαρούμενος που είμαι 28 ετών, έχω ζήσει σπουδαίες εμπειρίες στην καριέρα μου και πιστεύω ότι θα ζήσω ακόμα περισσότερες μεγάλες στιγμές.
Πώς αντιμετωπίζεις την επιτυχία του Φάνη στη φετινή σεζόν; Είναι ο 6ος Έλληνας που παίζει στην Άιντραχτ, μετά από εσένα, τον Κυργιάκο, τον Μάντζιο, τον Λυμπερόπουλο και τον Τζαβέλα…
Η αλήθεια είναι ότι στη Φρανκφούρτη τους… αγαπάνε τους Έλληνες και νομίζω ότι έχουν κάθε λόγο να το κάνουν. Όλοι έδωσαν κάτι στην ομάδα και δε δημιούργησαν ποτέ προβλήματα. Επειδή είμαι αρκετά χρόνια εδώ, πρέπει να σου πω ότι πλέον οι διοικούντες ζητούν τη γνώμη μου αναφορικά με τους Έλληνες παίκτες και αυτό ξεκίνησε από την εποχή που ήρθε ο Κυργιάκος. Ο Σωτήρης έπαιξε πολύ καλά και από τότε ο πρόεδρος κι εγώ συζητάμε για τις περιπτώσεις Ελλήνων παικτών που απασχολούν την Άιντραχτ. Τον Γιώργο για παράδειγμα (σ.σ. Τζαβέλας) δεν τον γνώριζαν καλά γιατί ήταν μικρός στην ηλικία, όμως μιλήσαμε και τους είπα ότι είναι ένας πολύ καλός αμυντικός και όπως καταλαβαίνεις είναι ενθουσιασμένοι μαζί του…
Όσο για τον Φάνη, ό,τι και να πω είναι λίγο. Είμαι πραγματικά χαρούμενος που παίζει τόσο καλά και εύχομαι να συνεχίσει ακόμα καλύτερα. Βρίσκεται σε εκπληκτική φόρμα και αξίζει όλη αυτήν την προβολή που έχει.
Στις προπονήσεις που είδαμε πάντως, είναι σαφές ότι εσύ είσαι ο παίκτης από του οποίου τα πόδια περνάει περισσότερες φορές η μπάλα. Οκτώ στις δέκα λέξεις είναι η λέξη «Yanni».
(σ.σ. Γελάει) Οι συμπαίκτες μου με πιστεύουν και έχουν μεγάλες απαιτήσεις από εμένα. Γενικότερα, ο λόγος μου, μετά από τόσα χρόνια στην ομάδα, μετράει εντός και εκτός αγώνων. Είναι μεγάλη ευθύνη αυτή, αλλά την αποδέχομαι και προσπαθώ να λειτουργώ πάντα με γνώμονα το συμφέρον της ομάδας.
Φέτος δεν έχεις παίξει ακόμα πολύ. Ο Σκίμπε θεωρεί ότι είναι θέμα χρόνου να επιστρέψεις στο 100%, αλλά είναι δεδομένο ότι δεν έχεις συνηθίσει τον εαυτό σου στον πάγκο.
Είμαι δέκα χρόνια επαγγελματίας παίκτης. Αν μου συνέβαινε το να μην παίζω πριν από πέντε χρόνια, ίσως να σκεφτόμουν διαφορετικά, αλλά πλέον προσπαθώ να είμαι πιο ήρεμος και συγκεντρωμένος. Τα πράγματα είναι ξεκάθαρα για ‘μένα. Η ομάδα έχει μια πολύ καλή πορεία, ο Φάνης είναι εκπληκτικός, το σύστημα που παίζουμε είναι το 4-2-3-1, με έναν επιθετικό μπροστά και δεν υπάρχει κανένας λόγος να αλλάξει. Θα συνεχίζει λοιπόν να παίζει ο Φάνης κι εγώ θα δουλεύω όσο περισσότερο μπορώ στις προπονήσεις, ώστε αν αποφασίσει ο προπονητής να αλλάξει κάτι, να μπορώ να ανταποκριθώ αμέσως στις απαιτήσεις. Βάζω την ομάδα πάνω απ’ όλα και δεν έχω κανένα πρόβλημα να μην παίζω πολύ, αν αυτό σημαίνει ότι η Άιντραχτ συνεχίζει να αποδίδει τόσο καλά. Όταν με χρειαστεί ο προπονητής μου όμως, θα είμαι έτοιμος για να αρπάξω την ευκαιρία από τα μαλλιά. Πιστεύω πάντως ότι θα μπορούσαμε να συνδυαστούμε μαζί με τον Φάνη στο ίδιο σύστημα, γιατί έχουμε διαφορετικά στοιχεία ως παίκτες και ο ένας μπορεί να συμπληρώνει τον άλλον. Ο ρόλος μου πάντως δεν είναι να προτείνω… 11άδες, οπότε συνεχίζουμε έτσι και ελπίζω να πάμε ακόμα καλύτερα!
Εννοείς ότι ο καταρτισμός της 11άδας υπάγεται στις… υποχρεώσεις κάποιων άλλων παικτών. Σε ρωτάω γιατί το καλοκαίρι δήλωσες ότι οι μηχανισμοί γύρω από την Εθνική σε κάνουν έξαλλο και για το λόγο αυτό αποχώρησες από την ομάδα. Έχεις μετανιώσει για όσα είπες τότε;
Όχι, σε καμία περίπτωση. Είμαι απόλυτα σίγουρος για αυτά που είπα και το γεγονός ότι δεν βρέθηκε ένας άνθρωπος –δημοσιογράφος, παίκτης ή παράγοντας- να με πάρει στο τηλέφωνο και να μου ζητήσει το λόγο, αποδεικνύει πόσο δίκιο έχω στα όσα δήλωσα σχετικά με την Εθνική. Έχω μάθει να λέω όσα πιστεύω και μου είναι αδιάφορο αν η γνώμη μου αρέσει ή δεν αρέσει στους περισσότερους. Με εξοργίζουν αυτά που συνέβαιναν στην ομάδα και για το λόγο αυτό έφυγα.
Τι είναι αυτό που σε ενοχλούσε περισσότερο στην Εθνική;
Είναι μια σειρά πραγμάτων. Για παράδειγμα δεν είναι δυνατόν να παίζουν παίκτες στην Εθνική που είναι μονίμως εκτός 18άδας στους συλλόγους τους. Δεν γίνεται! Δεν το έχω δει πουθενά, σε καμία ομάδα, σε καμία χώρα! Θέλεις να σου πω ονόματα; Μπορεί να τα βρει ο οποιοσδήποτε και μόνος του. Δείτε τις 11άδες των αγώνων της Εθνικής και θυμηθείτε ποιοι έπαιζαν στις ομάδες τους. Μα δεν υπήρχε ανταγωνισμός σε εκείνη την ομάδα. Να παίρνεις το αεροπλάνο για να πας να παίξεις με την Εθνική και να ξέρεις ότι οι 10 από τους 11 παίκτες είναι σίγουροι, βρέχει χιονίσει! Και το έλεγαν και μόνοι τους αυτοί οι παίκτες. «Μην ασχολείσαι, εγώ θα παίξω ό,τι και να γίνει». Δεν είχε καμία σημασία αν έπαιζαν στις ομάδες τους.
Σε πείραζε ότι ήσουν εκτός πλάνων του προπονητή πολλές φορές;
Όχι! Μα σου είπα και προηγουμένως. Αυτή τη στιγμή δεν είμαι στις βασικές επιλογές του Σκίμπε, αλλά δεν με ενοχλεί καθόλου. Εύχομαι η ομάδα να συνεχίσει έτσι, ακόμα κι αν αυτό σημαίνει ότι θα είμαι στον πάγκο. Το να σε καλεί ένας προπονητής να φορέσεις τη φανέλα με το εθνόσημο είναι η μεγαλύτερη τιμή. Δεν συγκρίνεται με τίποτα! Πήγαινε και ρώτα τους Έλληνες διεθνείς ποιοι πηγαίνουν με χαρά στην Εθνική ομάδα και ποιοι τη βάζουν πάνω απ’ όλα. Δεν θα σου απαντήσουν θετικά ούτε οι μισοί! Είναι τραγικό. Δεν πηγαίνουν στην Εθνική για να εκπροσωπήσουν την Ελλάδα, αλλά τον εαυτό τους. Ελπίζω τώρα να έχουν αλλάξει τα πράγματα και να τους έχει βάλει ο καινούριος προπονητής σε μια τάξη, αλλά σου λέω με κάθε ειλικρίνεια ότι αυτό που συνέβαινε παλιά ήταν απίστευτο.
Να βλέπεις έναν παίκτη που όταν δεν παίζει, κατεβάζει μούτρα μέχρι το πάτωμα και γκρινιάζει διαρκώς για τα πάντα. Και όταν μαθαίνει ότι είναι βασικός στο επόμενο αγώνα, να μεταμορφώνεται στην κυριολεξία. Πλάκες, χαβαλές και αστεία… Είναι το χειρότερο στοιχείο που μπορεί να έχει ένας παίκτης. Κανένα ενδιαφέρον για την ομάδα! Σιχάθηκα να βλέπω ανθρώπους που πηγαίνουν με το κύμα και να αδιαφορούν για το καλό της ομάδας. Μα δεν πας για τον εαυτό σου στην Εθνική. Πας για την Ελλάδα. Δεν είμαι μαλάκας να πω στον Σκίμπε «γιατί δεν παίζω εγώ και παίζει ο Φάνης». Αφού η ομάδα πάει καλά! Άκουγα παίκτες να γκρινιάζουν όλη τη μέρα: «Γιατί να παίζει ο Μπασινάς; Ο Κυργιάκος να μην παίξει! Να βγει αυτός, να μπω εγώ!». Ρε είστε τρελοί; Το ζήτημα είναι να κερδίζουμε, όχι ποιος παίζει! Η λογική «πάνω απ’ όλους η ομάδα» είχε εγκαταλείψει την Εθνική!
Μαλώσατε ποτέ με τους συμπαίκτες σου για όλα αυτά που περιγράφεις;
Μα γιατί να μαλώσεις; Γι αυτά που τα ξέρουν όλοι; Να χαλάσω τη διάθεσή μου για κάτι δεδομένο. Στην Εθνική υπήρχαν κλίκες. Είναι πέντε έξι παίκτες που τους βλέπεις κάθε μέρα μαζί και έκαναν ό,τι ήθελαν μέσα στην Εθνική. Οι μισοί δεν μιλούσαν στους άλλους μισούς, και έμεναν και κάποιοι που δεν ανήκαν σε κανένα στρατόπεδο και προσπαθούσαν να μιλάνε με όλους.
Η κατάσταση αυτή ήταν έτσι από την πρώτη μέρα που πήγες στην Εθνική;
Σε καμία περίπτωση. Όταν ξεκίνησα στην Εθνική έμπαινα στα αποδυτήρια και ήταν μέσα ο Ζαγοράκης, ο Βρύζας, ο Νικοπολίδης, ο Δέλλας… Κανείς δεν τολμούσε να κουνηθεί ή να ξεπεράσει τα όρια. Υπήρχε σεβασμός και ιεραρχία. Όταν έφυγαν όλοι αυτοί, με εξαίρεση τον Νικοπολίδη που συνέχισε, τα αποδυτήρια έγιναν σκορποχώρι. Ο καθένας έλεγε και έκανε ό,τι ήθελε. Όταν έπαιζαν οι «παλιοί» στην Εθνική, εμένα με ενθουσίαζε η ομάδα. Δεν με ένοιαζε αν θα παίξω ή όχι. Γούσταρα να είμαι μαζί και να παίζω μαζί τους. Μετά κανείς δεν σεβόταν τους συμπαίκτες του ή την ομάδα. Ο καθένας έβαζε μπροστά στο συμφέρον του.
Όλοι το συζητάτε μεταξύ σας, όλοι το ξέρετε, αλλά κανείς δεν κατονομάζεται. Ποιοι ήταν αυτοί οι παίκτες που είχαν προνομιακή συμπεριφορά και ποιοι ήταν αυτοί που γκρίνιαζαν όταν δεν έπαιζαν. Έχει γραφτεί κατά κόρον το όνομα του Κατσουράνη…
Ο Κατσούρ έπαιζε πάντα! Δεν είχε λόγο να κατεβάσει μούτρα, γιατί έπαιζε πάντα. Όταν έφυγε ο Βρύζας, ο Ζαγοράκης, ο Κυργιάκος, ο Μπασινάς, ποιοι έμειναν; Ο Κατσουράνης, ο Καραγκούνης και ο Χαριστέας ήταν οι πιο παλιοί και έπρεπε να ηγηθούν. Δεν το έκαναν ποτέ όμως. Όταν έπρεπε να μιλήσουν και να πάρουν πάνω τους την ευθύνη κοιτούσαν δεξιά κι αριστερά.
Στο δικό μου το μυαλό όταν κάποιος πάει να παίξει στην Εθνική, πρέπει να είναι 100% έτοιμος και να μπορεί να βάλει τα πόδια του στην φωτιά. Αλλιώς δεν μπορείς να συμμετέχεις. Πήγαινε να χειροκροτήσεις και να εμψυχώσεις, αλλά μην παίξεις. Θυμάμαι ακόμα τον αγώνα στη Μολδαβία, που μας ισοφάρισαν 1-1 στο 90’… Μια μέρα πριν τον αγώνα, περίμενε όλη η ομάδα τον Καραγκούνη να έρθει και να παίξει, χωρίς να έχει κάνει επί δύο εβδομάδες μέρες ούτε μισή προπόνηση, γιατί ήταν τραυματίας. Μα πώς να παίξει; Με μία προπόνηση το προηγούμενο βράδυ; Και παράλληλα να λέει ο προπονητής, ότι θα παίζουν μόνο όσοι είναι στο 100%... Δεν γίνεται! Κάτι δεν πάει καλά! Εγώ ο ίδιος αν είχα να προπονηθώ επί 15 μέρες, δεν θα πήγαινα ποτέ να παίξω σε έναν τόσο κρίσιμο αγώνα. Θα πήγαινα για ψυχολογικούς λόγους, αλλά δεν μπορώ να μπω και να κρεμάσω την ομάδα. Κοροϊδεύεις τον εαυτό σου αν μπαίνεις και παίζεις και προφανώς κοροϊδεύεις και τους συμπαίκτες σου, γιατί είναι λογικό να μην μπορείς να ανταποκριθείς. Αυτά είναι τα αποτελέσματα όμως, αν κάποιοι πρέπει να παίζουν παντού και πάντα…
Συμφωνείς με τη γνώμη του Φάνη Γκέκα ότι η Εθνική είναι άρρωστη;
Ναι! Υπήρχαν άτομα και καταστάσεις που δεν έκαναν καλό! Δημιουργούσαν μια αρρωστημένη κατάσταση.
Υπάρχει περίπτωση να επιστρέψεις στην Εθνική;
Όχι! Αποκλείεται. Εύχομαι ο καινούριος προπονητής να διορθώσει μερικά από τα προβλήματα που όλοι γνωρίζαμε ότι υπάρχουν. Να καταφέρει να τα εξαφανίσει ώστε να βάζουν όλοι οι παίκτες πάνω απ’ όλα την επιτυχία της ομάδας, αλλά είναι και το άλλο... Σχεδόν όλοι οι παίκτες πήραν τις μετεγγραφές τους μέσω των εμφανίσεών τους στην Εθνική ομάδα! Τα παιδιά πέτυχαν μια τεράστια επιτυχία το 2004 και την εξαργύρωσαν με τον καλύτερο τρόπο. Όμως στη δική μας περίπτωση συνέβη κάτι άλλο. Έπαιζαν παίκτες σε φιλικά, ενώ είχαν να παίξουν μήνες στις ομάδες τους. Μα δεν έπαιζαν ούτε στο δίτερμα των συλλόγων τους και ήταν βασικοί στους αγώνες της Εθνικής. Ξέρεις γιατί; Για να τους δει κάποιος μάνατζερ από το εξωτερικό και να πάρουν καμιά μετεγγραφή. Μα είναι Εθνική ομάδα!!! Δεν είναι θίασος που γυρίζει την Ευρώπη και βοηθάει παίκτες να υπογράψουν συμβόλαια… Είχε ξεφύγει η κατάσταση!
Είναι υποθετικό σενάριο, αλλά αν ο Φερνάντο Σάντος πάρει το αεροπλάνο και έρθει και σου πει «Γιάννη, σε θέλω στην Εθνική», τι θα απαντήσεις;
Να έρθει ο άνθρωπος, αλλά εγώ ως προς την Εθνική είμαι κάθετος. Δεν ξαναγυρίζω. Δεν το κάνω από πείσμα. Αν είναι δυνατόν… Είναι η κορυφαία στιγμή κάθε παίκτη να παίζει στην Εθνική και πίστεψέ με, το έχω σκεφτεί πολύ σοβαρά για να πάρω αυτήν την απόφαση, που μόνο ευχάριστη δεν είναι. Εύχομαι στην Εθνική τα καλύτερα, αλλά εγώ θα την παρακολουθώ από την τηλεόραση.
Στην Ελλάδα θα γύριζες να παίξεις ποδόσφαιρο;
Όχι, το θεωρώ απίθανο. Δεν έχω λόγο να πάω στην Ελλάδα. Έχω συμβόλαιο με την Άιντραχτ ως το 2012 και μετά, αν είμαι υγιής, πιστεύω ότι θα έχω ακόμα μερικά χρόνια σε πολύ καλό επίπεδο.
Αν το καλοκαίρι στις διακοπές σου συναντήσεις κάποιους από τους συμπαίκτες σου, θα νιώσεις άβολα όταν τους δεις μπροστά σου μετά απ’ όλα όσα έχουν γίνει;
Να νιώσω άβολα; Γιατί; Είπα ψέματα; Είπα κάτι κρυφό; Εγώ λέω την αλήθεια και δεν πρέπει να αισθάνεσαι ποτέ άσχημα όταν λες την αλήθεια. Όλα αυτά που σου λέω έχουν γίνει και αν κάποιος τα πει όλα με ονόματα και λεπτομέρειες, δεν είμαι εγώ που να νιώσω άσχημα, αλλά όλοι αυτοί που με τη νοοτροπία και την συμπεριφορά τους είχαν διαλύσει την Εθνική.
www.gazetta.gr
Ο επίλογος της αποστολής του gazzetta.gr στη Φρανκφούρτη γίνεται με τη συνέντευξη του Γιάννη Αμανατίδη, που μιλά χωρίς δισταγμό για όλες εκείνες τις νοσηρές καταστάσεις που βίωσε στην Εθνική Ελλάδας, καθώς και τους συμπαίκτες του, που πληγώνουν με τη συμπεριφορά τους τη φανέλα με το εθνόσημο.
Μετά από πέντε χρόνια στην Άιντραχτ, ο Γιάννης Αμανατίδης νιώθει πλέον ότι παίζει «εντός έδρας» επί γερμανικού εδάφους. Και είναι λογικό, από τη στιγμή, που ο ίδιος και οι γονείς του μετακόμισαν το 1988 στη Στουτγκάρδη, όταν ο Γιάννης ήταν μόλις 7 ετών.
Το ραντεβού μας πάντως, δόθηκε στο ξενοδοχείο, που ο Yannis, όπως τον φωνάζουν όλοι στην πόλη, πέρασε το πρώτο του εξάμηνο ως παίκτης της Άιντραχτ, με τους υπαλλήλους της ρεσεψιόν τον υποδέχονται με πλατιά χαμόγελα. «Την εποχή εκείνη δεν βιαζόμουν να βρω σπίτι, κι έτσι κατέληξα να μένω περίπου ένα εξάμηνο εδώ. Με βόλευε γιατί είναι πολύ κοντά στο γήπεδο και δεν έχει καθόλου φασαρία. Πέρασαν ήδη πέντε χρόνια από τότε που έμενα εδώ, αλλά οι υπάλληλοι είναι ίδιοι. Ακόμα και ο σερβιτόρος που έφερνε και τότε τον καφέ μου…» λέει ο Γιάννης, που δεν προλαβαίνει να χαιρετάει τους παλιούς γνωστούς.
Η εμφάνισή του Αμανατίδη πάντως, προκάλεσε πάταγο και για έναν επιπλέον λόγο. Εκτός της δεδομένης δημοφιλίας του στην πόλη –«ο Yannis είναι μακράν ο πιο διάσημος και πιο αγαπητός παίκτης της Άιντραχτ», μας έχουν βεβαιώσει όλα τα μέλη της ομάδας- εμφανίστηκε στο lobby του ξενοδοχείου με τον σκύλο του, που όπως ήταν φυσικό έκλεψε την παράσταση. Ο Χίρον είναι 2 ετών, ράτσας Ακίτα και μπορεί να μοιάζει κάπως… τρομακτικός με τα 55 κιλά του, αλλά στην πραγματικότητα, είναι γεννημένος για χάδια και πασαρέλα, καθώς δέχθηκε να φωτογραφηθεί απ’ όλους όσους βρίσκονταν στο καφέ του ξενοδοχείου. Μια Αμερικανίδα τουρίστρια μάλιστα, «προχώρησε» λίγο περισσότερο και ρώτησε ευθέως τον Αμανατίδη, πόσα χρήματα έχει για να τον αγοράσει, καθώς «στις ΗΠΑ στοιχίζει το λιγότερο 10.000 δολάρια και είναι σχεδόν αδύνατο να τον αποκτήσει κάποιος». Απάντηση πάντως, δεν πήρε…
Επειδή, ο Γιάννης Αμανατίδης ήθελε να μιλήσει για ζητήματα πολύ πιο σημαντικά και ενδιαφέροντα από την… τιμή του σκύλου του, προχωρήσαμε στη συνέντευξη του 28χρονου πρώην διεθνή επιθετικού, στην οποία κατονομάζει πρόσωπα και καταστάσεις, που τον οδήγησαν στο να κλείσει άπαξ και διαπαντός την πόρτα της Εθνικής.
Είσαι ήδη 5 χρόνια στην Άιντραχτ και όλοι με τους οποίους μιλήσαμε, από τους ταξιτζήδες και τους φιλάθλους μέχρι τον πρόεδρο και τους συμπαίκτες σου, συμφωνούν ότι είσαι η σημαία και ο ηγέτης αυτής της ομάδας, εντός και εκτός αγώνα.
Για να το λένε, έτσι θα είναι… Είναι πολύ ευχάριστο αυτό που λες και νομίζω ότι συμβαίνει επειδή ήμουν παρών σε όλη την πορεία της ομάδας, από τότε που ανέβηκε από τη Β’ Εθνική και μαζί με κάποιους συμπαίκτες μου καταφέραμε να τη σταθεροποιήσουμε στην Μπουντεσλίγκα. Όποιος ξέρει την ιστορία της ομάδας ξέρει ότι έχει περάσει πολλές δυσκολίες με ανόδους, υποβιβασμούς και προβλήματα χρεών και είναι πραγματική ικανοποίηση για όλη την πόλη να βλέπει την Άιντραχτ σήμερα στην 5η θέση της Μπουντεσλίγκα.
Νιώθεις ότι σωματικά είσαι έτοιμος να επιστρέψεις στο επίπεδο που βρισκόσουν πριν τους τραυματισμούς; Σου συνέβησαν σε ένα χρόνο όσες ατυχίες δεν είχες σε όλη σου την καριέρα.
Έτσι ακριβώς είναι. Ενώ δεν είχα τραυματιστεί ποτέ, ξαφνικά βρέθηκα από το πουθενά να έχω τον πιο σοβαρό τραυματισμό (σ.σ. χόνδρος στο γόνατο) που μπορεί να πάθει ένας επαγγελματίας ποδοσφαιριστής. Το κακό με τον τραυματισμό μου ήταν ότι δεν μπορείς να είσαι ποτέ σίγουρος ότι ο χόνδρος έχει θρέψει και αυτή ήταν η ατυχία μου την πρώτη φορά, όταν πίστεψα ότι είμαι 100% και τραυματίστηκα πάλι στο ίδιο σημείο. Δεν παραπονιέμαι όμως… Όλα είναι μέσα στο πρόγραμμα και είμαι χαρούμενος που πλέον νιώθω καλά, πατάω γερά στα πόδια μου και είμαι έτοιμος να τα δώσω όλα για την ομάδα μου. Επιτέλους…
Με δεδομένο το γεγονός ότι ο τραυματισμός αυτός ήρθε στην καλύτερη ποδοσφαιρική ηλικία, στα 26 σου, είπες ποτέ «γιατί σε ‘μένα»;
Δεν είμαι άνθρωπος που κάνει τέτοιες σκέψεις. Δεν θεωρώ ότι με βοηθάνε εξάλλου, καθώς το μόνο που θα κατάφερνα είναι να απογοητεύομαι και να χάνω το χρόνο μου. Θα σου πω όμως και κάτι άλλο, που το θεωρώ πολύ σημαντικό. Είμαι τυχερός που είμαι επαγγελματίας αθλητής. Έχω άπειρα προνόμια στη ζωή μου και μου φαίνεται αδιανόητο να παραπονιέμαι για έναν τραυματισμό, όταν αν δεν έπαιζα ποδόσφαιρο, θα ζούσα μια άλλη ζωή και θα είχα χιλιάδες σοβαρά προβλήματα, όπως οι περισσότεροι συνάνθρωποι μας. Ζω ένα όνειρο! Η κανονική ζωή των αθλητών αρχίζει μετά το ποδόσφαιρο. Αυτό που βιώνουμε τώρα είναι κάτι ουτοπικό και εκτός πραγματικότητας. Είμαι χαρούμενος που είμαι 28 ετών, έχω ζήσει σπουδαίες εμπειρίες στην καριέρα μου και πιστεύω ότι θα ζήσω ακόμα περισσότερες μεγάλες στιγμές.
Πώς αντιμετωπίζεις την επιτυχία του Φάνη στη φετινή σεζόν; Είναι ο 6ος Έλληνας που παίζει στην Άιντραχτ, μετά από εσένα, τον Κυργιάκο, τον Μάντζιο, τον Λυμπερόπουλο και τον Τζαβέλα…
Η αλήθεια είναι ότι στη Φρανκφούρτη τους… αγαπάνε τους Έλληνες και νομίζω ότι έχουν κάθε λόγο να το κάνουν. Όλοι έδωσαν κάτι στην ομάδα και δε δημιούργησαν ποτέ προβλήματα. Επειδή είμαι αρκετά χρόνια εδώ, πρέπει να σου πω ότι πλέον οι διοικούντες ζητούν τη γνώμη μου αναφορικά με τους Έλληνες παίκτες και αυτό ξεκίνησε από την εποχή που ήρθε ο Κυργιάκος. Ο Σωτήρης έπαιξε πολύ καλά και από τότε ο πρόεδρος κι εγώ συζητάμε για τις περιπτώσεις Ελλήνων παικτών που απασχολούν την Άιντραχτ. Τον Γιώργο για παράδειγμα (σ.σ. Τζαβέλας) δεν τον γνώριζαν καλά γιατί ήταν μικρός στην ηλικία, όμως μιλήσαμε και τους είπα ότι είναι ένας πολύ καλός αμυντικός και όπως καταλαβαίνεις είναι ενθουσιασμένοι μαζί του…
Όσο για τον Φάνη, ό,τι και να πω είναι λίγο. Είμαι πραγματικά χαρούμενος που παίζει τόσο καλά και εύχομαι να συνεχίσει ακόμα καλύτερα. Βρίσκεται σε εκπληκτική φόρμα και αξίζει όλη αυτήν την προβολή που έχει.
Στις προπονήσεις που είδαμε πάντως, είναι σαφές ότι εσύ είσαι ο παίκτης από του οποίου τα πόδια περνάει περισσότερες φορές η μπάλα. Οκτώ στις δέκα λέξεις είναι η λέξη «Yanni».
(σ.σ. Γελάει) Οι συμπαίκτες μου με πιστεύουν και έχουν μεγάλες απαιτήσεις από εμένα. Γενικότερα, ο λόγος μου, μετά από τόσα χρόνια στην ομάδα, μετράει εντός και εκτός αγώνων. Είναι μεγάλη ευθύνη αυτή, αλλά την αποδέχομαι και προσπαθώ να λειτουργώ πάντα με γνώμονα το συμφέρον της ομάδας.
Φέτος δεν έχεις παίξει ακόμα πολύ. Ο Σκίμπε θεωρεί ότι είναι θέμα χρόνου να επιστρέψεις στο 100%, αλλά είναι δεδομένο ότι δεν έχεις συνηθίσει τον εαυτό σου στον πάγκο.
Είμαι δέκα χρόνια επαγγελματίας παίκτης. Αν μου συνέβαινε το να μην παίζω πριν από πέντε χρόνια, ίσως να σκεφτόμουν διαφορετικά, αλλά πλέον προσπαθώ να είμαι πιο ήρεμος και συγκεντρωμένος. Τα πράγματα είναι ξεκάθαρα για ‘μένα. Η ομάδα έχει μια πολύ καλή πορεία, ο Φάνης είναι εκπληκτικός, το σύστημα που παίζουμε είναι το 4-2-3-1, με έναν επιθετικό μπροστά και δεν υπάρχει κανένας λόγος να αλλάξει. Θα συνεχίζει λοιπόν να παίζει ο Φάνης κι εγώ θα δουλεύω όσο περισσότερο μπορώ στις προπονήσεις, ώστε αν αποφασίσει ο προπονητής να αλλάξει κάτι, να μπορώ να ανταποκριθώ αμέσως στις απαιτήσεις. Βάζω την ομάδα πάνω απ’ όλα και δεν έχω κανένα πρόβλημα να μην παίζω πολύ, αν αυτό σημαίνει ότι η Άιντραχτ συνεχίζει να αποδίδει τόσο καλά. Όταν με χρειαστεί ο προπονητής μου όμως, θα είμαι έτοιμος για να αρπάξω την ευκαιρία από τα μαλλιά. Πιστεύω πάντως ότι θα μπορούσαμε να συνδυαστούμε μαζί με τον Φάνη στο ίδιο σύστημα, γιατί έχουμε διαφορετικά στοιχεία ως παίκτες και ο ένας μπορεί να συμπληρώνει τον άλλον. Ο ρόλος μου πάντως δεν είναι να προτείνω… 11άδες, οπότε συνεχίζουμε έτσι και ελπίζω να πάμε ακόμα καλύτερα!
Εννοείς ότι ο καταρτισμός της 11άδας υπάγεται στις… υποχρεώσεις κάποιων άλλων παικτών. Σε ρωτάω γιατί το καλοκαίρι δήλωσες ότι οι μηχανισμοί γύρω από την Εθνική σε κάνουν έξαλλο και για το λόγο αυτό αποχώρησες από την ομάδα. Έχεις μετανιώσει για όσα είπες τότε;
Όχι, σε καμία περίπτωση. Είμαι απόλυτα σίγουρος για αυτά που είπα και το γεγονός ότι δεν βρέθηκε ένας άνθρωπος –δημοσιογράφος, παίκτης ή παράγοντας- να με πάρει στο τηλέφωνο και να μου ζητήσει το λόγο, αποδεικνύει πόσο δίκιο έχω στα όσα δήλωσα σχετικά με την Εθνική. Έχω μάθει να λέω όσα πιστεύω και μου είναι αδιάφορο αν η γνώμη μου αρέσει ή δεν αρέσει στους περισσότερους. Με εξοργίζουν αυτά που συνέβαιναν στην ομάδα και για το λόγο αυτό έφυγα.
Τι είναι αυτό που σε ενοχλούσε περισσότερο στην Εθνική;
Είναι μια σειρά πραγμάτων. Για παράδειγμα δεν είναι δυνατόν να παίζουν παίκτες στην Εθνική που είναι μονίμως εκτός 18άδας στους συλλόγους τους. Δεν γίνεται! Δεν το έχω δει πουθενά, σε καμία ομάδα, σε καμία χώρα! Θέλεις να σου πω ονόματα; Μπορεί να τα βρει ο οποιοσδήποτε και μόνος του. Δείτε τις 11άδες των αγώνων της Εθνικής και θυμηθείτε ποιοι έπαιζαν στις ομάδες τους. Μα δεν υπήρχε ανταγωνισμός σε εκείνη την ομάδα. Να παίρνεις το αεροπλάνο για να πας να παίξεις με την Εθνική και να ξέρεις ότι οι 10 από τους 11 παίκτες είναι σίγουροι, βρέχει χιονίσει! Και το έλεγαν και μόνοι τους αυτοί οι παίκτες. «Μην ασχολείσαι, εγώ θα παίξω ό,τι και να γίνει». Δεν είχε καμία σημασία αν έπαιζαν στις ομάδες τους.
Σε πείραζε ότι ήσουν εκτός πλάνων του προπονητή πολλές φορές;
Όχι! Μα σου είπα και προηγουμένως. Αυτή τη στιγμή δεν είμαι στις βασικές επιλογές του Σκίμπε, αλλά δεν με ενοχλεί καθόλου. Εύχομαι η ομάδα να συνεχίσει έτσι, ακόμα κι αν αυτό σημαίνει ότι θα είμαι στον πάγκο. Το να σε καλεί ένας προπονητής να φορέσεις τη φανέλα με το εθνόσημο είναι η μεγαλύτερη τιμή. Δεν συγκρίνεται με τίποτα! Πήγαινε και ρώτα τους Έλληνες διεθνείς ποιοι πηγαίνουν με χαρά στην Εθνική ομάδα και ποιοι τη βάζουν πάνω απ’ όλα. Δεν θα σου απαντήσουν θετικά ούτε οι μισοί! Είναι τραγικό. Δεν πηγαίνουν στην Εθνική για να εκπροσωπήσουν την Ελλάδα, αλλά τον εαυτό τους. Ελπίζω τώρα να έχουν αλλάξει τα πράγματα και να τους έχει βάλει ο καινούριος προπονητής σε μια τάξη, αλλά σου λέω με κάθε ειλικρίνεια ότι αυτό που συνέβαινε παλιά ήταν απίστευτο.
Να βλέπεις έναν παίκτη που όταν δεν παίζει, κατεβάζει μούτρα μέχρι το πάτωμα και γκρινιάζει διαρκώς για τα πάντα. Και όταν μαθαίνει ότι είναι βασικός στο επόμενο αγώνα, να μεταμορφώνεται στην κυριολεξία. Πλάκες, χαβαλές και αστεία… Είναι το χειρότερο στοιχείο που μπορεί να έχει ένας παίκτης. Κανένα ενδιαφέρον για την ομάδα! Σιχάθηκα να βλέπω ανθρώπους που πηγαίνουν με το κύμα και να αδιαφορούν για το καλό της ομάδας. Μα δεν πας για τον εαυτό σου στην Εθνική. Πας για την Ελλάδα. Δεν είμαι μαλάκας να πω στον Σκίμπε «γιατί δεν παίζω εγώ και παίζει ο Φάνης». Αφού η ομάδα πάει καλά! Άκουγα παίκτες να γκρινιάζουν όλη τη μέρα: «Γιατί να παίζει ο Μπασινάς; Ο Κυργιάκος να μην παίξει! Να βγει αυτός, να μπω εγώ!». Ρε είστε τρελοί; Το ζήτημα είναι να κερδίζουμε, όχι ποιος παίζει! Η λογική «πάνω απ’ όλους η ομάδα» είχε εγκαταλείψει την Εθνική!
Μαλώσατε ποτέ με τους συμπαίκτες σου για όλα αυτά που περιγράφεις;
Μα γιατί να μαλώσεις; Γι αυτά που τα ξέρουν όλοι; Να χαλάσω τη διάθεσή μου για κάτι δεδομένο. Στην Εθνική υπήρχαν κλίκες. Είναι πέντε έξι παίκτες που τους βλέπεις κάθε μέρα μαζί και έκαναν ό,τι ήθελαν μέσα στην Εθνική. Οι μισοί δεν μιλούσαν στους άλλους μισούς, και έμεναν και κάποιοι που δεν ανήκαν σε κανένα στρατόπεδο και προσπαθούσαν να μιλάνε με όλους.
Η κατάσταση αυτή ήταν έτσι από την πρώτη μέρα που πήγες στην Εθνική;
Σε καμία περίπτωση. Όταν ξεκίνησα στην Εθνική έμπαινα στα αποδυτήρια και ήταν μέσα ο Ζαγοράκης, ο Βρύζας, ο Νικοπολίδης, ο Δέλλας… Κανείς δεν τολμούσε να κουνηθεί ή να ξεπεράσει τα όρια. Υπήρχε σεβασμός και ιεραρχία. Όταν έφυγαν όλοι αυτοί, με εξαίρεση τον Νικοπολίδη που συνέχισε, τα αποδυτήρια έγιναν σκορποχώρι. Ο καθένας έλεγε και έκανε ό,τι ήθελε. Όταν έπαιζαν οι «παλιοί» στην Εθνική, εμένα με ενθουσίαζε η ομάδα. Δεν με ένοιαζε αν θα παίξω ή όχι. Γούσταρα να είμαι μαζί και να παίζω μαζί τους. Μετά κανείς δεν σεβόταν τους συμπαίκτες του ή την ομάδα. Ο καθένας έβαζε μπροστά στο συμφέρον του.
Όλοι το συζητάτε μεταξύ σας, όλοι το ξέρετε, αλλά κανείς δεν κατονομάζεται. Ποιοι ήταν αυτοί οι παίκτες που είχαν προνομιακή συμπεριφορά και ποιοι ήταν αυτοί που γκρίνιαζαν όταν δεν έπαιζαν. Έχει γραφτεί κατά κόρον το όνομα του Κατσουράνη…
Ο Κατσούρ έπαιζε πάντα! Δεν είχε λόγο να κατεβάσει μούτρα, γιατί έπαιζε πάντα. Όταν έφυγε ο Βρύζας, ο Ζαγοράκης, ο Κυργιάκος, ο Μπασινάς, ποιοι έμειναν; Ο Κατσουράνης, ο Καραγκούνης και ο Χαριστέας ήταν οι πιο παλιοί και έπρεπε να ηγηθούν. Δεν το έκαναν ποτέ όμως. Όταν έπρεπε να μιλήσουν και να πάρουν πάνω τους την ευθύνη κοιτούσαν δεξιά κι αριστερά.
Στο δικό μου το μυαλό όταν κάποιος πάει να παίξει στην Εθνική, πρέπει να είναι 100% έτοιμος και να μπορεί να βάλει τα πόδια του στην φωτιά. Αλλιώς δεν μπορείς να συμμετέχεις. Πήγαινε να χειροκροτήσεις και να εμψυχώσεις, αλλά μην παίξεις. Θυμάμαι ακόμα τον αγώνα στη Μολδαβία, που μας ισοφάρισαν 1-1 στο 90’… Μια μέρα πριν τον αγώνα, περίμενε όλη η ομάδα τον Καραγκούνη να έρθει και να παίξει, χωρίς να έχει κάνει επί δύο εβδομάδες μέρες ούτε μισή προπόνηση, γιατί ήταν τραυματίας. Μα πώς να παίξει; Με μία προπόνηση το προηγούμενο βράδυ; Και παράλληλα να λέει ο προπονητής, ότι θα παίζουν μόνο όσοι είναι στο 100%... Δεν γίνεται! Κάτι δεν πάει καλά! Εγώ ο ίδιος αν είχα να προπονηθώ επί 15 μέρες, δεν θα πήγαινα ποτέ να παίξω σε έναν τόσο κρίσιμο αγώνα. Θα πήγαινα για ψυχολογικούς λόγους, αλλά δεν μπορώ να μπω και να κρεμάσω την ομάδα. Κοροϊδεύεις τον εαυτό σου αν μπαίνεις και παίζεις και προφανώς κοροϊδεύεις και τους συμπαίκτες σου, γιατί είναι λογικό να μην μπορείς να ανταποκριθείς. Αυτά είναι τα αποτελέσματα όμως, αν κάποιοι πρέπει να παίζουν παντού και πάντα…
Συμφωνείς με τη γνώμη του Φάνη Γκέκα ότι η Εθνική είναι άρρωστη;
Ναι! Υπήρχαν άτομα και καταστάσεις που δεν έκαναν καλό! Δημιουργούσαν μια αρρωστημένη κατάσταση.
Υπάρχει περίπτωση να επιστρέψεις στην Εθνική;
Όχι! Αποκλείεται. Εύχομαι ο καινούριος προπονητής να διορθώσει μερικά από τα προβλήματα που όλοι γνωρίζαμε ότι υπάρχουν. Να καταφέρει να τα εξαφανίσει ώστε να βάζουν όλοι οι παίκτες πάνω απ’ όλα την επιτυχία της ομάδας, αλλά είναι και το άλλο... Σχεδόν όλοι οι παίκτες πήραν τις μετεγγραφές τους μέσω των εμφανίσεών τους στην Εθνική ομάδα! Τα παιδιά πέτυχαν μια τεράστια επιτυχία το 2004 και την εξαργύρωσαν με τον καλύτερο τρόπο. Όμως στη δική μας περίπτωση συνέβη κάτι άλλο. Έπαιζαν παίκτες σε φιλικά, ενώ είχαν να παίξουν μήνες στις ομάδες τους. Μα δεν έπαιζαν ούτε στο δίτερμα των συλλόγων τους και ήταν βασικοί στους αγώνες της Εθνικής. Ξέρεις γιατί; Για να τους δει κάποιος μάνατζερ από το εξωτερικό και να πάρουν καμιά μετεγγραφή. Μα είναι Εθνική ομάδα!!! Δεν είναι θίασος που γυρίζει την Ευρώπη και βοηθάει παίκτες να υπογράψουν συμβόλαια… Είχε ξεφύγει η κατάσταση!
Είναι υποθετικό σενάριο, αλλά αν ο Φερνάντο Σάντος πάρει το αεροπλάνο και έρθει και σου πει «Γιάννη, σε θέλω στην Εθνική», τι θα απαντήσεις;
Να έρθει ο άνθρωπος, αλλά εγώ ως προς την Εθνική είμαι κάθετος. Δεν ξαναγυρίζω. Δεν το κάνω από πείσμα. Αν είναι δυνατόν… Είναι η κορυφαία στιγμή κάθε παίκτη να παίζει στην Εθνική και πίστεψέ με, το έχω σκεφτεί πολύ σοβαρά για να πάρω αυτήν την απόφαση, που μόνο ευχάριστη δεν είναι. Εύχομαι στην Εθνική τα καλύτερα, αλλά εγώ θα την παρακολουθώ από την τηλεόραση.
Στην Ελλάδα θα γύριζες να παίξεις ποδόσφαιρο;
Όχι, το θεωρώ απίθανο. Δεν έχω λόγο να πάω στην Ελλάδα. Έχω συμβόλαιο με την Άιντραχτ ως το 2012 και μετά, αν είμαι υγιής, πιστεύω ότι θα έχω ακόμα μερικά χρόνια σε πολύ καλό επίπεδο.
Αν το καλοκαίρι στις διακοπές σου συναντήσεις κάποιους από τους συμπαίκτες σου, θα νιώσεις άβολα όταν τους δεις μπροστά σου μετά απ’ όλα όσα έχουν γίνει;
Να νιώσω άβολα; Γιατί; Είπα ψέματα; Είπα κάτι κρυφό; Εγώ λέω την αλήθεια και δεν πρέπει να αισθάνεσαι ποτέ άσχημα όταν λες την αλήθεια. Όλα αυτά που σου λέω έχουν γίνει και αν κάποιος τα πει όλα με ονόματα και λεπτομέρειες, δεν είμαι εγώ που να νιώσω άσχημα, αλλά όλοι αυτοί που με τη νοοτροπία και την συμπεριφορά τους είχαν διαλύσει την Εθνική.
www.gazetta.gr
Friday, 19 November 2010
Επιτέλους, ας σοβαρευτούμε
Ημερομηνία δημοσίευσης: 19/11/2010
ΤΟΥ ΝΙΚΟΥ ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΑΚΗ*
Και ξαφνικά άρχισε πάλι η κριτική στην ηγεσία για τη στασιμότητα των δυνάμεών μας στις περιφερειακές εκλογές.
Μια προσφιλής πρακτική των ανανεωτικών που αποχώρησαν, επαναλαμβανόμενη σήμερα από άλλους, ευτυχώς, με κόσμιο τρόπο.
Τι έφταιξε λοιπόν κατ' αυτούς; Μα προφανέστατα η πολιτική γραμμή, η επιλογή προσώπων και οι λανθασμένοι χειρισμοί.
Πρόκειται για αποθέωση του στρουθοκαμηλισμού και εθελοτυφλίας που φτάνει στα όρια του παραλογισμού.
Γιατί είναι πασιφανές και στον πιο αδαή πολίτη ότι η καθήλωσή μας οφείλεται κύρια στην ιλαροτραγική εικόνα του ΣΥΝ / ΣΥΡΙΖΑ, που προκαλεί τον κλαυσίγελο και τους οικτιρμούς φίλων και αντιπάλων. Μια εικόνα αποτελμάτωσης, με ταλιμπάν ένθεν κακείθεν που εφορμούν επί μια διετία, κάνοντας κουρελόχαρτο τη συλλογικότητα και υπονομεύοντας μέχρι εξευτελισμού την ηγεσία μας.
Ένα σχήμα άθυρμα παραγόντων και ομάδων με ποικίλες παθογένειες. Εγωπάθειες, προσωπικές εμπάθειες, μικροαστισμούς, μικροψυχίες, ιδεοληψίες, έκρηξη υποκειμενισμών, φραξιονισμούς, διασπαστικές πρακτικές, νεοσταλινισμούς, συμπλέγματα, ανορθολογισμούς.
Και εσχάτως, με αφορμή την κρίση, μια υπεριδεολογικοποίηση των πάντων ικανή να διασπάσει και το άτομο.
Τέτοιες αποκρουστικές συμπεριφορές μας τοποθέτησαν στο κάδρο των παρακμιακών δυνάμεων, με κίνδυνο να απωλέσει η αριστερά οριστικά το ηθικό της πλεονέκτημα. Την τιμή και το ήθος των στελεχών της.
Να γιατί πολλοί εμπιστεύτηκαν το ΚΚΕ χωρίς ουδόλως να ενοχληθούν από τη μονολιθικότητα, τον νεοσταλινισμό, την αντιενωτική του στάση και την παραπομπή των πάντων σ’ έναν απροσδιόριστο σοσιαλισμό. Αρκούμενοι στο γεγονός ότι απευθύνονται σ’ ένα συγκροτημένο κόμμα με συνοχή, συνέπεια και σταθερότητα. Ότι δηλαδή λείπει σήμερα παντελώς από τον ΣΥΝ / ΣΥΡΙΖΑ.
Αν αντίθετα δεν προηγούνταν η εκφυλιστική πορεία των δύο τελευταίων χρόνων, είναι βέβαιο ότι ο πολιτικός μας χώρος, με ή χωρίς λάθη, θα εμφάνιζε σήμερα παγιωμένο διψήφιο ποσοστό. Άραγε τι έχουν να αντικρούσουν επ’ αυτών οι επαγγελματίες λαθολόγοι του ΣΥΝ / ΣΥΡΙΖΑ;
Ανήκω μεταξύ αυτών που πιστεύουν ότι η δρομολογημένη αποχώρηση μερικών «ανανεωτικών» στελεχών δεν θα είχε καμιά ουσιώδη επίπτωση στον ΣΥΝ / ΣΥΡΙΖΑ, αν δεν υπέβοσκε από μακρού ένα άλλο μέτωπο εσωτερικής έντασης εξ «αριστερών». Αυτή η τριχοτόμηση επισφράγισε την πτωτική πορεία κι ας μην ψάχνουν ορισμένοι ψύλλους στ’ άχυρα.
Η θλιβερή αυτή πραγματικότητα δεν παρακάμπτεται με γενικόλογες διαπιστώσεις, με ανούσιες εκκλήσεις ενότητας, με σιωπές και ψιθύρους, με τήρηση ίσων αποστάσεων, με στάση αναμονής πού θα πέσει η μπίλια, με θεωρητικά άρθρα, βήματα διαλόγου, νέες πλατφόρμες και τάσεις.
Όταν βοούν τα γεγονότα, είναι αδιανόητο τα ιστορικά στελέχη να είναι παρατηρητές ή και τροχονόμοι της πορείας της αριστεράς προς το βάραθρο. Μου θυμίζουν τους ανεκδιήγητους γραφειοκράτες των ανατολικών χωρών που λίγες ώρες πριν την πτώση τους, αποκομμένοι απ’ την κοινωνία, περί άλλα ετύρβαζαν, παριστάνοντας τους ψύχραιμους.
Τίθεται συνεπώς άμεσο και επιτακτικό το καθήκον να επανακτήσει ο ΣΥΡΙΖΑ την αρχική δυναμική του. Να ανασυγκροτηθεί σε νέα οργανωτική και λειτουργική βάση.
Μα πάνω και πριν απ’ όλα να συναφθεί ένα νέο συμβόλαιο τιμής μεταξύ των προθύμων να αποκαταστήσουν κλίμα αρραγούς ενότητας, αλληλεγγύης, εμπιστοσύνης και συντροφικότητας. Να τελειώνουμε μια για πάντα με το σπορ των εσωτερικών ανταγωνισμών, των αλληλοϋπονομεύσεων, των μορφοποιημένων αντιπολιτευτικών πόλων. Και είναι πολλοί που το επιθυμούν διακαώς. Οι υπόλοιποι, δέσμιοι γραφικών φαντασιώσεων, ας επιστρέψουν στα περίκλειστα κάστρα της ορθοδοξίας τους, παρέα με τη μιζέρια και την γκρίνια τους.
Η άμεση οικοδόμηση ενός ισχυρού ΣΥΡΙΖΑ αποτελεί απαράβατη προϋπόθεση και για έναν άλλο λόγο. Για να υπηρετηθεί ο -θολός αλήθεια- στόχος συνάντησης της ριζοσπαστικής αριστεράς με απεγκλωβιζόμενες δυνάμεις του σοσιαλιστικού χώρου. Για να λειτουργήσει ο αναγεννημένος ΣΥΡΙΖΑ σαν καταλύτης των εξελίξεων και να διαχειριστεί με σοβαρότητα την όποια διεύρυνση. Διαφορετικά, χωρίς δηλαδή ένα συμπαγές και φερέγγυο πολιτικό υποκείμενο της αριστεράς, η στρατηγική αυτή είναι συνταγή αποτυχίας. Θα δημιουργήσει πρόσθετα προβλήματα, κρίση ταυτότητας και πιθανή διολίσθηση της αριστεράς σε μια νέου τύπου κεντροαριστερά, χωρίς έστω το ΠΑΣΟΚ.
Ο πολιτικός χρόνος τείνει να εκπνεύσει. Δεν υπάρχουν άλλα περιθώρια παράτασης της εκκρεμότητας. Η απαίτηση του κόσμου της αριστεράς είναι μία. Ενωτικές πρωτοβουλίες εδώ και τώρα από όλους και για όλα. Επιτέλους, ας λειτουργήσει η κοινή λογική ή έστω το ένστικτο επιβίωσης.
*Ο Νίκος Χατζηγιαννάκης είναι μέλος ΣΥΝ και ΣΥΡΙΖΑ.
www.avgi.gr
ΤΟΥ ΝΙΚΟΥ ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΑΚΗ*
Και ξαφνικά άρχισε πάλι η κριτική στην ηγεσία για τη στασιμότητα των δυνάμεών μας στις περιφερειακές εκλογές.
Μια προσφιλής πρακτική των ανανεωτικών που αποχώρησαν, επαναλαμβανόμενη σήμερα από άλλους, ευτυχώς, με κόσμιο τρόπο.
Τι έφταιξε λοιπόν κατ' αυτούς; Μα προφανέστατα η πολιτική γραμμή, η επιλογή προσώπων και οι λανθασμένοι χειρισμοί.
Πρόκειται για αποθέωση του στρουθοκαμηλισμού και εθελοτυφλίας που φτάνει στα όρια του παραλογισμού.
Γιατί είναι πασιφανές και στον πιο αδαή πολίτη ότι η καθήλωσή μας οφείλεται κύρια στην ιλαροτραγική εικόνα του ΣΥΝ / ΣΥΡΙΖΑ, που προκαλεί τον κλαυσίγελο και τους οικτιρμούς φίλων και αντιπάλων. Μια εικόνα αποτελμάτωσης, με ταλιμπάν ένθεν κακείθεν που εφορμούν επί μια διετία, κάνοντας κουρελόχαρτο τη συλλογικότητα και υπονομεύοντας μέχρι εξευτελισμού την ηγεσία μας.
Ένα σχήμα άθυρμα παραγόντων και ομάδων με ποικίλες παθογένειες. Εγωπάθειες, προσωπικές εμπάθειες, μικροαστισμούς, μικροψυχίες, ιδεοληψίες, έκρηξη υποκειμενισμών, φραξιονισμούς, διασπαστικές πρακτικές, νεοσταλινισμούς, συμπλέγματα, ανορθολογισμούς.
Και εσχάτως, με αφορμή την κρίση, μια υπεριδεολογικοποίηση των πάντων ικανή να διασπάσει και το άτομο.
Τέτοιες αποκρουστικές συμπεριφορές μας τοποθέτησαν στο κάδρο των παρακμιακών δυνάμεων, με κίνδυνο να απωλέσει η αριστερά οριστικά το ηθικό της πλεονέκτημα. Την τιμή και το ήθος των στελεχών της.
Να γιατί πολλοί εμπιστεύτηκαν το ΚΚΕ χωρίς ουδόλως να ενοχληθούν από τη μονολιθικότητα, τον νεοσταλινισμό, την αντιενωτική του στάση και την παραπομπή των πάντων σ’ έναν απροσδιόριστο σοσιαλισμό. Αρκούμενοι στο γεγονός ότι απευθύνονται σ’ ένα συγκροτημένο κόμμα με συνοχή, συνέπεια και σταθερότητα. Ότι δηλαδή λείπει σήμερα παντελώς από τον ΣΥΝ / ΣΥΡΙΖΑ.
Αν αντίθετα δεν προηγούνταν η εκφυλιστική πορεία των δύο τελευταίων χρόνων, είναι βέβαιο ότι ο πολιτικός μας χώρος, με ή χωρίς λάθη, θα εμφάνιζε σήμερα παγιωμένο διψήφιο ποσοστό. Άραγε τι έχουν να αντικρούσουν επ’ αυτών οι επαγγελματίες λαθολόγοι του ΣΥΝ / ΣΥΡΙΖΑ;
Ανήκω μεταξύ αυτών που πιστεύουν ότι η δρομολογημένη αποχώρηση μερικών «ανανεωτικών» στελεχών δεν θα είχε καμιά ουσιώδη επίπτωση στον ΣΥΝ / ΣΥΡΙΖΑ, αν δεν υπέβοσκε από μακρού ένα άλλο μέτωπο εσωτερικής έντασης εξ «αριστερών». Αυτή η τριχοτόμηση επισφράγισε την πτωτική πορεία κι ας μην ψάχνουν ορισμένοι ψύλλους στ’ άχυρα.
Η θλιβερή αυτή πραγματικότητα δεν παρακάμπτεται με γενικόλογες διαπιστώσεις, με ανούσιες εκκλήσεις ενότητας, με σιωπές και ψιθύρους, με τήρηση ίσων αποστάσεων, με στάση αναμονής πού θα πέσει η μπίλια, με θεωρητικά άρθρα, βήματα διαλόγου, νέες πλατφόρμες και τάσεις.
Όταν βοούν τα γεγονότα, είναι αδιανόητο τα ιστορικά στελέχη να είναι παρατηρητές ή και τροχονόμοι της πορείας της αριστεράς προς το βάραθρο. Μου θυμίζουν τους ανεκδιήγητους γραφειοκράτες των ανατολικών χωρών που λίγες ώρες πριν την πτώση τους, αποκομμένοι απ’ την κοινωνία, περί άλλα ετύρβαζαν, παριστάνοντας τους ψύχραιμους.
Τίθεται συνεπώς άμεσο και επιτακτικό το καθήκον να επανακτήσει ο ΣΥΡΙΖΑ την αρχική δυναμική του. Να ανασυγκροτηθεί σε νέα οργανωτική και λειτουργική βάση.
Μα πάνω και πριν απ’ όλα να συναφθεί ένα νέο συμβόλαιο τιμής μεταξύ των προθύμων να αποκαταστήσουν κλίμα αρραγούς ενότητας, αλληλεγγύης, εμπιστοσύνης και συντροφικότητας. Να τελειώνουμε μια για πάντα με το σπορ των εσωτερικών ανταγωνισμών, των αλληλοϋπονομεύσεων, των μορφοποιημένων αντιπολιτευτικών πόλων. Και είναι πολλοί που το επιθυμούν διακαώς. Οι υπόλοιποι, δέσμιοι γραφικών φαντασιώσεων, ας επιστρέψουν στα περίκλειστα κάστρα της ορθοδοξίας τους, παρέα με τη μιζέρια και την γκρίνια τους.
Η άμεση οικοδόμηση ενός ισχυρού ΣΥΡΙΖΑ αποτελεί απαράβατη προϋπόθεση και για έναν άλλο λόγο. Για να υπηρετηθεί ο -θολός αλήθεια- στόχος συνάντησης της ριζοσπαστικής αριστεράς με απεγκλωβιζόμενες δυνάμεις του σοσιαλιστικού χώρου. Για να λειτουργήσει ο αναγεννημένος ΣΥΡΙΖΑ σαν καταλύτης των εξελίξεων και να διαχειριστεί με σοβαρότητα την όποια διεύρυνση. Διαφορετικά, χωρίς δηλαδή ένα συμπαγές και φερέγγυο πολιτικό υποκείμενο της αριστεράς, η στρατηγική αυτή είναι συνταγή αποτυχίας. Θα δημιουργήσει πρόσθετα προβλήματα, κρίση ταυτότητας και πιθανή διολίσθηση της αριστεράς σε μια νέου τύπου κεντροαριστερά, χωρίς έστω το ΠΑΣΟΚ.
Ο πολιτικός χρόνος τείνει να εκπνεύσει. Δεν υπάρχουν άλλα περιθώρια παράτασης της εκκρεμότητας. Η απαίτηση του κόσμου της αριστεράς είναι μία. Ενωτικές πρωτοβουλίες εδώ και τώρα από όλους και για όλα. Επιτέλους, ας λειτουργήσει η κοινή λογική ή έστω το ένστικτο επιβίωσης.
*Ο Νίκος Χατζηγιαννάκης είναι μέλος ΣΥΝ και ΣΥΡΙΖΑ.
www.avgi.gr
Thursday, 18 November 2010
Μία πρόταση για την Κρίση
του Γιάνη Βαρουφάκη
18/11/2010
Όταν το σπίτι μας καίγεται, κάποια στιγμή πρέπει να σταματήσουμε την ερμηνεία του φαινομένου και να καταπιαστούμε με την πυρόσβεση. Ο αναγνώστης που θεωρεί ότι ο μηχανισμός στήριξης της ελληνικής οικονομίας έχει περιθώρια να αποδώσει επιθυμητά αποτελέσματα, ας σταματήσει την ανάγνωση εδώ. Όποιος ακόμα πιστεύει πως η Κρίση μπορεί να αντιμετωπιστεί σε εθνικό επίπεδο, μέσα από τον συνδυασμό περιορισμού του κράτους, αύξησης φόρων, καταπολέμησης της διαφθοράς και διαρθρωτικών αλλαγών, θα έπρεπε να έχει ήδη σταματήσει να διαβάζει. Το άρθρο αυτό έχει γραφτεί για εσάς που έχετε πλέον πειστεί, ίσως μετά το ξέσπασμα της Ιρλανδικής κρίσης, ότι όλη η Ευρώπη αρμενίζει στραβά. Ότι ναι μεν η Ελλάδα κουβαλάει από καιρό τα δικά της, ιδιαίτερα, αμαρτήματα αλλά ότι η παρούσα Κρίση μόνο σε Ευρωπαϊκό επίπεδο μπορεί να αντιμετωπιστεί. Στις αράδες που ακολουθούν προτείνω δύο εφικτές τομές που θα έβγαζαν την Ευρώπη από την Κρίση και θα έδιναν στην Ελλάδα τις ανάσες που χρειάζεται για να κάνει τις μεταρρυθμίσεις που τόση ανάγκη έχουμε.
Το ζητούμενο
Δύο πράγματα έχει ανάγκη η Ευρώπη: Σταθεροποίηση και Ανάκαμψη. Η Σταθεροποίηση απαιτεί το σπάσιμο του φαύλου κύκλου στην παγίδα του οποίου έχει πιαστεί όλη η ευρωζώνη. Ποιος είναι αυτός; Η ευρωζώνη ταλανίζεται από δύο παράλληλες και αλληλένδετες κρίσεις. Όμως η ΕΕ επικεντρώνεται στην μία αγνοώντας επιδεικτικά την άλλη. Έτσι, η συνολική Κρίση χειροτερεύει. Πιο συγκεκριμένα, η κρίση που τραβά την προσοχή όλων, είναι η κρίση χρέους των υπερχρεωμένων κρατών. Η Ευρώπη ρίχνει όλο της το βάρος στη τιθάσευση αυτής της κρίσης μέσω περιορισμών, περικοπών, λιτότητας κλπ. Στο μεταξύ τα γιατροσόφια αυτά έχουν ως αποτέλεσμα να φουντώνει η δεύτερη, παραμελημένη, κρίση που, δυστυχώς, είναι εξ ίσου σημαντική: Είναι η κρίση των ευρωπαϊκών τραπεζών στις οποίες 'ανήκει' το χρέος των υπερχρεωμένων κρατών. Πρόκειται για τράπεζες νεκροζώντανες που επιβιώνουν διασωληνομένες με την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ECB) η οποία τις κρατά σε αυτή την κατάσταση ζόμπι ταΐζοντας τες άπλετο, πάμφθηνο δανεικό χρήμα. Έλα όμως που εκείνες, όσα κεφάλαια και να τους δανείσει η ECB, αρνούνται να δανείσουν στις επιχειρήσεις και στα νοικοκυριά επειδή τρέμουν στην σκέψη ότι δεν θα πάρουν πίσω τα χρήματα που τους χρωστούν τα υπερχρεωμένα κράτη; Το αποτέλεσμα είναι μία πανευρωπαϊκή τραπεζική 'απεργία' δανειοδότησης του ιδιωτικού τομέα. Κάπως έτσι βαθαίνει η ύφεση, μειώνονται τα κρατικά έσοδα των υπερχρεωμένων κρατών, αυξάνονται τα χρέη τους ως ποσοστό του ΑΕΠ και, συνεπώς, πανικοβάλλονται ακόμα πιο πολύ οι τράπεζες.
Να ο φαύλος κύκλος που πρέπει να σπάσει ώστε να σταθεροποιηθεί η ευρωζώνη. Όμως και να σπάσει, αυτό δεν εγγυάται ότι δεν θα μας ξαναπροκύψει. Ούτε ότι το σπάσιμό του, από μόνο του, θα φέρει την Ανάκαμψη, δηλαδή την απορρόφηση 16 εκατομμυρίων ανέργων και 20 εκατομμυρίων υπο-απασχολούμενων ευρωπαίων που χάνουν, μέρα με την μέρα, την εμπιστοσύνη τους στην δυνατότητα της δημοκρατίας να βρει λύσεις, πέφτοντας έτσι εύκολα θύματα της ξενοφοβίας, της μισαλλοδοξίας και του λαϊκισμού. Για αυτό τον λόγο, καταθέτω μια πρόταση με δύο μέρη. Ένα για την Σταθεροποίηση της ευρωζώνης και αμέσως μετά ένα δεύτερο για την Ανάκαμψη.
Σταθεροποίηση: Το πρώτο μέρος της πρότασης
Πως λοιπόν σπάει ο φαύλος κύκλος που μεταδίδει την Κρίση από την Ελλάδα στην Ιρλανδία, και από την κρίση χρέους στην κρίση του τραπεζικού συστήματος, κατόπιν στην επιταχυνόμενη ύφεση και τανάπαλιν; Ιδού ένας απλός τρόπος: Φανταστείτε ότι αντί για τις διμερείς 'διαπραγματεύσεις' μεταξύ τρόικας και ελληνικής κυβέρνησης, ή τρόικας και ιρλανδικής κυβέρνησης, κλπ., συγκαλείται μία Τριμερής Σύνοδος στην οποία συμμετέχουν:
(Α) Αρχηγοί των υπερχρεωμένων κρατών (Ελλάδα, Ιρλανδία, Πορτογαλία, Ισπανία, Ιταλία, Βέλγιο),
(Β) Εκπρόσωποι των ευρωπαϊκών τραπεζών που κατέχουν τα ομόλογα των προηγούμενων, και
(Γ) Εκπρόσωποι της ευρωζώνης, της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας (ECB), της ΕΕ, ακόμα και του ΔΝΤ
Έχοντας και τα δύο μέρη του 'προβλήματος' στο τραπέζι της διαπραγμάτευσης, μαζί με τους ασκούντες την οικονομική πολιτική της ευρωζώνης, μια αμοιβαία επωφελής συμφωνία είναι εφικτή που θα συρρικνώσει το συνολικό χρέος, θα καταπραΰνει τις αγορές, και θα σταθεροποιήσει την κατάσταση. Ακολουθεί ένα παράδειγμα τέτοιας συμφωνίας:
(1) Οι ευρωπαϊκές τράπεζες αποδέχονται να μειώσουν τις απαιτήσεις τους από τα υπερχρεωμένα κράτη (π.χ. αποδεχόμενες νέα ομόλογα μικρότερης αξίας και μακρύτερης διάρκειας).
(2) Τα υπερχρεωμένα κράτη δεσμεύονται να περιορίσουν τις δαπάνες τους σε τομείς που δεν ενισχύουν την φτώχεια και δεν πλήττουν την μελλοντική παραγωγικότητα της χώρας τους.
(3) Η ECB αναλαμβάνει να παράσχει όση ρευστότητα χρειάζονται οι τράπεζες στο διηνεκές ενώ, παράλληλα, η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων (ΕIB) αναλαμβάνει να πολλαπλασιάσει, με συνοπτικές διαδικασίες, τις επενδυτικές της δραστηριότητες σε περιφέρειες, και όχι μόνο χώρες, πληττόμενες από την ύφεση.
Παρατηρήστε πως μια τέτοια συμφωνία θα συρρίκνωνε το συνολικό χρέος χωρίς να πλήξει τους κατόχους ομολόγων στο σύνολό τους (π.χ. ιδιώτες, ασφαλιστικά ταμεία) και σίγουρα όχι εκείνους που δεν έφταιξαν σε κάτι για την σημερινή ευρωπαϊκή Κρίση.
Έτσι, εξασφαλίζεται η αξιοπιστία των ευρωπαϊκών κρατών απέναντι στους δανειστές μας. Το 'κούρεμα' των κρατικών χρεών που θα προκύψει στο πλαίσιο του (1) παραπάνω θα αφορά μόνο τις ευρωπαϊκές τράπεζες που αμάρτησαν οικτρά προ του 2008 και οι οποίες, έτσι κι αλλιώς, φυτοζωούν ελέω του ευρωπαϊκού δημοσίου (της ECB). Προσέξτε ότι ακόμα και αυτές θα ανακουφιστούν από μια τέτοια συμφωνία. Κι αυτό επειδή, όπως έχουν τα πράγματα σήμερα, με την κρίση χρέους και ύφεσης να πλήττει όλο και πιο βάναυσα τα υπερχρεωμένα κράτη, οι τράπεζες φοβούνται ότι το 'κούρεμα' που τελικά θα υποστούν θα είναι πολύ πιο άγαρμπο από αυτό στο οποίο θα συμφωνούσαν στο πλαίσιο της Συνόδου που πρότεινα παραπάνω. Επί πλέον, μια τέτοια συμφωνία θα τους εξασφάλιζε την συνέχιση της στήριξης από την ECB για χρόνια πολλά (ή έως ότου έρθει η πολυπόθητη Ανάκαμψη) ενώ, παράλληλα, η δραστηριοποίηση της ΕΙΒ θα ενέπνεε κύματα αισιοδοξίας για την αναπτέρωση της οικονομικής δραστηριότητας. Εν συντομία, μία συμφωνία σαν αυτή θα οδηγούσε στην άμεση συρρίκνωση του συνολικού χρέους χωρίς χαμένους. Αυτό θα το κατανοούσαν οι αγορές και πολύ γρήγορα η Σταθεροποίηση θα ήταν γεγονός (και τα περιβόητα spreads θα υποχωρούσαν).
Μετά την σταθεροποίηση, τι;
Η Σταθεροποίηση, όταν την πετύχουμε, θα βρει την Ευρώπη λαβωμένη, υποτονική, περισσότερο διαιρεμένη από ποτέ. Για να επιτευχθεί η Ανάκαμψη πρέπει πρώτα από όλα να μειωθεί κι άλλο, και σε βάθος χρόνου, το συνολικό χρέος, να αυξηθούν ραγδαία οι επενδύσεις και, πάνω από όλα, να ξανα-σχεδιαστεί η αρχιτεκτονική του ευρώ ώστε η Ευρώπη να μπορεί να κοιμάται ήσυχη με την σκέψη ότι διορθώθηκαν τα δομικά του προβλήματα και ότι μια νέα αρνητική εξέλιξη δεν θα μας επιστρέψει στην παγίδα του σημερινού φαύλου κύκλου. Πριν καταθέσω το δεύτερο μέρος της πρότασής μου, επιτρέψτε μου πρώτα μια επισκόπηση των προτάσεων που έχουν συζητηθεί ήδη για το μέλλον της ευρωζώνης καθώς και μια εξήγηση γιατί δεν τις θεωρώ ικανοποιητικές.
Αν η σημερινή Κρίση απέδειξε κάτι αυτό ήταν πως η νομισματική μας ένωση στερείται τα αμορτισέρ που χρειάζονται ώστε να απορροφήσουν τους κραδασμούς ενός μεγάλου σεισμού. Η ακαμψία του υπάρχοντος ευρωσυστήματος αντανακλάται στο ιδεολογικό τρίπτυχο της ευρωζώνης: "Απαγορεύεται η Διάσωση - Απαγορεύεται η Έξοδος - Απαγορεύεται η Αναδιάρθρωση". Με άλλα λόγια, ένα κράτος-μέλος το οποίο βρίσκεται στην δεινή θέση να μην μπορεί να αποπληρώσει τα χρέη του δεν δικαιούται να περιμένει βοήθεια από τις Βρυξέλλες, δεν δικαιούται να βγει από την ευρωζώνη (για να αντιμετωπίσει την κρίση υποτιμώντας το νόμισμά του), και δεν δικαιούται να απειλήσει με στάση πληρωμών ζητώντας καλύτερους όρους αποπληρωμής. Αυτό το τρίπτυχο επιβλήθηκε εξ αρχής με σκοπό να απαντηθεί η κριτική των ευρωσκεπτικιστών ότι η νομισματική ένωση θα έδινε κίνητρα σε κάποιες χώρες, όπως η Ιταλία και η Ελλάδα, να χρεώνονται χωρίς περιορισμούς με αποτέλεσμα το ευρώ να είναι ένα αδύνατο, πληθωριστικό νόμισμα. Τότε που σχεδιαζόταν το ευρώ, το τρίπτυχο άρεσε ως ιδέα με την τριπλή απαγόρευση να χαϊδεύει τα αυτιά, ιδίως τα γερμανικά, και να φαντάζει ως εγγύηση της αξίας του κοινού νομίσματος.
Το πρόβλημα όμως με το συγκεκριμένο τρίπτυχο είναι και δεν απέτρεψε τον υπερδανεισμό και είναι ανεφάρμοστο σε περίοδο Κρίσης (ίσως μάλιστα να μην τον απέτρεψε επειδή είναι ανεφάρμοστο). Πριν το 2008, τότε που το χρηματοπιστωτικό σύστημα παρήγαγε ωκεανούς νέου ιδιωτικού χρήματος καθημερινά, οι οικονομίες της ευρωζώνης μεγεθύνονταν όλες μαζί (αν και σε διαφορετικούς ρυθμούς και με διαφορετικό, ποιοτικά, τρόπο). Υπό αυτές τις συνθήκες, το τρίπτυχο άντεχε. Όταν όμως ήρθε η Πτώση, τα τρία του "Απαγορεύεται" άρχισαν να μην μπορούν να συγκατοικήσουν: Δεδομένου ότι, πράγματι, έξοδος από το ευρώ είναι τεχνικά αδύνατη, οι υπερχρεωμένες χώρες που βρέθηκαν σε αδυναμία αποπληρωμής δανείων είτε θα πτώχευαν (επιβάλλοντας de facto την Αναδιάρθρωση) είτε θα διασώζονταν (με την παροχή χαμηλότοκων δανείων). Τελικά, στην περίπτωση της Ελλάδας, η Γερμανία επέβαλε να μην γίνει ούτε το ένα ούτε και το άλλο. Απλά, το πρόβλημα παραπέμφθηκε, διογκούμενο, στο μέλλον. Πως; Προσφέροντας ένα νέο τεράστιο δάνειο σε όρους απαγορευτικούς. Γιατί απαγορευτικούς; Επειδή είχαν στόχο να διατηρήσουν ανέπαφο το τρίπτυχο. Με άλλα λόγια, το ότι το Μνημόνιο δεν μπορεί να χαρακτηριστεί Διάσωση της χώρας (ό,τι και να λέει ο πρωθυπουργός) οφείλεται στο ότι η Γερμανία το σχεδίασε ώστε να μην αποτελεί Διάσωση. Η αποτυχία του ήταν προϊόν σχεδίου και ουχί ατυχήματος. Γιατί; Επειδή η Γερμανία δεν είχε, τουλάχιστον ως τον περασμένο Μάιο, αποδεχθεί το τέλος του τρίπτυχου.
Πέρασαν έξι μήνες μέχρι η κα Μέρκελ να παραδεχθεί το προφανές: Ότι το πρόβλημα δεν λύθηκε τον Μάιο αλλά απλά αναβλήθηκε διογκούμενο. Η παραδοχή αυτή πήρε την μορφή της αναγνώρισης ότι το τρίπτυχο δεν μπορεί να επιζήσει της Κρίσης. Ότι πρέπει να αναθεωρηθεί. Κάπως έτσι προέκυψε η πρόταση της κας Μέρκελ, που ανοήτως αποδέχθηκε ο κ. Σαρκοζύ, να καταργηθεί το ένα από τα τρία "απαγορεύεται": το τρίτο, που απαγορεύει την Αναδιάρθρωση. Η σκέψη της κας Μέρκελ ήταν ότι, στο μέλλον, πρέπει να επιτρέπεται. Η τραγωδία εδώ είναι ότι αυτή της η πρόταση δεν θα βοηθήσει μελλοντικά ενώ υπονομεύει την δική της πολιτική που μας επέβαλε τον Μάιο και την οποία επιμένει ότι πρέπει να ακολουθήσουμε:
• Υπονομεύει το παρόν γιατί, όπως επισήμανε σωστά ο Γιώργος Παπανδρέου, οι αγορές άκουσαν περί Αναδιάρθρωσης και πανικοβλήθηκαν, παρά το γεγονός ότι η κα Μέρκελ δεν αναφερόταν στο υπάρχον χρέος. Τέτοια ώρα τέτοια λόγια. Η Κρίση είναι τόσο βαθειά που αυτά είναι ψιλά γράμματα για τις αγορές. Κάνουν σαν να θέλουν να πανικοβληθούν...
• Υπονομεύει το μέλλον επειδή, αντί να ενισχύει την αρχιτεκτονική της ευρωζώνης, την πλήττει ακόμα περισσότερο. Φανταστείτε να εκδίδει η Ελλάδα ομόλογα που προβλέπουν την πιθανή μείωση της ονομαστικής τους αξίας, σε περίπτωση που το κράτος μας αδυνατεί να τα πληρώσει. Ποιος θα τα αγοράσει; Κανείς, παρά μόνον αν του προσφέρουν τεράστια επιτόκια. Άρα, η πρόταση της κας Μέρκελ ουσιαστικά είναι να μην μπορούν τα κράτη που έχουν ανάγκη δανείων να δανείζονται. Άλλο ένα πειθαρχικό μέτρο το οποίο, ανεξάρτητα από τον αντίκτυπό του στην Ελλάδα, θα οδηγεί σε νέες κρίσεις χρέους χώρες που είναι ελλειμματικές - κρίσεις που (κι εδώ έγκειται η ανοησία της πρότασης) θα αποτελούν τροχοπέδη για ολόκληρη την ευρωζώνη, της Γερμανίας συμπεριλαμβανομένης
Μήπως η λύση βρίσκεται, όπως ισχυρίζονται κάποιοι φίλοι και συνάδελφοι, στην δημιουργία ενός Ευρωπαϊκού Νομισματικού Ταμείου (ΕΝΤ); Η ιδέα εδώ είναι να υπάρχει ένας μόνιμος μηχανισμός δανειοδότησης των υπερχρεωμένων κρατών, εφόσον αποδεχθούν αυστηρή λιτότητα, έως ότου μπορέσουν να ορθοποδήσουν. Με άλλα λόγια, η προτεινόμενη λύση είναι η μετατροπή του δικού μας μηχανισμού στήριξης ΔΝΤ-ΕΕ σε μόνιμο θεσμό εντός του κόλπου της ΕΕ - ένα ΕΝΤ που, ουσιαστικά, λειτουργεί ως εσωτερικό, μόνιμο ΔΝΤ. Θα ήταν κάτι τέτοιο μια λύση; Όχι και ξανά όχι. Το πρώτο όχι αναφέρεται στο γεγονός ότι, όπως αποδεικνύεται καθημερινά, αυτή η 'λύση', η οποία ήδη εφαρμόζεται στην Ελλάδα, δεν αποδίδει σε περιόδους Κρίσης. Το δεύτερο όχι αφορά το γεγονός ότι η πρόταση για ένα ΕΝΤ αγνοεί την ουσία του προβλήματος: Το πρόβλημα δεν είναι πως θα διασώζεται με νέα δάνεια ένα κράτος-μέλος αλλά το πως θα ξανα-σχεδιαστεί η αρχιτεκτονική του ευρώ ώστε τα μέλη-κράτη να μην χρειάζεται να διασωθούν με δανεικά υπό πίεση.
Εν πολλοίς, εδώ που φτάσαμε, η ευρωζώνη έχει έρθει αντιμέτωπη με το απλό αλλά αμείλικτο δίλημμα: Διαλύεται ή αλλάζει την αρχιτεκτονική της. Η διάλυση θα ήταν καταστροφική για όλους, τόσο για τις πλεονασματικές χώρες όσο και για τις υπερχρεωμένες. Ένα νέο γερμανικό νόμισμα θα υπερτιμάτο τόσο που η γερμανική βιομηχανία θα γονάτιζε, προς τέρψιν των ΗΠΑ και της Κίνας. Ένα νέο μαλακό ευρώ για εμάς τους παρακατιανούς (Έλληνες, Πορτογάλους κλπ) θα μας βοηθούσε μεν εξαγωγικά αλλά θα μας έστελνε στην αγκαλιά ενός άσπλαχνου στασιμοπληθωρισμού (συνύπαρξη ανεργίας και καλπάζοντος πληθωρισμού).
Συνεπώς, όλοι μας έχουμε συμφέρον να αποφύγουμε την διάλυση του ευρώ. Άρα, μας μένει ως μόνη ατραπός ο επανασχεδιασμός της ευρωζώνης. Πως την θέλουμε;
Τι πρέπει να αλλάξει;
Είναι πολλοί εκείνοι που πρεσβεύουν ότι η μόνη λύση είναι η ομοσπονδιοποίηση. Η δημιουργία οικονομικής κυβέρνησης της ευρωζώνης, όπως την χαρακτήρισε ο Νικολά Σαρκοζύ. Όμως με το που λένε κάτι τέτοιο, αμέσως πέφτουν σε βαθιά κατάθλιψη οι ίδιοι! Γιατί; Επειδή κατανοούν ότι πρόκειται για ουτοπία. Εδώ είδαμε και πάθαμε να εγκρίνουμε την Συμφωνία της Λισαβόνας. Ούτε στον αιώνα τον άπαντα δεν θα πέρναγε η ιδέα μιας οικονομικής ομοσπονδίας από τα κοινοβούλια της Γερμανίας, της Ιρλανδίας, της Δανίας κλπ κλπ. Με αυτή την σκέψη κατά νου, αποσύρουν την πρόταση της ομοσπονδίας και επιστρέφουν στην απόγνωση.
Κι όμως, δεν θα έπρεπε να απογοητεύονται. Ξέρετε γιατί; Επειδή δεν χρειάζεται καμία αλλαγή στο νομοθετικό πλαίσιο, κανένα μεγαλεπήβολο σχέδιο ομοσπονδίας, κανένας γύρος δημοψηφισμάτων και κοινοβουλευτικών διαδικασιών έγκρισης. Πράγματι, όλες οι αλλαγές που χρειάζονται μπορούν κάλλιστα να γίνουν χωρίς την παραμικρή θεσμική παρέμβαση. Μπορούμε να αποκτήσουμε, αύριο κιόλας, κοινή ευρωπαϊκή οικονομική πολιτική, de facto οικονομική ομοσπονδία. Το μόνο που χρειάζεται είναι τρεις απλές αλλά γενναίες παρεμβάσεις. Τις παραθέτω παρακάτω:
Μια νεα αρχιτεκτονική του ευρώ: Το δεύτερο μέρος της πρότασης
(1) Άμεση, και χωρίς κόστος, μεταφορά ομολόγων του κάθε κράτους-μέλους αξίας ίση με το 60% του ΑΕΠ του στην ECB η οποία, για να τα καλύψει, εκδίδει ευρωομόλογα ίσης αξίας. Τα κράτη εξακολουθούν να χρωστούν τα ομόλογα αυτά αλλά πληρώνουν χαμηλότερους τόκους ανάλογους με το επιτόκιο των ευρωομολόγων
(2) Μαζικό πανευρωπαϊκό επενδυτικό πρόγραμμα συγχρηματοδοτούμενο από τη ΕΙΒ και την ECB, η οποία χρησιμοποιεί (για το δικό της μέρος) τα ευρωομόλογα που εκδίδει
(3) Νέοι εποπτικοί μηχανισμοί που θα επιβάλουν την δημοσιονομική πειθαρχία στα κράτη
Σήμερα, μόνο το (3) συζητείται, υπό την ασφυκτική πίεση της Γερμανίας. Είναι προφανές ότι, από μόνη της, η πειθαρχία δεν θα φέρει την ανάκαμψη. Τα (1) και (2) όμως έχουν την δυνατότητα να την επιτύχουν. Ας τα δούμε ένα-ένα και προσεκτικά:
Η παρέμβαση (1) σέβεται και αντανακλά την αρχή του Maastricht σύμφωνα με την οποία τα κράτη δικαιούνται ένα χρέος της τάξης του 60% του ΑΕΠ. Είναι, αν θέλετε, το νόμιμο χρέος της κάθε χώρας. Αφού λοιπόν είναι νόμιμο, μπορεί κάλλιστα να περάσει στην ECB η οποία το αναλαμβάνει εκδίδοντας ευρωομόλογα για να το καλύψει (τα χρέη πάνω από το 60% της κάθε χώρας παραμένουν πρόβλημά της - ένα πρόβλημα που όμως έχει ήδη αντιμετωπιστεί με το πρώτο μέρος της πρότασης, βλ. παραπάνω). Μια τέτοια κίνηση έχει τρία ευεργετικά αποτελέσματα: Πρώτον, μειώνει ιδιαίτερα το συνολικό βάρος του χρέους καθώς θα μειωθούν σημαντικά οι συνολικοί τόκοι. Δεύτερον, δεν παραβιάζει το Maastricht και, συνεπώς, δίνει στην Γερμανία 'άλλοθι' να αποδεχθεί την συγκεκριμένη παρέμβαση. Τρίτον, εκδίδοντας ευρωομόλογα η ECB θα ελκύσει επενδυτές και wealth funds (Κίνα, Νορβηγία, Αραβικά Εμιράτα) που πολύ θα ήθελαν να τα αγοράσουν. Έτσι, το ευρώ θα θέσει υποψηφιότητα για τον ρόλο ενός νέου αποθεματικού νομίσματος (σήμερα μόνο το δολάριο παίζει αυτό τον ρόλο).
Η παρέμβαση (2) θα αποτελέσει την βάση για ένα νέο πανευρωπαϊκό New Deal με στόχο αρχικά την Ανάκαμψη και στην συνέχεια την Ανάπτυξη. Στην βάση δανεισμού που αποκλειστικό στόχο θα έχει τις παραγωγικές επενδύσεις (και όχι την κάλυψη ελλειμμάτων), θα επιτρέπει παραγωγικές επενδύσεις στις ευρωπαϊκές περιφέρειες (όχι μόνο του Νότου) που μαστίζονται από την ύφεση χωρίς να απαιτεί από τα κράτη (υπερχρεωμένα και μη) να καταβάλουν ποσοστό συγχρηματοδότησης (το οποίο θα καλύπτει πλέον η ECB με την χρήση ευρωομολόγων). Ουσιαστικά, με αυτόν τον τρόπο η ΕΙΒ θα μετατραπεί σε έναν μηχανισμό ανακύκλωσης των πλεονασμάτων άνευ του οποίου καμία νομισματική ένωση δεν μπορεί ούτε να λειτουργήσει αποδοτικά στις καλές εποχές ούτε και να απορροφά τους κραδασμούς μιας κρίσης.
Επίλογος
Πολύ σωστά, πολλοί με ρωτούν: Ωραία η ανάλυση αλλά τι κάνουμε; Ποια πρακτική λύση προτείνεις; Τι θα έπρεπε να προτείνει στην ΕΕ ο πρωθυπουργός (ιδίως τώρα που φαίνεται θυμωμένος με το αδιέξοδο στο οποίο ΔΝΤ και ΕΕ τον έχουν σπρώξει); Στο άρθρο αυτό κατέθεσα την απάντηση-πρότασή μου. Αποτελείται από δύο μέρη. Το πρώτο μέρος αφορά μία απλή κίνηση που μπορεί να σταθεροποιήσει την ευρωζώνη και να αντιμετωπίσει την Κρίση μέσα σε ημέρες. Το δεύτερο μέρος σκιαγραφεί τρεις απλές παρεμβάσεις που προσφέρουν στην Ευρώπη όλα τα πλεονεκτήματα μιας πραγματικής οικονομικής ενοποίησης χωρίς να χρειάζεται να αναλωθούμε σε συζητήσεις επί συζητήσεων και χρονοβόρες νομοθετικές ή θεσμικές αλλαγές οι οποίες, έτσι κι αλλιώς, θα οδηγούνταν σε αδιέξοδο. Νομίζω ότι αξίζει να συζητηθεί.
Υ.Γ. Η πρόταση αυτή είναι προϊόν μακρών συζητήσεων με τον Stuart Holland, ο οποίος την συνυπογράφει - βλ. εδώ για μία αγγλική έκδοση της ίδιας πρότασης. Ο Stuart διδάσκει οικονομικά στο Πανεπιστήμιο της Coimbra στην Πορτογαλία. Προηγουμένως είχε διατελέσει καθηγητής στα πανεπιστήμια της Οξφόρδης και του Sussex ενώ την δεκαετία 1979-1989 εκλεγόταν συνεχώς βουλευτής στη Βουλή των Κοινοτήτων (Βρετανία). Αν και ηγετικό στέλεχος του Εργατικού Κόμματος, επέλεξε την θέση του Συμβούλου του Προέδρου της Commission Jacques Delors σε μια περίοδο που ετίθεντο τα θεμέλια της ευρωζώνης.
18/11/2010
Όταν το σπίτι μας καίγεται, κάποια στιγμή πρέπει να σταματήσουμε την ερμηνεία του φαινομένου και να καταπιαστούμε με την πυρόσβεση. Ο αναγνώστης που θεωρεί ότι ο μηχανισμός στήριξης της ελληνικής οικονομίας έχει περιθώρια να αποδώσει επιθυμητά αποτελέσματα, ας σταματήσει την ανάγνωση εδώ. Όποιος ακόμα πιστεύει πως η Κρίση μπορεί να αντιμετωπιστεί σε εθνικό επίπεδο, μέσα από τον συνδυασμό περιορισμού του κράτους, αύξησης φόρων, καταπολέμησης της διαφθοράς και διαρθρωτικών αλλαγών, θα έπρεπε να έχει ήδη σταματήσει να διαβάζει. Το άρθρο αυτό έχει γραφτεί για εσάς που έχετε πλέον πειστεί, ίσως μετά το ξέσπασμα της Ιρλανδικής κρίσης, ότι όλη η Ευρώπη αρμενίζει στραβά. Ότι ναι μεν η Ελλάδα κουβαλάει από καιρό τα δικά της, ιδιαίτερα, αμαρτήματα αλλά ότι η παρούσα Κρίση μόνο σε Ευρωπαϊκό επίπεδο μπορεί να αντιμετωπιστεί. Στις αράδες που ακολουθούν προτείνω δύο εφικτές τομές που θα έβγαζαν την Ευρώπη από την Κρίση και θα έδιναν στην Ελλάδα τις ανάσες που χρειάζεται για να κάνει τις μεταρρυθμίσεις που τόση ανάγκη έχουμε.
Το ζητούμενο
Δύο πράγματα έχει ανάγκη η Ευρώπη: Σταθεροποίηση και Ανάκαμψη. Η Σταθεροποίηση απαιτεί το σπάσιμο του φαύλου κύκλου στην παγίδα του οποίου έχει πιαστεί όλη η ευρωζώνη. Ποιος είναι αυτός; Η ευρωζώνη ταλανίζεται από δύο παράλληλες και αλληλένδετες κρίσεις. Όμως η ΕΕ επικεντρώνεται στην μία αγνοώντας επιδεικτικά την άλλη. Έτσι, η συνολική Κρίση χειροτερεύει. Πιο συγκεκριμένα, η κρίση που τραβά την προσοχή όλων, είναι η κρίση χρέους των υπερχρεωμένων κρατών. Η Ευρώπη ρίχνει όλο της το βάρος στη τιθάσευση αυτής της κρίσης μέσω περιορισμών, περικοπών, λιτότητας κλπ. Στο μεταξύ τα γιατροσόφια αυτά έχουν ως αποτέλεσμα να φουντώνει η δεύτερη, παραμελημένη, κρίση που, δυστυχώς, είναι εξ ίσου σημαντική: Είναι η κρίση των ευρωπαϊκών τραπεζών στις οποίες 'ανήκει' το χρέος των υπερχρεωμένων κρατών. Πρόκειται για τράπεζες νεκροζώντανες που επιβιώνουν διασωληνομένες με την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ECB) η οποία τις κρατά σε αυτή την κατάσταση ζόμπι ταΐζοντας τες άπλετο, πάμφθηνο δανεικό χρήμα. Έλα όμως που εκείνες, όσα κεφάλαια και να τους δανείσει η ECB, αρνούνται να δανείσουν στις επιχειρήσεις και στα νοικοκυριά επειδή τρέμουν στην σκέψη ότι δεν θα πάρουν πίσω τα χρήματα που τους χρωστούν τα υπερχρεωμένα κράτη; Το αποτέλεσμα είναι μία πανευρωπαϊκή τραπεζική 'απεργία' δανειοδότησης του ιδιωτικού τομέα. Κάπως έτσι βαθαίνει η ύφεση, μειώνονται τα κρατικά έσοδα των υπερχρεωμένων κρατών, αυξάνονται τα χρέη τους ως ποσοστό του ΑΕΠ και, συνεπώς, πανικοβάλλονται ακόμα πιο πολύ οι τράπεζες.
Να ο φαύλος κύκλος που πρέπει να σπάσει ώστε να σταθεροποιηθεί η ευρωζώνη. Όμως και να σπάσει, αυτό δεν εγγυάται ότι δεν θα μας ξαναπροκύψει. Ούτε ότι το σπάσιμό του, από μόνο του, θα φέρει την Ανάκαμψη, δηλαδή την απορρόφηση 16 εκατομμυρίων ανέργων και 20 εκατομμυρίων υπο-απασχολούμενων ευρωπαίων που χάνουν, μέρα με την μέρα, την εμπιστοσύνη τους στην δυνατότητα της δημοκρατίας να βρει λύσεις, πέφτοντας έτσι εύκολα θύματα της ξενοφοβίας, της μισαλλοδοξίας και του λαϊκισμού. Για αυτό τον λόγο, καταθέτω μια πρόταση με δύο μέρη. Ένα για την Σταθεροποίηση της ευρωζώνης και αμέσως μετά ένα δεύτερο για την Ανάκαμψη.
Σταθεροποίηση: Το πρώτο μέρος της πρότασης
Πως λοιπόν σπάει ο φαύλος κύκλος που μεταδίδει την Κρίση από την Ελλάδα στην Ιρλανδία, και από την κρίση χρέους στην κρίση του τραπεζικού συστήματος, κατόπιν στην επιταχυνόμενη ύφεση και τανάπαλιν; Ιδού ένας απλός τρόπος: Φανταστείτε ότι αντί για τις διμερείς 'διαπραγματεύσεις' μεταξύ τρόικας και ελληνικής κυβέρνησης, ή τρόικας και ιρλανδικής κυβέρνησης, κλπ., συγκαλείται μία Τριμερής Σύνοδος στην οποία συμμετέχουν:
(Α) Αρχηγοί των υπερχρεωμένων κρατών (Ελλάδα, Ιρλανδία, Πορτογαλία, Ισπανία, Ιταλία, Βέλγιο),
(Β) Εκπρόσωποι των ευρωπαϊκών τραπεζών που κατέχουν τα ομόλογα των προηγούμενων, και
(Γ) Εκπρόσωποι της ευρωζώνης, της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας (ECB), της ΕΕ, ακόμα και του ΔΝΤ
Έχοντας και τα δύο μέρη του 'προβλήματος' στο τραπέζι της διαπραγμάτευσης, μαζί με τους ασκούντες την οικονομική πολιτική της ευρωζώνης, μια αμοιβαία επωφελής συμφωνία είναι εφικτή που θα συρρικνώσει το συνολικό χρέος, θα καταπραΰνει τις αγορές, και θα σταθεροποιήσει την κατάσταση. Ακολουθεί ένα παράδειγμα τέτοιας συμφωνίας:
(1) Οι ευρωπαϊκές τράπεζες αποδέχονται να μειώσουν τις απαιτήσεις τους από τα υπερχρεωμένα κράτη (π.χ. αποδεχόμενες νέα ομόλογα μικρότερης αξίας και μακρύτερης διάρκειας).
(2) Τα υπερχρεωμένα κράτη δεσμεύονται να περιορίσουν τις δαπάνες τους σε τομείς που δεν ενισχύουν την φτώχεια και δεν πλήττουν την μελλοντική παραγωγικότητα της χώρας τους.
(3) Η ECB αναλαμβάνει να παράσχει όση ρευστότητα χρειάζονται οι τράπεζες στο διηνεκές ενώ, παράλληλα, η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων (ΕIB) αναλαμβάνει να πολλαπλασιάσει, με συνοπτικές διαδικασίες, τις επενδυτικές της δραστηριότητες σε περιφέρειες, και όχι μόνο χώρες, πληττόμενες από την ύφεση.
Παρατηρήστε πως μια τέτοια συμφωνία θα συρρίκνωνε το συνολικό χρέος χωρίς να πλήξει τους κατόχους ομολόγων στο σύνολό τους (π.χ. ιδιώτες, ασφαλιστικά ταμεία) και σίγουρα όχι εκείνους που δεν έφταιξαν σε κάτι για την σημερινή ευρωπαϊκή Κρίση.
Έτσι, εξασφαλίζεται η αξιοπιστία των ευρωπαϊκών κρατών απέναντι στους δανειστές μας. Το 'κούρεμα' των κρατικών χρεών που θα προκύψει στο πλαίσιο του (1) παραπάνω θα αφορά μόνο τις ευρωπαϊκές τράπεζες που αμάρτησαν οικτρά προ του 2008 και οι οποίες, έτσι κι αλλιώς, φυτοζωούν ελέω του ευρωπαϊκού δημοσίου (της ECB). Προσέξτε ότι ακόμα και αυτές θα ανακουφιστούν από μια τέτοια συμφωνία. Κι αυτό επειδή, όπως έχουν τα πράγματα σήμερα, με την κρίση χρέους και ύφεσης να πλήττει όλο και πιο βάναυσα τα υπερχρεωμένα κράτη, οι τράπεζες φοβούνται ότι το 'κούρεμα' που τελικά θα υποστούν θα είναι πολύ πιο άγαρμπο από αυτό στο οποίο θα συμφωνούσαν στο πλαίσιο της Συνόδου που πρότεινα παραπάνω. Επί πλέον, μια τέτοια συμφωνία θα τους εξασφάλιζε την συνέχιση της στήριξης από την ECB για χρόνια πολλά (ή έως ότου έρθει η πολυπόθητη Ανάκαμψη) ενώ, παράλληλα, η δραστηριοποίηση της ΕΙΒ θα ενέπνεε κύματα αισιοδοξίας για την αναπτέρωση της οικονομικής δραστηριότητας. Εν συντομία, μία συμφωνία σαν αυτή θα οδηγούσε στην άμεση συρρίκνωση του συνολικού χρέους χωρίς χαμένους. Αυτό θα το κατανοούσαν οι αγορές και πολύ γρήγορα η Σταθεροποίηση θα ήταν γεγονός (και τα περιβόητα spreads θα υποχωρούσαν).
Μετά την σταθεροποίηση, τι;
Η Σταθεροποίηση, όταν την πετύχουμε, θα βρει την Ευρώπη λαβωμένη, υποτονική, περισσότερο διαιρεμένη από ποτέ. Για να επιτευχθεί η Ανάκαμψη πρέπει πρώτα από όλα να μειωθεί κι άλλο, και σε βάθος χρόνου, το συνολικό χρέος, να αυξηθούν ραγδαία οι επενδύσεις και, πάνω από όλα, να ξανα-σχεδιαστεί η αρχιτεκτονική του ευρώ ώστε η Ευρώπη να μπορεί να κοιμάται ήσυχη με την σκέψη ότι διορθώθηκαν τα δομικά του προβλήματα και ότι μια νέα αρνητική εξέλιξη δεν θα μας επιστρέψει στην παγίδα του σημερινού φαύλου κύκλου. Πριν καταθέσω το δεύτερο μέρος της πρότασής μου, επιτρέψτε μου πρώτα μια επισκόπηση των προτάσεων που έχουν συζητηθεί ήδη για το μέλλον της ευρωζώνης καθώς και μια εξήγηση γιατί δεν τις θεωρώ ικανοποιητικές.
Αν η σημερινή Κρίση απέδειξε κάτι αυτό ήταν πως η νομισματική μας ένωση στερείται τα αμορτισέρ που χρειάζονται ώστε να απορροφήσουν τους κραδασμούς ενός μεγάλου σεισμού. Η ακαμψία του υπάρχοντος ευρωσυστήματος αντανακλάται στο ιδεολογικό τρίπτυχο της ευρωζώνης: "Απαγορεύεται η Διάσωση - Απαγορεύεται η Έξοδος - Απαγορεύεται η Αναδιάρθρωση". Με άλλα λόγια, ένα κράτος-μέλος το οποίο βρίσκεται στην δεινή θέση να μην μπορεί να αποπληρώσει τα χρέη του δεν δικαιούται να περιμένει βοήθεια από τις Βρυξέλλες, δεν δικαιούται να βγει από την ευρωζώνη (για να αντιμετωπίσει την κρίση υποτιμώντας το νόμισμά του), και δεν δικαιούται να απειλήσει με στάση πληρωμών ζητώντας καλύτερους όρους αποπληρωμής. Αυτό το τρίπτυχο επιβλήθηκε εξ αρχής με σκοπό να απαντηθεί η κριτική των ευρωσκεπτικιστών ότι η νομισματική ένωση θα έδινε κίνητρα σε κάποιες χώρες, όπως η Ιταλία και η Ελλάδα, να χρεώνονται χωρίς περιορισμούς με αποτέλεσμα το ευρώ να είναι ένα αδύνατο, πληθωριστικό νόμισμα. Τότε που σχεδιαζόταν το ευρώ, το τρίπτυχο άρεσε ως ιδέα με την τριπλή απαγόρευση να χαϊδεύει τα αυτιά, ιδίως τα γερμανικά, και να φαντάζει ως εγγύηση της αξίας του κοινού νομίσματος.
Το πρόβλημα όμως με το συγκεκριμένο τρίπτυχο είναι και δεν απέτρεψε τον υπερδανεισμό και είναι ανεφάρμοστο σε περίοδο Κρίσης (ίσως μάλιστα να μην τον απέτρεψε επειδή είναι ανεφάρμοστο). Πριν το 2008, τότε που το χρηματοπιστωτικό σύστημα παρήγαγε ωκεανούς νέου ιδιωτικού χρήματος καθημερινά, οι οικονομίες της ευρωζώνης μεγεθύνονταν όλες μαζί (αν και σε διαφορετικούς ρυθμούς και με διαφορετικό, ποιοτικά, τρόπο). Υπό αυτές τις συνθήκες, το τρίπτυχο άντεχε. Όταν όμως ήρθε η Πτώση, τα τρία του "Απαγορεύεται" άρχισαν να μην μπορούν να συγκατοικήσουν: Δεδομένου ότι, πράγματι, έξοδος από το ευρώ είναι τεχνικά αδύνατη, οι υπερχρεωμένες χώρες που βρέθηκαν σε αδυναμία αποπληρωμής δανείων είτε θα πτώχευαν (επιβάλλοντας de facto την Αναδιάρθρωση) είτε θα διασώζονταν (με την παροχή χαμηλότοκων δανείων). Τελικά, στην περίπτωση της Ελλάδας, η Γερμανία επέβαλε να μην γίνει ούτε το ένα ούτε και το άλλο. Απλά, το πρόβλημα παραπέμφθηκε, διογκούμενο, στο μέλλον. Πως; Προσφέροντας ένα νέο τεράστιο δάνειο σε όρους απαγορευτικούς. Γιατί απαγορευτικούς; Επειδή είχαν στόχο να διατηρήσουν ανέπαφο το τρίπτυχο. Με άλλα λόγια, το ότι το Μνημόνιο δεν μπορεί να χαρακτηριστεί Διάσωση της χώρας (ό,τι και να λέει ο πρωθυπουργός) οφείλεται στο ότι η Γερμανία το σχεδίασε ώστε να μην αποτελεί Διάσωση. Η αποτυχία του ήταν προϊόν σχεδίου και ουχί ατυχήματος. Γιατί; Επειδή η Γερμανία δεν είχε, τουλάχιστον ως τον περασμένο Μάιο, αποδεχθεί το τέλος του τρίπτυχου.
Πέρασαν έξι μήνες μέχρι η κα Μέρκελ να παραδεχθεί το προφανές: Ότι το πρόβλημα δεν λύθηκε τον Μάιο αλλά απλά αναβλήθηκε διογκούμενο. Η παραδοχή αυτή πήρε την μορφή της αναγνώρισης ότι το τρίπτυχο δεν μπορεί να επιζήσει της Κρίσης. Ότι πρέπει να αναθεωρηθεί. Κάπως έτσι προέκυψε η πρόταση της κας Μέρκελ, που ανοήτως αποδέχθηκε ο κ. Σαρκοζύ, να καταργηθεί το ένα από τα τρία "απαγορεύεται": το τρίτο, που απαγορεύει την Αναδιάρθρωση. Η σκέψη της κας Μέρκελ ήταν ότι, στο μέλλον, πρέπει να επιτρέπεται. Η τραγωδία εδώ είναι ότι αυτή της η πρόταση δεν θα βοηθήσει μελλοντικά ενώ υπονομεύει την δική της πολιτική που μας επέβαλε τον Μάιο και την οποία επιμένει ότι πρέπει να ακολουθήσουμε:
• Υπονομεύει το παρόν γιατί, όπως επισήμανε σωστά ο Γιώργος Παπανδρέου, οι αγορές άκουσαν περί Αναδιάρθρωσης και πανικοβλήθηκαν, παρά το γεγονός ότι η κα Μέρκελ δεν αναφερόταν στο υπάρχον χρέος. Τέτοια ώρα τέτοια λόγια. Η Κρίση είναι τόσο βαθειά που αυτά είναι ψιλά γράμματα για τις αγορές. Κάνουν σαν να θέλουν να πανικοβληθούν...
• Υπονομεύει το μέλλον επειδή, αντί να ενισχύει την αρχιτεκτονική της ευρωζώνης, την πλήττει ακόμα περισσότερο. Φανταστείτε να εκδίδει η Ελλάδα ομόλογα που προβλέπουν την πιθανή μείωση της ονομαστικής τους αξίας, σε περίπτωση που το κράτος μας αδυνατεί να τα πληρώσει. Ποιος θα τα αγοράσει; Κανείς, παρά μόνον αν του προσφέρουν τεράστια επιτόκια. Άρα, η πρόταση της κας Μέρκελ ουσιαστικά είναι να μην μπορούν τα κράτη που έχουν ανάγκη δανείων να δανείζονται. Άλλο ένα πειθαρχικό μέτρο το οποίο, ανεξάρτητα από τον αντίκτυπό του στην Ελλάδα, θα οδηγεί σε νέες κρίσεις χρέους χώρες που είναι ελλειμματικές - κρίσεις που (κι εδώ έγκειται η ανοησία της πρότασης) θα αποτελούν τροχοπέδη για ολόκληρη την ευρωζώνη, της Γερμανίας συμπεριλαμβανομένης
Μήπως η λύση βρίσκεται, όπως ισχυρίζονται κάποιοι φίλοι και συνάδελφοι, στην δημιουργία ενός Ευρωπαϊκού Νομισματικού Ταμείου (ΕΝΤ); Η ιδέα εδώ είναι να υπάρχει ένας μόνιμος μηχανισμός δανειοδότησης των υπερχρεωμένων κρατών, εφόσον αποδεχθούν αυστηρή λιτότητα, έως ότου μπορέσουν να ορθοποδήσουν. Με άλλα λόγια, η προτεινόμενη λύση είναι η μετατροπή του δικού μας μηχανισμού στήριξης ΔΝΤ-ΕΕ σε μόνιμο θεσμό εντός του κόλπου της ΕΕ - ένα ΕΝΤ που, ουσιαστικά, λειτουργεί ως εσωτερικό, μόνιμο ΔΝΤ. Θα ήταν κάτι τέτοιο μια λύση; Όχι και ξανά όχι. Το πρώτο όχι αναφέρεται στο γεγονός ότι, όπως αποδεικνύεται καθημερινά, αυτή η 'λύση', η οποία ήδη εφαρμόζεται στην Ελλάδα, δεν αποδίδει σε περιόδους Κρίσης. Το δεύτερο όχι αφορά το γεγονός ότι η πρόταση για ένα ΕΝΤ αγνοεί την ουσία του προβλήματος: Το πρόβλημα δεν είναι πως θα διασώζεται με νέα δάνεια ένα κράτος-μέλος αλλά το πως θα ξανα-σχεδιαστεί η αρχιτεκτονική του ευρώ ώστε τα μέλη-κράτη να μην χρειάζεται να διασωθούν με δανεικά υπό πίεση.
Εν πολλοίς, εδώ που φτάσαμε, η ευρωζώνη έχει έρθει αντιμέτωπη με το απλό αλλά αμείλικτο δίλημμα: Διαλύεται ή αλλάζει την αρχιτεκτονική της. Η διάλυση θα ήταν καταστροφική για όλους, τόσο για τις πλεονασματικές χώρες όσο και για τις υπερχρεωμένες. Ένα νέο γερμανικό νόμισμα θα υπερτιμάτο τόσο που η γερμανική βιομηχανία θα γονάτιζε, προς τέρψιν των ΗΠΑ και της Κίνας. Ένα νέο μαλακό ευρώ για εμάς τους παρακατιανούς (Έλληνες, Πορτογάλους κλπ) θα μας βοηθούσε μεν εξαγωγικά αλλά θα μας έστελνε στην αγκαλιά ενός άσπλαχνου στασιμοπληθωρισμού (συνύπαρξη ανεργίας και καλπάζοντος πληθωρισμού).
Συνεπώς, όλοι μας έχουμε συμφέρον να αποφύγουμε την διάλυση του ευρώ. Άρα, μας μένει ως μόνη ατραπός ο επανασχεδιασμός της ευρωζώνης. Πως την θέλουμε;
Τι πρέπει να αλλάξει;
Είναι πολλοί εκείνοι που πρεσβεύουν ότι η μόνη λύση είναι η ομοσπονδιοποίηση. Η δημιουργία οικονομικής κυβέρνησης της ευρωζώνης, όπως την χαρακτήρισε ο Νικολά Σαρκοζύ. Όμως με το που λένε κάτι τέτοιο, αμέσως πέφτουν σε βαθιά κατάθλιψη οι ίδιοι! Γιατί; Επειδή κατανοούν ότι πρόκειται για ουτοπία. Εδώ είδαμε και πάθαμε να εγκρίνουμε την Συμφωνία της Λισαβόνας. Ούτε στον αιώνα τον άπαντα δεν θα πέρναγε η ιδέα μιας οικονομικής ομοσπονδίας από τα κοινοβούλια της Γερμανίας, της Ιρλανδίας, της Δανίας κλπ κλπ. Με αυτή την σκέψη κατά νου, αποσύρουν την πρόταση της ομοσπονδίας και επιστρέφουν στην απόγνωση.
Κι όμως, δεν θα έπρεπε να απογοητεύονται. Ξέρετε γιατί; Επειδή δεν χρειάζεται καμία αλλαγή στο νομοθετικό πλαίσιο, κανένα μεγαλεπήβολο σχέδιο ομοσπονδίας, κανένας γύρος δημοψηφισμάτων και κοινοβουλευτικών διαδικασιών έγκρισης. Πράγματι, όλες οι αλλαγές που χρειάζονται μπορούν κάλλιστα να γίνουν χωρίς την παραμικρή θεσμική παρέμβαση. Μπορούμε να αποκτήσουμε, αύριο κιόλας, κοινή ευρωπαϊκή οικονομική πολιτική, de facto οικονομική ομοσπονδία. Το μόνο που χρειάζεται είναι τρεις απλές αλλά γενναίες παρεμβάσεις. Τις παραθέτω παρακάτω:
Μια νεα αρχιτεκτονική του ευρώ: Το δεύτερο μέρος της πρότασης
(1) Άμεση, και χωρίς κόστος, μεταφορά ομολόγων του κάθε κράτους-μέλους αξίας ίση με το 60% του ΑΕΠ του στην ECB η οποία, για να τα καλύψει, εκδίδει ευρωομόλογα ίσης αξίας. Τα κράτη εξακολουθούν να χρωστούν τα ομόλογα αυτά αλλά πληρώνουν χαμηλότερους τόκους ανάλογους με το επιτόκιο των ευρωομολόγων
(2) Μαζικό πανευρωπαϊκό επενδυτικό πρόγραμμα συγχρηματοδοτούμενο από τη ΕΙΒ και την ECB, η οποία χρησιμοποιεί (για το δικό της μέρος) τα ευρωομόλογα που εκδίδει
(3) Νέοι εποπτικοί μηχανισμοί που θα επιβάλουν την δημοσιονομική πειθαρχία στα κράτη
Σήμερα, μόνο το (3) συζητείται, υπό την ασφυκτική πίεση της Γερμανίας. Είναι προφανές ότι, από μόνη της, η πειθαρχία δεν θα φέρει την ανάκαμψη. Τα (1) και (2) όμως έχουν την δυνατότητα να την επιτύχουν. Ας τα δούμε ένα-ένα και προσεκτικά:
Η παρέμβαση (1) σέβεται και αντανακλά την αρχή του Maastricht σύμφωνα με την οποία τα κράτη δικαιούνται ένα χρέος της τάξης του 60% του ΑΕΠ. Είναι, αν θέλετε, το νόμιμο χρέος της κάθε χώρας. Αφού λοιπόν είναι νόμιμο, μπορεί κάλλιστα να περάσει στην ECB η οποία το αναλαμβάνει εκδίδοντας ευρωομόλογα για να το καλύψει (τα χρέη πάνω από το 60% της κάθε χώρας παραμένουν πρόβλημά της - ένα πρόβλημα που όμως έχει ήδη αντιμετωπιστεί με το πρώτο μέρος της πρότασης, βλ. παραπάνω). Μια τέτοια κίνηση έχει τρία ευεργετικά αποτελέσματα: Πρώτον, μειώνει ιδιαίτερα το συνολικό βάρος του χρέους καθώς θα μειωθούν σημαντικά οι συνολικοί τόκοι. Δεύτερον, δεν παραβιάζει το Maastricht και, συνεπώς, δίνει στην Γερμανία 'άλλοθι' να αποδεχθεί την συγκεκριμένη παρέμβαση. Τρίτον, εκδίδοντας ευρωομόλογα η ECB θα ελκύσει επενδυτές και wealth funds (Κίνα, Νορβηγία, Αραβικά Εμιράτα) που πολύ θα ήθελαν να τα αγοράσουν. Έτσι, το ευρώ θα θέσει υποψηφιότητα για τον ρόλο ενός νέου αποθεματικού νομίσματος (σήμερα μόνο το δολάριο παίζει αυτό τον ρόλο).
Η παρέμβαση (2) θα αποτελέσει την βάση για ένα νέο πανευρωπαϊκό New Deal με στόχο αρχικά την Ανάκαμψη και στην συνέχεια την Ανάπτυξη. Στην βάση δανεισμού που αποκλειστικό στόχο θα έχει τις παραγωγικές επενδύσεις (και όχι την κάλυψη ελλειμμάτων), θα επιτρέπει παραγωγικές επενδύσεις στις ευρωπαϊκές περιφέρειες (όχι μόνο του Νότου) που μαστίζονται από την ύφεση χωρίς να απαιτεί από τα κράτη (υπερχρεωμένα και μη) να καταβάλουν ποσοστό συγχρηματοδότησης (το οποίο θα καλύπτει πλέον η ECB με την χρήση ευρωομολόγων). Ουσιαστικά, με αυτόν τον τρόπο η ΕΙΒ θα μετατραπεί σε έναν μηχανισμό ανακύκλωσης των πλεονασμάτων άνευ του οποίου καμία νομισματική ένωση δεν μπορεί ούτε να λειτουργήσει αποδοτικά στις καλές εποχές ούτε και να απορροφά τους κραδασμούς μιας κρίσης.
Επίλογος
Πολύ σωστά, πολλοί με ρωτούν: Ωραία η ανάλυση αλλά τι κάνουμε; Ποια πρακτική λύση προτείνεις; Τι θα έπρεπε να προτείνει στην ΕΕ ο πρωθυπουργός (ιδίως τώρα που φαίνεται θυμωμένος με το αδιέξοδο στο οποίο ΔΝΤ και ΕΕ τον έχουν σπρώξει); Στο άρθρο αυτό κατέθεσα την απάντηση-πρότασή μου. Αποτελείται από δύο μέρη. Το πρώτο μέρος αφορά μία απλή κίνηση που μπορεί να σταθεροποιήσει την ευρωζώνη και να αντιμετωπίσει την Κρίση μέσα σε ημέρες. Το δεύτερο μέρος σκιαγραφεί τρεις απλές παρεμβάσεις που προσφέρουν στην Ευρώπη όλα τα πλεονεκτήματα μιας πραγματικής οικονομικής ενοποίησης χωρίς να χρειάζεται να αναλωθούμε σε συζητήσεις επί συζητήσεων και χρονοβόρες νομοθετικές ή θεσμικές αλλαγές οι οποίες, έτσι κι αλλιώς, θα οδηγούνταν σε αδιέξοδο. Νομίζω ότι αξίζει να συζητηθεί.
Υ.Γ. Η πρόταση αυτή είναι προϊόν μακρών συζητήσεων με τον Stuart Holland, ο οποίος την συνυπογράφει - βλ. εδώ για μία αγγλική έκδοση της ίδιας πρότασης. Ο Stuart διδάσκει οικονομικά στο Πανεπιστήμιο της Coimbra στην Πορτογαλία. Προηγουμένως είχε διατελέσει καθηγητής στα πανεπιστήμια της Οξφόρδης και του Sussex ενώ την δεκαετία 1979-1989 εκλεγόταν συνεχώς βουλευτής στη Βουλή των Κοινοτήτων (Βρετανία). Αν και ηγετικό στέλεχος του Εργατικού Κόμματος, επέλεξε την θέση του Συμβούλου του Προέδρου της Commission Jacques Delors σε μια περίοδο που ετίθεντο τα θεμέλια της ευρωζώνης.
Wednesday, 17 November 2010
Το μάθημα του Πολυτεχνείου
Η σημαία του Πολυτεχνείου φυλάσσεται από τη νεολαία ΠΑΣΟΚ. Για πολλούς τότε ήταν η εκκίνηση μίας ενδιαφέρουσας διαδρομής. Πρώτα πορεύεσαι με τη σημαία του Πολυτεχνείου, μέχρι που βλέπεις μπροστά σου να σχηματίζεται η όμορφη σημαία της παραδεισένιας Ευκαιρίας…
Το Πολυτεχνείο και η πορεία του έχτισαν πολιτικές καριέρες, χορήγησαν άλλοθι σε μία ολόκληρη γενιά και κουβάλησαν το παράπονο πολλών περισσότερων. Ομως μετά από 37 χρόνια, το Πολυτεχνείο μπορεί πλέον να μπει στις πραγματικές του διαστάσεις.
Συνεχίζει να μας εμπνέει, αλλά με διαφορετικό τρόπο. Δεν ξέρω πλέον τι είναι πιο διδακτικό να δείξει κανείς στα παιδιά του. Τους φοιτητές πάνω στα κάγκελα ή τους συναγωνιστές τους που πλούτισαν από ένα Νοέμβρη;
Το Πολυτεχνείο και η πορεία του έχτισαν πολιτικές καριέρες, χορήγησαν άλλοθι σε μία ολόκληρη γενιά και κουβάλησαν το παράπονο πολλών περισσότερων. Ομως μετά από 37 χρόνια, το Πολυτεχνείο μπορεί πλέον να μπει στις πραγματικές του διαστάσεις.
Συνεχίζει να μας εμπνέει, αλλά με διαφορετικό τρόπο. Δεν ξέρω πλέον τι είναι πιο διδακτικό να δείξει κανείς στα παιδιά του. Τους φοιτητές πάνω στα κάγκελα ή τους συναγωνιστές τους που πλούτισαν από ένα Νοέμβρη;
Tuesday, 16 November 2010
Σε πλήρη σύγχυση
Από τον ΦΙΛΙΠΠΟ ΣΥΡΙΓΟ
Μάταια προσπαθώ να ανακαλύψω το βαθύτερο νόημα από τη δεύτερη Κυριακή των αυτοδιοικητικών εκλογών.
Να καταλάβω, δηλαδή, αν πράγματι εθριάμβευσε η αυτοδιοίκηση ή το Μνημόνιο, αν τελικά νίκησε (πόσο και πότε) το ΠΑΣΟΚ ή η Νέα Δημοκρατία και τι ακριβώς έγινε με την αποχή, την οποία άλλοι επισείουν ως φόβητρο πάνω από την πολιτική σκηνή και άλλοι την προσπερνούν αδιάφορα. Σαν να μην υπήρξε...
ΜΠΕΡΔΕΥΟΜΑΙ όμως, δεν τα καταφέρνω. Γιατί εκεί που (για παράδειγμα) πήγαινα, την Κυριακή το βράδυ, να νιώσω ανακούφιση με την απρόσμενη ήττα της χριστιανοδεξιάς μούχλας από το «κίνημα των πολιτών» στη Θεσσαλονίκη, άκουσα τον ίδιο τον Μπουτάρη να ευχαριστεί και την Ντόρα για τη βοήθεια που προσέφερε σ' αυτή την ανιδιοτελή προσπάθεια! Και ξαφνικά προβληματίστηκα...
ΓΙΑΤΙ, εντάξει, μπορεί στον Πειραιά να άξιζε την ήττα ο αλαζών και εκδικητικός Ι. Μίχας, που, εκτός των άλλων, έβαλε «βέτο» για έναν άνθρωπο (Φασούλας), ο οποίος ίσως να μην τα κατάφερε ως δήμαρχος, αλλά σίγουρα στην Ελλάδα έχει προσφέρει πολύ περισσότερα από τον ίδιο, όμως ποιος μπορεί να παραβλέψει ότι αυτή η «θεία δίκη» εν τέλει συνδυάστηκε με την επικράτηση των ίδιων (ή και χειρότερων...) αντιλήψεων και νοοτροπιών, που αποδοκιμάστηκαν στη Θεσσαλονίκη;
ΑΦΗΣΤΕ πια την Αθήνα! Με έναν... φευγάτο Κακλαμάνη να επιτίθεται με όλα τα μέσα στον αρχικά ήρεμο και πράο Καμίνη, που όμως κι αυτός δεν άργησε να βγάλει νύχια για να ενσωματωθεί έτσι στο πολιτικό κλίμα που τόσο συμβάλλει στην... ανάταση της χώρας. Τον «γνωρίσαμε» ως συνήγορο του Πολίτη, αλλά παρ' όλα αυτά, δεν καταξιώθηκε ούτε ως συνήγορος του εαυτού του, όταν ανάμεσα στις δύο Κυριακές δέχτηκε συνδυασμένη τηλεοπτική επίθεση για τις θέσεις του υπέρ των μεταναστών, από άγριους φύλακες της δεξιάς πολυκατοικίας!
ΑΥΤΟΣ ο Καμίνης, λοιπόν, πώς θα λειτουργήσει μέσα στη ζούγκλα μιας πρωτεύουσας που καταρρέει;
ΑΛΛΑ και στην Πελοπόννησο ποιος θα μας πει τι έγινε; Ποιος νίκησε τελικά, με την επικράτηση του Τατούλη; Μήπως ο Γιώργος που τον επέλεξε, μήπως το Μνημόνιο με το οποίο συμπαρατάχθηκε, μήπως ο Καραμανλής που τον υπουργοποίησε, μήπως ο Μητσοτάκης που τον πλάνεψε, ή μήπως το ΕΚΚΕ που τον εξέθρεψε πολιτικά, πριν ακολουθήσει (λέμε τώρα...) την οδό της απωλείας;
ΟΣΟ για τον Σγουρό, ήταν πράγματι (όπως και ο Ψωμιάδης) πολύ σκληρός για να πεθάνει. Το είχε αποδείξει όταν του 'κατσε η μεγάλη αναποδιά, με τους 11 ντοπαρισμένους στην άρση βαρών. Ηταν ο μόνος που, με το στόμα κλειστό, βγήκε λάδι, όταν οι συνοδοιπόροι του καίγονταν στην πυρά!
ΑΛΛΑ κι αυτό το σιβυλλικό «διοικητικό στέλεχος της Alpha Bank» τι άραγε να σημαίνει; Στόματα κλειστά (όχι μόνο απ' αυτόν, αλλά και από τον νέο και άφθαρτο Κικίλια)!
ΕΤΣΙ συμβαίνει όταν δεν έχεις τίποτα να πεις ή πάρα πολλά να κρύψεις...
www.enet.gr (16-11-2010)
Μάταια προσπαθώ να ανακαλύψω το βαθύτερο νόημα από τη δεύτερη Κυριακή των αυτοδιοικητικών εκλογών.
Να καταλάβω, δηλαδή, αν πράγματι εθριάμβευσε η αυτοδιοίκηση ή το Μνημόνιο, αν τελικά νίκησε (πόσο και πότε) το ΠΑΣΟΚ ή η Νέα Δημοκρατία και τι ακριβώς έγινε με την αποχή, την οποία άλλοι επισείουν ως φόβητρο πάνω από την πολιτική σκηνή και άλλοι την προσπερνούν αδιάφορα. Σαν να μην υπήρξε...
ΜΠΕΡΔΕΥΟΜΑΙ όμως, δεν τα καταφέρνω. Γιατί εκεί που (για παράδειγμα) πήγαινα, την Κυριακή το βράδυ, να νιώσω ανακούφιση με την απρόσμενη ήττα της χριστιανοδεξιάς μούχλας από το «κίνημα των πολιτών» στη Θεσσαλονίκη, άκουσα τον ίδιο τον Μπουτάρη να ευχαριστεί και την Ντόρα για τη βοήθεια που προσέφερε σ' αυτή την ανιδιοτελή προσπάθεια! Και ξαφνικά προβληματίστηκα...
ΓΙΑΤΙ, εντάξει, μπορεί στον Πειραιά να άξιζε την ήττα ο αλαζών και εκδικητικός Ι. Μίχας, που, εκτός των άλλων, έβαλε «βέτο» για έναν άνθρωπο (Φασούλας), ο οποίος ίσως να μην τα κατάφερε ως δήμαρχος, αλλά σίγουρα στην Ελλάδα έχει προσφέρει πολύ περισσότερα από τον ίδιο, όμως ποιος μπορεί να παραβλέψει ότι αυτή η «θεία δίκη» εν τέλει συνδυάστηκε με την επικράτηση των ίδιων (ή και χειρότερων...) αντιλήψεων και νοοτροπιών, που αποδοκιμάστηκαν στη Θεσσαλονίκη;
ΑΦΗΣΤΕ πια την Αθήνα! Με έναν... φευγάτο Κακλαμάνη να επιτίθεται με όλα τα μέσα στον αρχικά ήρεμο και πράο Καμίνη, που όμως κι αυτός δεν άργησε να βγάλει νύχια για να ενσωματωθεί έτσι στο πολιτικό κλίμα που τόσο συμβάλλει στην... ανάταση της χώρας. Τον «γνωρίσαμε» ως συνήγορο του Πολίτη, αλλά παρ' όλα αυτά, δεν καταξιώθηκε ούτε ως συνήγορος του εαυτού του, όταν ανάμεσα στις δύο Κυριακές δέχτηκε συνδυασμένη τηλεοπτική επίθεση για τις θέσεις του υπέρ των μεταναστών, από άγριους φύλακες της δεξιάς πολυκατοικίας!
ΑΥΤΟΣ ο Καμίνης, λοιπόν, πώς θα λειτουργήσει μέσα στη ζούγκλα μιας πρωτεύουσας που καταρρέει;
ΑΛΛΑ και στην Πελοπόννησο ποιος θα μας πει τι έγινε; Ποιος νίκησε τελικά, με την επικράτηση του Τατούλη; Μήπως ο Γιώργος που τον επέλεξε, μήπως το Μνημόνιο με το οποίο συμπαρατάχθηκε, μήπως ο Καραμανλής που τον υπουργοποίησε, μήπως ο Μητσοτάκης που τον πλάνεψε, ή μήπως το ΕΚΚΕ που τον εξέθρεψε πολιτικά, πριν ακολουθήσει (λέμε τώρα...) την οδό της απωλείας;
ΟΣΟ για τον Σγουρό, ήταν πράγματι (όπως και ο Ψωμιάδης) πολύ σκληρός για να πεθάνει. Το είχε αποδείξει όταν του 'κατσε η μεγάλη αναποδιά, με τους 11 ντοπαρισμένους στην άρση βαρών. Ηταν ο μόνος που, με το στόμα κλειστό, βγήκε λάδι, όταν οι συνοδοιπόροι του καίγονταν στην πυρά!
ΑΛΛΑ κι αυτό το σιβυλλικό «διοικητικό στέλεχος της Alpha Bank» τι άραγε να σημαίνει; Στόματα κλειστά (όχι μόνο απ' αυτόν, αλλά και από τον νέο και άφθαρτο Κικίλια)!
ΕΤΣΙ συμβαίνει όταν δεν έχεις τίποτα να πεις ή πάρα πολλά να κρύψεις...
www.enet.gr (16-11-2010)
Saturday, 13 November 2010
Ο κ. Παπαδήμος μίλησε
13/11/2010
του Γιάνη Βαρουφάκη
Όταν ο Γιώργος Παπανδρέου προσπαθούσε να συγκροτήσει την κυβέρνησή του, τον περασμένο Οκτώβρη, έκανε ό,τι πέρναγε από το χέρι του για να πείσει τον κ. Λουκά Παπαδήμο να δεχθεί να αφήσει την θέση του Αντιπροέδρου της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας (ΕΚΤ) στην Φραγκφούρτη, να μετακομίσει στην Πλατεία Συντάγματος και να αναλάβει το Υπουργείο Οικονομικών. Είχε ανάγκη ο πρωθυπουργός τον κ. Παπαδήμο καθώς γνώριζε ότι οι εξελίξεις θα ήταν ραγδαίες και απαιτούσαν στο τιμόνι της οικονομίας έναν άνθρωπο που τόσο οι "αγορές" όσο και οι Ευρωπαίοι ηγέτες εμπιστεύονταν.Η υψηλή θέση του κ. Παπαδήμου στην ΕΚΤ θα ήταν για την νέα τότε κυβέρνηση ένα σημαντικό αρχικό κεφάλαιο.
Δεν ήταν ανεδαφική η προσδοκία του κ. Παπανδρέου. Είχε αρκετούς λόγους να πιστεύει ότι ο τότε Αντιπρόεδρος της ΕΚΤ ίσως να δεχόταν. Έτσι κι αλλιώς η θητεία του στην ΕΚΤ θα έληγε τους επόμενους μήνες (όπως και έληξε, καθιστώντας τον τώρα, ουσιαστικά, συνταξιούχο) και μια μετακίνηση στην Πλατεία Συντάγματος θα του έδινε την ευκαιρία να αποδείξει ότι οι γνώσεις και η εμπειρία του, μετά από τόσα χρόνια αρχικά ως Διοικητής της Τράπεζας της Ελλάδος και κατόπιν ως Αντιπρόεδρος στην ΕΚΤ, μπορούσαν να τεθούν στην υπηρεσία της χώρας που τον ανέδειξε στην πιο δύσκολη στιγμή της. Ακόμα, δεν θα μου έκανε εντύπωση αν ο πρωθυπουργός σκέφτηκε, εύλογα, ότι ο κ. Παπαδήμος μπορεί να ένιωθε και ένα χρέος απέναντι στον πατέρα του, χωρίς τον οποίο δύσκολα θα γινόταν καθηγητής οικονομικών στο Τμήμα μου και βέβαια ποτέ και Διοικητής της Τράπεζας της Ελλάδος.
Τελικά ο κ. Αντιπρόεδρος απέρριψε τις επίμονες εκκλήσεις του πρωθυπουργού. Παρέμεινε στην θέση του στην ΕΚΤ μέχρι την τελευταία μέρα της θητείας του και, όταν πλέον βγήκε στην σύνταξη, γύρισε στην Αθήνα και δέχθηκε να γίνει ένας ακόμα άμισθος, σύμβουλος του πρωθυπουργού. Την περασμένη Τετάρτη, εν μέσω των δύο αυτο-διοικητικών εκλογικών αναμετρήσεων, ο κ. Παπαδήμος μίλησε δημοσίως. Έδωσε δημόσια διάλεξη από το βήμα του Μεγάρου για την ευρωπαϊκή και ελληνική κρίση των ημερών. Και τι είπε;
Απολύτως τίποτα που να έχει την παραμικρή σημασία. (Την ομιλία του μπορείτε να την διαβάσετε εδώ). Ο κ. Παπαδήμος ουσιαστικά επαναμάσησε την "γραμμή" της ΕΚΤ και του κ. Παπακωνσταντίνου. Ήταν μια ομιλία cut and paste της επίσημης άποψης για το τι συνέβη, τι γίνεται και το που πάμε. Ήταν σαν να εκτελούσε εντεταλμένη υπηρεσία, σαν να ήταν ακόμα ο Αντιπρόεδρος της ΕΚΤ που δεν μπορούσε να διακινδυνεύσει ούτε μια λέξη εκτός της τετριμμένης αφήγησης. Το κοινό του πρέπει να έπληξε αφάνταστα στην αίθουσα του Μέγαρον Plus - θα μπορούσαν να έχουν μείνει στα σπίτια τους διαβάζοντας έναν οποιοδήποτε λόγο του κ. Trichet, του κ. Παπακωνσταντίνου, του οποιουδήποτε εκπροσώπου της τρόικας.
Το πρώτο και μεγαλύτερο μέρος της ομιλίας του κ. Παπαδήμου αποτελεί μια λιτανεία κοινοτυπιών - μια περιγραφική αφήγηση που, αυτόν τον καιρό, όλοι γνωρίζουν. Αναφέρω μερικές:
• "Η προσδοκία μεγαλύτερου πιστωτικού κινδύνου ενός κράτους θα έχει ως αποτέλεσμα την άνοδο του χρηματοδοτικού κόστους για τον δημόσιο τομέα, και, επομένως, θα οδηγήσει σε μεγαλύτερα ελλείμματα και χρηματοδοτικές ανάγκες, οι οποίες αν δεν αντισταθμιστούν, θα επιτείνουν την ανησυχία για το ενδεχόμενο χρεοκοπίας του κράτους."
• "Η σχέση μεταξύ των ασφαλίστρων κρατικού κινδύνου (sovereign risk premia) και των πιστωτικών περιθωρίων των τραπεζικών CDS, έγινε πιο στενή και εμφανής κατά τους προηγούμενους δώδεκα μήνες."
• "Οι αποδόσεις των κρατικών ομολόγων της Ελλάδας, ενώ μειώθηκαν σημαντικά τον Μάιο και Ιούνιο, αυξήθηκαν και πάλι στις αρχές Σεπτεμβρίου. Μετά υποχώρησαν αισθητά, αλλά πρόσφατα επανήλθαν σε υψηλά επίπεδα."
Θα μπορούσε να προσθέσει, δίνοντας και μια οικολογική νότα, ότι οι αρκούδες κοιμούνται στην ύπαιθρο, στα δάση ή σε σπηλιές. Διαβάζοντας αυτά τα συγκλονιστικά, σκεφτόμουν ότι, δεν μπορεί, παρακάτω θα πει και κάτι νέο, κάτι που θα μας κάνει να σκεφτούμε διαφορετικά (όπως λέμε και στο protagon.gr). Φρούδες οι ελπίδες. Όλα τα τετριμμένα δεν ήταν παρά η προθέρμανση για την "κομματική" του γραμμή, δηλαδή την επίσημη γραμμή της ΕΚΤ, η οποία πήρε την εξής εκφραστική μορφή:
"Η συζητούμενη κατά καιρούς αναδιάρθρωση του υφιστάμενου δημόσιου χρέους (που διακρατείται από τους επενδυτές) δεν αποτελεί επιθυμητή λύση είτε για την Ελλάδα είτε για την Ευρωπαϊκή Ένωση. Επιπλέον, η αναδιάρθρωση του χρέους δεν είναι ούτε αναγκαία ούτε αναπόφευκτη."
Όλη η φανφάρα, όλη η χλιδή του Μέγαρον Plus για να μας πει, άλλη μια φορά, ένας αξιωματούχος της ΕΚΤ, έστω και συνταξιούχος, ότι η γραμμή της ΕΚΤ είναι να διαψεύδει την αναδιάρθρωση του χρέους (έως ότου σταματήσει να την διαψεύδει). Κι ας βγαίνει ακόμα και η κα Μέρκελ και να λέει ότι δεν ανέχεται πλέον την ιδέα πως οι μόνοι που δεν θα πληρώσουν για την κρίση θα είναι οι πιστωτές των ελλειμματικών κρατών (βλ.εδώ). Ότι πρέπει και αυτοί να δεχθούν ένα "κούρεμα", μια "αναδιάρθρωση" στις αποδόσεις τους. Για τον κ. Παπαδήμο τέτοιες σκέψεις είναι, φυσικά, απαγορευμένες από την "κομματική γραμμή" που εκπορεύεται από το ίδιο κέντρο που έρχεται η σύνταξή του: από την Φραγκφούρτη.
Όσον αφορά την κυβέρνηση στην οποία αρνήθηκε να ενταχθεί, ο κ. Παπαδήμος της έδωσε εύσημα, από εκείνα που πλουσιοπάροχα τις δίνει μετά τον Μάιο, οπότε και υπεγράφη το Μνημόνιο, ο κάθε αξιωματούχος της τρόικας. Εύσημα τα οποία όμως έρχονται πακέτο με προτροπές προς νέα μέτρα. Ενθυμούμενος τις "σοσιαλιστικές" του, ή τουλάχιστον ΠΑΣΟΚικές του, καταβολές ο κ. τέως Αντιπρόεδρος αναφέρθηκε στην σημασία οι μεταρρυθμίσεις να φέρουν την "κοινωνικά δίκαιη κατανομή του κόστους της... η οποία είναι επιβεβλημένη πρωτίστως για λόγους κοινωνικής δικαιοσύνης αλλά και για να αποφευχθούν κοινωνικές εντάσεις που θα δυσχεράνουν την υλοποίηση του προγράμματος". Και πως θα γίνει αυτό κ. Παπαδήμο; Είμαι σίγουρος ότι η κυβέρνηση πολύ θα ήθελε και να εφαρμόσει την πολιτική της επιβάλει η τρόικα ΕΚΤ-ΕΕ-ΔΝΤ και να το κάνει με κοινωνικά ευαίσθητο τρόπο. Είμαι πεπεισμένος ότι ο κ. Παπανδρέου με χαρά θα άκουγε από τον κ. Παπαδήμο συστάσεις για το πως θα μπορούσε να γίνει αυτό.
Δυστυχώς ο κ. Παπαδήμος δεν είχε κάποια συμβουλή για το πως μπορεί να τετραγωνιστεί ο κύκλος - πως μπορεί το Μνημόνιο να συνδυαστεί με την κοινωνική δικαιοσύνη. Η μόνη ουσιαστική πρόταση που έκανε ήταν να υποστηρίξει "την ιδιωτικοποίηση δημόσιων επιχειρήσεων". Πολύ ωραία. Μόνο που ξέχασε να αναφέρει ότι για να αγοράσει ιδιώτης, π.χ., την ΔΕΗ θα πρέπει να εξασφαλίσει το δικαίωμα να απολύσει ορδές εργαζόμενων, να διπλασιάσει τα τιμολόγια της ΔΕΗ για τα νοικοκυριά, και να μην υπόκειται σε σοβαρούς περιορισμούς όσον αφορά την μελλοντική δρομολόγηση πράσινων μορφών ενέργειας. Αυτή την κοινωνικά δίκαιη κατανομή των βαρών έχει κατά νου ο κ. Παπαδήμος; Δεν μπορούμε να ξέρουμε γιατί δεν μας είπε.
Αφού ολοκλήρωσα την ανάγνωση της ομιλίας του κ. Παπαδήμου, έμεινα με την απορία. Δεν νιώθει άσχημα όταν καλεί την κυβέρνηση να πάρει "γενναία" μέτρα για την αντιμετώπιση της Κρίσης δεδομένου ότι ο ίδιος αρνήθηκε να πάρει το τιμόνι του υπουργείου οικονομικών; Αν διαφωνούσε με τις κεντρικές επιλογές της κυβέρνησης Παπανδρέου, θα το καταλάβαινα. Όμως, από αυτά τα βαρετά και τετριμμένα που ο ίδιος είπε στο Μέγαρο, είναι ξεκάθαρο ότι συμφωνεί απόλυτα με την επίσημη γραμμή της κυβέρνησης και βρίσκεται σε πλήρη αρμονία με τις δοξασίες της τρόικας. Τότε γιατί αρνήθηκε στον πρωθυπουργό πέρσι την τιμητική πρόταση να σώσει την χώρα από την οικονομική καταστροφή;
Απαντήσεις βέβαια σε αυτά τα ερωτήματα δεν θα πάρουμε ποτέ. Δεν πειράζει. Αρκεί να τα θέτουμε. Αυτό που είναι σίγουρο είναι ότι οι εξελίξεις έχουν προσπεράσει προ πολλού την "κομματική γραμμή" που σέρβιρε ξαναζεσταμένη στο κοινό του ο κ. Παπαδήμος. Η Κρίση την έχει αναιρέσει και σύντομα θα αναγκαστεί να αλλάξει άρδην. Η υπέρβαση της Κρίσης θα απαιτήσει θεσμικές αλλαγές που οι ισχυροί της ΕΕ, προς το παρόν, αρνούνται με νύχια και με δόντια να συζητήσει. Θέλουν δεν θέλουν όμως, θα τις συζητήσουν. Ποιες είναι αυτές; Ας περάσουν οι εκλογές της Κυριακής και την επόμενη εβδομάδα δεσμεύομαι να επανέλθω με μια συγκεκριμένη πρόταση.
Υ.Γ. Αν ο κ. Παπαδήμος πραγματικά πιστεύει ότι εμείς οι έλληνες πρέπει να δράσουμε με γενναιότητα, αποδεσμευόμενοι από τα κεκτημένα μας, τον καλώ να δώσει το παράδειγμα. Πως; Παραιτούμενος από την θέση του καθηγητή που κατέχει στο Τμήμα μου, σε κατάσταση αναστολής για πάνω από δέκα χρόνια, έτσι ώστε να μπορέσουμε να προσλάβουμε έναν νέο επιστήμονα για να διδάσκει τους φοιτητές μας. Μπορεί να χάσει ένα ευτελές μέρος της σύνταξής του όμως με αυτή την κίνηση θα καθιστούσε πειστικότερες τις προτροπές του προς τους υπόλοιπους.
www.protagon.gr
του Γιάνη Βαρουφάκη
Όταν ο Γιώργος Παπανδρέου προσπαθούσε να συγκροτήσει την κυβέρνησή του, τον περασμένο Οκτώβρη, έκανε ό,τι πέρναγε από το χέρι του για να πείσει τον κ. Λουκά Παπαδήμο να δεχθεί να αφήσει την θέση του Αντιπροέδρου της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας (ΕΚΤ) στην Φραγκφούρτη, να μετακομίσει στην Πλατεία Συντάγματος και να αναλάβει το Υπουργείο Οικονομικών. Είχε ανάγκη ο πρωθυπουργός τον κ. Παπαδήμο καθώς γνώριζε ότι οι εξελίξεις θα ήταν ραγδαίες και απαιτούσαν στο τιμόνι της οικονομίας έναν άνθρωπο που τόσο οι "αγορές" όσο και οι Ευρωπαίοι ηγέτες εμπιστεύονταν.Η υψηλή θέση του κ. Παπαδήμου στην ΕΚΤ θα ήταν για την νέα τότε κυβέρνηση ένα σημαντικό αρχικό κεφάλαιο.
Δεν ήταν ανεδαφική η προσδοκία του κ. Παπανδρέου. Είχε αρκετούς λόγους να πιστεύει ότι ο τότε Αντιπρόεδρος της ΕΚΤ ίσως να δεχόταν. Έτσι κι αλλιώς η θητεία του στην ΕΚΤ θα έληγε τους επόμενους μήνες (όπως και έληξε, καθιστώντας τον τώρα, ουσιαστικά, συνταξιούχο) και μια μετακίνηση στην Πλατεία Συντάγματος θα του έδινε την ευκαιρία να αποδείξει ότι οι γνώσεις και η εμπειρία του, μετά από τόσα χρόνια αρχικά ως Διοικητής της Τράπεζας της Ελλάδος και κατόπιν ως Αντιπρόεδρος στην ΕΚΤ, μπορούσαν να τεθούν στην υπηρεσία της χώρας που τον ανέδειξε στην πιο δύσκολη στιγμή της. Ακόμα, δεν θα μου έκανε εντύπωση αν ο πρωθυπουργός σκέφτηκε, εύλογα, ότι ο κ. Παπαδήμος μπορεί να ένιωθε και ένα χρέος απέναντι στον πατέρα του, χωρίς τον οποίο δύσκολα θα γινόταν καθηγητής οικονομικών στο Τμήμα μου και βέβαια ποτέ και Διοικητής της Τράπεζας της Ελλάδος.
Τελικά ο κ. Αντιπρόεδρος απέρριψε τις επίμονες εκκλήσεις του πρωθυπουργού. Παρέμεινε στην θέση του στην ΕΚΤ μέχρι την τελευταία μέρα της θητείας του και, όταν πλέον βγήκε στην σύνταξη, γύρισε στην Αθήνα και δέχθηκε να γίνει ένας ακόμα άμισθος, σύμβουλος του πρωθυπουργού. Την περασμένη Τετάρτη, εν μέσω των δύο αυτο-διοικητικών εκλογικών αναμετρήσεων, ο κ. Παπαδήμος μίλησε δημοσίως. Έδωσε δημόσια διάλεξη από το βήμα του Μεγάρου για την ευρωπαϊκή και ελληνική κρίση των ημερών. Και τι είπε;
Απολύτως τίποτα που να έχει την παραμικρή σημασία. (Την ομιλία του μπορείτε να την διαβάσετε εδώ). Ο κ. Παπαδήμος ουσιαστικά επαναμάσησε την "γραμμή" της ΕΚΤ και του κ. Παπακωνσταντίνου. Ήταν μια ομιλία cut and paste της επίσημης άποψης για το τι συνέβη, τι γίνεται και το που πάμε. Ήταν σαν να εκτελούσε εντεταλμένη υπηρεσία, σαν να ήταν ακόμα ο Αντιπρόεδρος της ΕΚΤ που δεν μπορούσε να διακινδυνεύσει ούτε μια λέξη εκτός της τετριμμένης αφήγησης. Το κοινό του πρέπει να έπληξε αφάνταστα στην αίθουσα του Μέγαρον Plus - θα μπορούσαν να έχουν μείνει στα σπίτια τους διαβάζοντας έναν οποιοδήποτε λόγο του κ. Trichet, του κ. Παπακωνσταντίνου, του οποιουδήποτε εκπροσώπου της τρόικας.
Το πρώτο και μεγαλύτερο μέρος της ομιλίας του κ. Παπαδήμου αποτελεί μια λιτανεία κοινοτυπιών - μια περιγραφική αφήγηση που, αυτόν τον καιρό, όλοι γνωρίζουν. Αναφέρω μερικές:
• "Η προσδοκία μεγαλύτερου πιστωτικού κινδύνου ενός κράτους θα έχει ως αποτέλεσμα την άνοδο του χρηματοδοτικού κόστους για τον δημόσιο τομέα, και, επομένως, θα οδηγήσει σε μεγαλύτερα ελλείμματα και χρηματοδοτικές ανάγκες, οι οποίες αν δεν αντισταθμιστούν, θα επιτείνουν την ανησυχία για το ενδεχόμενο χρεοκοπίας του κράτους."
• "Η σχέση μεταξύ των ασφαλίστρων κρατικού κινδύνου (sovereign risk premia) και των πιστωτικών περιθωρίων των τραπεζικών CDS, έγινε πιο στενή και εμφανής κατά τους προηγούμενους δώδεκα μήνες."
• "Οι αποδόσεις των κρατικών ομολόγων της Ελλάδας, ενώ μειώθηκαν σημαντικά τον Μάιο και Ιούνιο, αυξήθηκαν και πάλι στις αρχές Σεπτεμβρίου. Μετά υποχώρησαν αισθητά, αλλά πρόσφατα επανήλθαν σε υψηλά επίπεδα."
Θα μπορούσε να προσθέσει, δίνοντας και μια οικολογική νότα, ότι οι αρκούδες κοιμούνται στην ύπαιθρο, στα δάση ή σε σπηλιές. Διαβάζοντας αυτά τα συγκλονιστικά, σκεφτόμουν ότι, δεν μπορεί, παρακάτω θα πει και κάτι νέο, κάτι που θα μας κάνει να σκεφτούμε διαφορετικά (όπως λέμε και στο protagon.gr). Φρούδες οι ελπίδες. Όλα τα τετριμμένα δεν ήταν παρά η προθέρμανση για την "κομματική" του γραμμή, δηλαδή την επίσημη γραμμή της ΕΚΤ, η οποία πήρε την εξής εκφραστική μορφή:
"Η συζητούμενη κατά καιρούς αναδιάρθρωση του υφιστάμενου δημόσιου χρέους (που διακρατείται από τους επενδυτές) δεν αποτελεί επιθυμητή λύση είτε για την Ελλάδα είτε για την Ευρωπαϊκή Ένωση. Επιπλέον, η αναδιάρθρωση του χρέους δεν είναι ούτε αναγκαία ούτε αναπόφευκτη."
Όλη η φανφάρα, όλη η χλιδή του Μέγαρον Plus για να μας πει, άλλη μια φορά, ένας αξιωματούχος της ΕΚΤ, έστω και συνταξιούχος, ότι η γραμμή της ΕΚΤ είναι να διαψεύδει την αναδιάρθρωση του χρέους (έως ότου σταματήσει να την διαψεύδει). Κι ας βγαίνει ακόμα και η κα Μέρκελ και να λέει ότι δεν ανέχεται πλέον την ιδέα πως οι μόνοι που δεν θα πληρώσουν για την κρίση θα είναι οι πιστωτές των ελλειμματικών κρατών (βλ.εδώ). Ότι πρέπει και αυτοί να δεχθούν ένα "κούρεμα", μια "αναδιάρθρωση" στις αποδόσεις τους. Για τον κ. Παπαδήμο τέτοιες σκέψεις είναι, φυσικά, απαγορευμένες από την "κομματική γραμμή" που εκπορεύεται από το ίδιο κέντρο που έρχεται η σύνταξή του: από την Φραγκφούρτη.
Όσον αφορά την κυβέρνηση στην οποία αρνήθηκε να ενταχθεί, ο κ. Παπαδήμος της έδωσε εύσημα, από εκείνα που πλουσιοπάροχα τις δίνει μετά τον Μάιο, οπότε και υπεγράφη το Μνημόνιο, ο κάθε αξιωματούχος της τρόικας. Εύσημα τα οποία όμως έρχονται πακέτο με προτροπές προς νέα μέτρα. Ενθυμούμενος τις "σοσιαλιστικές" του, ή τουλάχιστον ΠΑΣΟΚικές του, καταβολές ο κ. τέως Αντιπρόεδρος αναφέρθηκε στην σημασία οι μεταρρυθμίσεις να φέρουν την "κοινωνικά δίκαιη κατανομή του κόστους της... η οποία είναι επιβεβλημένη πρωτίστως για λόγους κοινωνικής δικαιοσύνης αλλά και για να αποφευχθούν κοινωνικές εντάσεις που θα δυσχεράνουν την υλοποίηση του προγράμματος". Και πως θα γίνει αυτό κ. Παπαδήμο; Είμαι σίγουρος ότι η κυβέρνηση πολύ θα ήθελε και να εφαρμόσει την πολιτική της επιβάλει η τρόικα ΕΚΤ-ΕΕ-ΔΝΤ και να το κάνει με κοινωνικά ευαίσθητο τρόπο. Είμαι πεπεισμένος ότι ο κ. Παπανδρέου με χαρά θα άκουγε από τον κ. Παπαδήμο συστάσεις για το πως θα μπορούσε να γίνει αυτό.
Δυστυχώς ο κ. Παπαδήμος δεν είχε κάποια συμβουλή για το πως μπορεί να τετραγωνιστεί ο κύκλος - πως μπορεί το Μνημόνιο να συνδυαστεί με την κοινωνική δικαιοσύνη. Η μόνη ουσιαστική πρόταση που έκανε ήταν να υποστηρίξει "την ιδιωτικοποίηση δημόσιων επιχειρήσεων". Πολύ ωραία. Μόνο που ξέχασε να αναφέρει ότι για να αγοράσει ιδιώτης, π.χ., την ΔΕΗ θα πρέπει να εξασφαλίσει το δικαίωμα να απολύσει ορδές εργαζόμενων, να διπλασιάσει τα τιμολόγια της ΔΕΗ για τα νοικοκυριά, και να μην υπόκειται σε σοβαρούς περιορισμούς όσον αφορά την μελλοντική δρομολόγηση πράσινων μορφών ενέργειας. Αυτή την κοινωνικά δίκαιη κατανομή των βαρών έχει κατά νου ο κ. Παπαδήμος; Δεν μπορούμε να ξέρουμε γιατί δεν μας είπε.
Αφού ολοκλήρωσα την ανάγνωση της ομιλίας του κ. Παπαδήμου, έμεινα με την απορία. Δεν νιώθει άσχημα όταν καλεί την κυβέρνηση να πάρει "γενναία" μέτρα για την αντιμετώπιση της Κρίσης δεδομένου ότι ο ίδιος αρνήθηκε να πάρει το τιμόνι του υπουργείου οικονομικών; Αν διαφωνούσε με τις κεντρικές επιλογές της κυβέρνησης Παπανδρέου, θα το καταλάβαινα. Όμως, από αυτά τα βαρετά και τετριμμένα που ο ίδιος είπε στο Μέγαρο, είναι ξεκάθαρο ότι συμφωνεί απόλυτα με την επίσημη γραμμή της κυβέρνησης και βρίσκεται σε πλήρη αρμονία με τις δοξασίες της τρόικας. Τότε γιατί αρνήθηκε στον πρωθυπουργό πέρσι την τιμητική πρόταση να σώσει την χώρα από την οικονομική καταστροφή;
Απαντήσεις βέβαια σε αυτά τα ερωτήματα δεν θα πάρουμε ποτέ. Δεν πειράζει. Αρκεί να τα θέτουμε. Αυτό που είναι σίγουρο είναι ότι οι εξελίξεις έχουν προσπεράσει προ πολλού την "κομματική γραμμή" που σέρβιρε ξαναζεσταμένη στο κοινό του ο κ. Παπαδήμος. Η Κρίση την έχει αναιρέσει και σύντομα θα αναγκαστεί να αλλάξει άρδην. Η υπέρβαση της Κρίσης θα απαιτήσει θεσμικές αλλαγές που οι ισχυροί της ΕΕ, προς το παρόν, αρνούνται με νύχια και με δόντια να συζητήσει. Θέλουν δεν θέλουν όμως, θα τις συζητήσουν. Ποιες είναι αυτές; Ας περάσουν οι εκλογές της Κυριακής και την επόμενη εβδομάδα δεσμεύομαι να επανέλθω με μια συγκεκριμένη πρόταση.
Υ.Γ. Αν ο κ. Παπαδήμος πραγματικά πιστεύει ότι εμείς οι έλληνες πρέπει να δράσουμε με γενναιότητα, αποδεσμευόμενοι από τα κεκτημένα μας, τον καλώ να δώσει το παράδειγμα. Πως; Παραιτούμενος από την θέση του καθηγητή που κατέχει στο Τμήμα μου, σε κατάσταση αναστολής για πάνω από δέκα χρόνια, έτσι ώστε να μπορέσουμε να προσλάβουμε έναν νέο επιστήμονα για να διδάσκει τους φοιτητές μας. Μπορεί να χάσει ένα ευτελές μέρος της σύνταξής του όμως με αυτή την κίνηση θα καθιστούσε πειστικότερες τις προτροπές του προς τους υπόλοιπους.
www.protagon.gr
Friday, 12 November 2010
Το Κουτί της Πανδώρας
12-11-2010
Σε μια απέλπιδα προσπάθεια να γεμίσουν τα άδεια σακούλια με λαχταριστά ψηφο-κουκιά, υποψήφιοι και κόμματα απευθύνουν συγκινητικά διαγγέλματα στη νεολαία.
Αυτό που λένε είναι: «Κάνουμε έκκληση στο πιο ζωντανό κομμάτι της Ελλάδας, τα νιάτα μας και τα καλούμε να πάρουν στα χέρια τους τις τύχες του τόπου». Αυτό που εννοούν είναι: «έχουμε πάθει μεγάλο χουνέρι, το πελατειακό-κομματικό μαγαζάκι μας κλείνει, ξεμένουμε από πελάτες, τσακιστείτε παλιόπαιδα να ρίξετε καμιά ψήφο, κακομαθημένα, που μου θέλετε και αποχή, βλαμμένα, έ βλαμμένα». Ή, κάπως έτσι. Μην κοροϊδευόμαστε και μεταξύ μας.
Να λοιπόν η τραγική ειρωνεία, να πέφτουνε στην ανάγκη τους. Τα γεννάνε χρεωμένα. Τα μεγαλώνουν μέσα στα νεύρα. Τα ταΐζουνε σκουπίδια. Τα μαθαίνουνε παπαγαλία, αντί για γράμματα, τα διδάσκουμε υποκρισία και τσάμπα μαγκία αντί αυτάρκεια. Τα βάζουν να καταναλώνουν γαβγίσματα αντί για μουσική, ντόπα αντί για αθλητισμό, βρώμα, αντί για φύση. Τους υποθηκεύσανε τις σπουδές, τη γλώσσα, το μέλλον, τα ίδια τους τα νιάτα και τώρα;
Τώρα τα παρακαλάνε να έρθουν να ψηφίσουν, να διατηρήσουν κάπως, με την αριθμητική τους συμβολή, την αξιοπιστία του συστήματος. Τα έχουνε τρομερή ανάγκη, βασικά, θα πεθανουν (αργά ή γρήγορα) χωρίς αυτά, όπως πεθαίνει κάθε χώρα αν της στερήσεις τα νιάτα της. Κάνανε πραγματικά, ό,τι περνούσε από το χέρι τους για να τα ακυρώσουνε ως εκεί που δεν παίρνει παρακάτω. Τα βαλσαμώσανε στα κουτάκια με την ταμπέλα «νεανικά κοινά»: αυτά που, απλώς καταπίνουν τηλε-ώρες, για να τις εξαργυρώσουν μηχανικά στο παιχνιδάδικο- πολυκαταστηματάδικο της επόμενης γωνίας (αγγληστί Jumbo). Για να διασκεδάσουνε, τα ντύναμε με τα καλά τους και τα στέλναμε στη Βουλή των Λοβοτομημένων Εφήβων, να βγάζουν λόγους-καρικατούρες των ηλιθιοτήτων που ακούν εδώ κι εκεί. Αργότερα τα πείθανε να συνέχισουν στο ίδιο μοτίβο ως φοιτητοπατέρες ή και εργατοπατέρες Για να τα μαλώσουνε, τα καταχωρούσανε ως μπαχαλάκηδες, ανερμάτιστους, χούλιγκανς, συμμοριτάκια, πρεζόνια, ή, απλώς, ούφο. Στο τσακίρ κέφι, τραβάγανε και κανένα κουμπούρι και τα καθαρίζαμε εν ψυχρώ, να μάθουν να βγάζουν γλώσσα, παιδάκια πράγμα.
Και τώρα; Σερνόνται στα πόδια τους, παρακαλώντας τα να περπατήσουν, έστω και σερνάμενα, μέχρι την κάλπη. Είναι τέτοια η απόγνωση των κομμάτων, που δεν κάθονται μισό λεπτό να σκεφτούν, τι πραγματικά μπορεί να γίνει αν, πάνω στην αναμπουμπούλα, καταφέρουν και «ξυπνήσουν», πολιτικά τουλάχιστον, τη νεολαία. Δεν τους έχει μιλήσει ποτέ κανείς για το «κουτί της Πανδώρας;» (το «κουτί», αυτό που άνοιξε και τους πήρε ο διάολος όλους μαζί τους αρχαίους).
Προσωπικά, δεν ξέρω τι πρέπει να φοβούνται περισσότερο οι μαρκετίστες της ψηφοθηρίας και οι εργοδότες τους: το ενδεχόμενο να τους γράψουν στα παλιά τους οι πιτσιρικάδες και να μην εμφανιστούν-ούτε αυτήν την Κυριακή- στα εκλογικά τμήματα; Ή την πιθανότητα να εμφανιστούν; Και να πουν, φηφίζοντας, τι ακριβώς σκέφτονται για αυτούς; Υποθέτω το δεύτερο.
Σε μια απέλπιδα προσπάθεια να γεμίσουν τα άδεια σακούλια με λαχταριστά ψηφο-κουκιά, υποψήφιοι και κόμματα απευθύνουν συγκινητικά διαγγέλματα στη νεολαία.
Αυτό που λένε είναι: «Κάνουμε έκκληση στο πιο ζωντανό κομμάτι της Ελλάδας, τα νιάτα μας και τα καλούμε να πάρουν στα χέρια τους τις τύχες του τόπου». Αυτό που εννοούν είναι: «έχουμε πάθει μεγάλο χουνέρι, το πελατειακό-κομματικό μαγαζάκι μας κλείνει, ξεμένουμε από πελάτες, τσακιστείτε παλιόπαιδα να ρίξετε καμιά ψήφο, κακομαθημένα, που μου θέλετε και αποχή, βλαμμένα, έ βλαμμένα». Ή, κάπως έτσι. Μην κοροϊδευόμαστε και μεταξύ μας.
Να λοιπόν η τραγική ειρωνεία, να πέφτουνε στην ανάγκη τους. Τα γεννάνε χρεωμένα. Τα μεγαλώνουν μέσα στα νεύρα. Τα ταΐζουνε σκουπίδια. Τα μαθαίνουνε παπαγαλία, αντί για γράμματα, τα διδάσκουμε υποκρισία και τσάμπα μαγκία αντί αυτάρκεια. Τα βάζουν να καταναλώνουν γαβγίσματα αντί για μουσική, ντόπα αντί για αθλητισμό, βρώμα, αντί για φύση. Τους υποθηκεύσανε τις σπουδές, τη γλώσσα, το μέλλον, τα ίδια τους τα νιάτα και τώρα;
Τώρα τα παρακαλάνε να έρθουν να ψηφίσουν, να διατηρήσουν κάπως, με την αριθμητική τους συμβολή, την αξιοπιστία του συστήματος. Τα έχουνε τρομερή ανάγκη, βασικά, θα πεθανουν (αργά ή γρήγορα) χωρίς αυτά, όπως πεθαίνει κάθε χώρα αν της στερήσεις τα νιάτα της. Κάνανε πραγματικά, ό,τι περνούσε από το χέρι τους για να τα ακυρώσουνε ως εκεί που δεν παίρνει παρακάτω. Τα βαλσαμώσανε στα κουτάκια με την ταμπέλα «νεανικά κοινά»: αυτά που, απλώς καταπίνουν τηλε-ώρες, για να τις εξαργυρώσουν μηχανικά στο παιχνιδάδικο- πολυκαταστηματάδικο της επόμενης γωνίας (αγγληστί Jumbo). Για να διασκεδάσουνε, τα ντύναμε με τα καλά τους και τα στέλναμε στη Βουλή των Λοβοτομημένων Εφήβων, να βγάζουν λόγους-καρικατούρες των ηλιθιοτήτων που ακούν εδώ κι εκεί. Αργότερα τα πείθανε να συνέχισουν στο ίδιο μοτίβο ως φοιτητοπατέρες ή και εργατοπατέρες Για να τα μαλώσουνε, τα καταχωρούσανε ως μπαχαλάκηδες, ανερμάτιστους, χούλιγκανς, συμμοριτάκια, πρεζόνια, ή, απλώς, ούφο. Στο τσακίρ κέφι, τραβάγανε και κανένα κουμπούρι και τα καθαρίζαμε εν ψυχρώ, να μάθουν να βγάζουν γλώσσα, παιδάκια πράγμα.
Και τώρα; Σερνόνται στα πόδια τους, παρακαλώντας τα να περπατήσουν, έστω και σερνάμενα, μέχρι την κάλπη. Είναι τέτοια η απόγνωση των κομμάτων, που δεν κάθονται μισό λεπτό να σκεφτούν, τι πραγματικά μπορεί να γίνει αν, πάνω στην αναμπουμπούλα, καταφέρουν και «ξυπνήσουν», πολιτικά τουλάχιστον, τη νεολαία. Δεν τους έχει μιλήσει ποτέ κανείς για το «κουτί της Πανδώρας;» (το «κουτί», αυτό που άνοιξε και τους πήρε ο διάολος όλους μαζί τους αρχαίους).
Προσωπικά, δεν ξέρω τι πρέπει να φοβούνται περισσότερο οι μαρκετίστες της ψηφοθηρίας και οι εργοδότες τους: το ενδεχόμενο να τους γράψουν στα παλιά τους οι πιτσιρικάδες και να μην εμφανιστούν-ούτε αυτήν την Κυριακή- στα εκλογικά τμήματα; Ή την πιθανότητα να εμφανιστούν; Και να πουν, φηφίζοντας, τι ακριβώς σκέφτονται για αυτούς; Υποθέτω το δεύτερο.
Subscribe to:
Posts (Atom)